Dergiler / BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Allah’ın Görülemeyeceği Görüşünün Temellendirilmesinde “El-Muğnî” Örneği

The Example Of “El-Mugni” In Grounding The Opinion That Allah Cannot Be Seen

Sayfa
257–280
Yayın Tarihi
2019-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada bu eserden hareketle İslâm düşünce tarihinde rü’yetullah tartışmasının nedenleri, boyutları, konu hakkındaki müspet ve menfi görüş ve deliller tespit edilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Allah’ın âhiret âleminde gözlerle görülüp görülemeyeceği meselesi II. (VIII). yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkmış ve uzunca bir dönem kelâm mezhepleri arasında tartışma konusu olmuştur. Âlimlerin bazıları Allah’ın âhiret âleminde müminler tarafından görüleceğini fakat kâfirlerin bundan mahrum olacağını iddia etmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bazılarıysa konuyla ilgili ayetleri farklı te’vil etmek suretiyle ne bu dünyada ne de öteki dünyada Allah’ın görülmesinin mümkün olmadığı neticesine ulaşmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada bu eserden hareketle İslâm düşünce tarihinde rü’yetullah tartışmasının nedenleri, boyutları, konu hakkındaki müspet ve menfi görüş ve deliller tespit edilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kelâm · Mu’tezile · Kâdî Abdülcebbâr

Özet

Öz Allah’ın âhiret âleminde gözlerle görülüp görülemeyeceği meselesi II. (VIII). yüzyılın ilk yarısında ortaya çıkmış ve uzunca bir dönem kelâm mezhepleri arasında tartışma konusu olmuştur. Âlimlerin bazıları Allah’ın âhiret âleminde müminler tarafından görüleceğini fakat kâfirlerin bundan mahrum olacağını iddia etmiştir. Bazılarıysa konuyla ilgili ayetleri farklı te’vil etmek suretiyle ne bu dünyada ne de öteki dünyada Allah’ın görülmesinin mümkün olmadığı neticesine ulaşmıştır. Bu görüş genellikle sıkı sıkıya bağlı oldukları tevhit ilkesi etrafında görüşleri şekillenen Mu’tezile âlimleri tarafından benimsenmiştir. Mu’tezile Allah’ın görülemeyeceği yönündeki tespitlerini ortaya koymak üzere çeşitli eserler telif etmiştir. Bu eserlerden biri de ünlü Mu’tezile kelâmcısı Kâdî Abdülcebbâr el-Hemedânî’nin (ö. 415/1025) el-Muğnî fî Ebvabi’t-Tevhîd ve’l-Adl isimli eseridir. O, bu eserinde Allah’ın görülmesinin mümkün olmadığını gerek akli gerekse nakli deliller ve konuyu somutlaştırıcı örnekler sunmak suretiyle ispatlamaya çalışmıştır. Bu çalışmada bu eserden hareketle İslâm düşünce tarihinde rü’yetullah tartışmasının nedenleri, boyutları, konu hakkındaki müspet ve menfi görüş ve deliller tespit edilmeye çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

PINAR, F. (2019). Allah’ın Görülemeyeceği Görüşünün Temellendirilmesinde “El-Muğnî” Örneği. BEÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 257–280. https://ajindex.com/articles/8433

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Altıntaş, Ramazan. “Haşviyye’nin Doğuşu ve Kelâmî Görüşleri”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 3 (1999): 57-100.Altıntaş, Ramazan. “Sistematik Dönem Kelâm Okulları Mu’tezile: Önemli İsimler, Temel İlkeler ve Ana Eserler”. Kelâm. Haz. Şaban Ali Düzgün. 98-127. Ankara: Grafiker Yayınları, 2012. Bağdadî, Ebû Mansûr Abdülkâhir. el-Fark Beyne’l-Fırak. Thk. Muhammed Osman el-Haşet. Kahire: Mektebetu İbn Sîna li’n-neşr ve’t-tevzî ve’t-tasdîr, 1988.
  2. Bakan, Tevhit. “Kâdî Abdülcebbâr’a Göre Sünnet”. İLTED 1/45 (2016): 187-213.Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl. el-Câmiu’s-Sahîh. Beyrut: Müessesetü’r-Risale, 2015.Çelebi, İlyas. “el-Muğnî”. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi 30: 382-384. İstanbul: TDV Yayınları, 2005.Çelebi, İlyas. “Usûl-i Hamse”. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi 42: 211. İstanbul: TDV Yayınları, 2012.Ebû Amr, Dırâr b. Amr el-Gatafânî el-Kûfî. Kitabu’t-Tahrîş. Nşr. Hüseyin Hansu. İstanbul: Lıtera Yayınları, 2014.Ebû Hanife, İmam-ı A’zam Numan bin Sabit. el-Fıkhu’l-Ekber. Trc. Abdülvahap Öztürk. İstanbul: Çınar Yayınları, 2012. Eş’arî, Ebü’l-Hasan. el-İbâne an usûli’d-diyâne. Beyrut: Dâr-u İbn Zeydûn li’t-tıbâ’a ve’n-neşr ve’t-tevzî, t.y.Eş’arî, Ebü’l-Hasan. el-Lüma Fi’r-Red alâ Ehli’z-Zeyğ ve’l-Bida. Trc. Kılıç Aslan-Hikmet Mavil. İstanbul: İz Yayınları, 2017.Eş’arî, Ebü’l-Hasan. Makâlâtü’l-İslâmiyyîn ve’htilâfü’l-musallîn. Thk. Ne’îm Zerzor. Beyrut: el-Mektebetü’l-‘asriyye, 2009.Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed. İhyâu ulûmi’d-dîn. İstanbul: Huzur Yayınları, 1992.Gölcük, Şerafettin. “Hayyât, Ebü’l-Hüseyin”. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi 17: 103-105. İstanbul: TDV Yayınları, 1998.Harputî, Abdüllatif. Kelâm Tarihi. Ankara: Ankara Okulu, 2005.
  3. Hayyat, Ebü’l-Hüseyn Abdürrahîm b. Muhammed. Kitâbü’l-İntisâr. Nşr. Albert N. Nader. Beyrut: Matbaatü’l-Kâtûlîkiyye, 1957.İbn Rüşd, Ebû’l-Velid Muhammed b. Ahmed el-Kurtubî. el-keşfan minhaci’l-edille. Trc. Süleyman Uludağ. İstanbul: Dergah Yayınları, 1985.Kâdî Abdülcebbâr, Ebü’l-Hasan Abdülcebbâr b. Ahmed. Müteşâbihü’l-Kur’an. Nşr. Adnan M. Zerzur, Kahire: 1969. Kâdî Abdülcebbâr, Ebü’l-Hasan Abdülcebbâr b. Ahmed. el-Muğnî fî Ebvabi’t-Tevhîd ve’l-Adl. Nşr. Ebû’l-Vefa el-Ğınemî-M. Mustafa Hilmi. Kahire: Dârü’l-Mısriyye, 1965.Kâdî Abdülcebbâr, Ebü’l-Hasan Abdülcebbâr b. Ahmed. el-Muhit bi'tTeklif. Nşr. Ömer Seyyid Azmi, Kahire: t.y.Kevserî, Muhammed Zahid. el-Akide ve ilmü’l-Kelâm min a’mali’l-İmâm Muhammed Zahid el-Kevseri. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2004.Kubat, Mehmet.