Dergiler / PHILIA / 2016 / Cilt: Suppl. 1

Havza’dan Yeni Bir Miltaşı Üzerinde Aradii Soyundan Yeni Bir Galatia Valisi: C. Aradius Rufinus

Dergi
PHILIA
Sayfa
828–856
Yayın Tarihi
2016-08-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aradius Rufinus'un legatus Augusti pro praetore, unvanını taşıması, Paphlagonia’nın Neoklaudiopolis teritoryumunu da içeren iç kesiminin, Severus Alexander zamanındaki kuruluşundan itibaren, Pontos eya­letine dâhil edilmediğini; aksine Maximinus Thraks’ın ilk yıllarında Galatia valisinin idaresi altında kal­maya devam ettiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yazar halihazırda kayıp olan, ama 1999 yılında Havza'da fotoğraflanan bir mil taşını tanıtmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu soy İ.S. 3. yüzyılın ilk çey­re­ğinden itibaren Roscii, Furcilii ve Aiacii gibi ailelerle kurduğu evlilik bağları sayesinde yükselişe geç­miş ve İ.S. 4. yüzyılın sonuna kadar praefectus urbis Romae makamını üstlenen şahıslar yetiştirmiştir (bk. aş.
💡
Sonuç & Katkı:Aradius Rufinus'un legatus Augusti pro praetore, unvanını taşıması, Paphlagonia’nın Neoklaudiopolis teritoryumunu da içeren iç kesiminin, Severus Alexander zamanındaki kuruluşundan itibaren, Pontos eya­letine dâhil edilmediğini; aksine Maximinus Thraks’ın ilk yıllarında Galatia valisinin idaresi altında kal­maya devam ettiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mil taşı · Maximinus Thrax · Aradii

Özet

Yazar halihazırda kayıp olan, ama 1999 yılında Havza'da fotoğraflanan bir mil taşını tanıtmaktadır. Ünlü kaplıcalarına bağlı olarak Havza Antik Dönem'de Strabon tarafından Phazemonitis Bölgesi sakinlerine ait Kaplıcalar (θερμὰ ὕδατα τῶν Φαζημωνιτῶν) olarak adlandırılır. Havza, kuzeybatıda Neo­klaudiopolis, güneyde Amaseia, kuzeyde Amisos ve doğuda Neokaisareia kentlerini birbirine bağlayan yolların buluşma noktasında yer almaktadır. Neoklaudiopolis'in egemenlik sahasında bulunan otuz dokuz mil taşı bu yolların güzergahlarını saptama imkanı vermektedir. Burada tanıtılan mil taşının buluntu konumu onun Doğu sınırlarına intikal eden Roma birlikleri tarafından sıkça kullanılan ve Tabula Peutingerina'da da zikredilen Neoklaudiopolis güzergahı üzerinde bulunmuş olabileceğini düşündürmektedir. Mil taşının asıl önemi ise Maximinus Thraks Dönemi’nde görev­de olan yeni bir Galatia valisini tanıtmasında yatmaktadır: C. Aradius Rufinus. Büyük ihtimalle M. Domitius Valerianus'un ardılı olan C. Aradius Rufinus Galatia Eyaleti’nin görev yılı kesin olarak saptanabilen son legatus’larından biridir. Bu seçkin ailenin üyelerini onurlandıran pek çok yazıtın burada bulunmuş olması, Aradii soyunun Bulla Regia (Africa Proconsu­laris) kökenli olduğuna işaret etkmektedir. Bu soy İ.S. 3. yüzyılın ilk çey­re­ğinden itibaren Roscii, Furcilii ve Aiacii gibi ailelerle kurduğu evlilik bağları sayesinde yükselişe geç­miş ve İ.S. 4. yüzyılın sonuna kadar praefectus urbis Romae makamını üstlenen şahıslar yetiştirmiştir (bk. aş. IV. Aradii ve soyağacı). Soyun bilinen ilk üyesinin iki oğlu, Q. Aradius Rufinus Optatus Aelianus ve P. Aradius (Roscius) Paternus Rufinianus Aelianus, yaklaşık aynı zamanlarda sırasıyla Galatia (İ.S. 225–228) ve Kappadokia (İ.S. 231) eyaletlerinin valilikleri olmuşlardır. Bu veri C. Aradius Rufinus'un adı geçen iki şahsın kardeşi veya kuzeni olabileceğini düşündürmektedir. Yeni mil taşı üzerinde C. Aradius Rufinus'un legatus Augusti pro praetore, unvanını taşıması, Paphlagonia’nın Neoklaudiopolis teritoryumunu da içeren iç kesiminin, Severus Alexander zamanındaki kuruluşundan itibaren, Pontos eya­letine dâhil edilmediğini; aksine Maximinus Thraks’ın ilk yıllarında Galatia valisinin idaresi altında kal­maya devam ettiğini göstermektedir. Bölge Pontos eyaletine en erken M. Iunius Valerius Nepotianus'un praeses'liği sırasında İ.S. 250 yılında bağlanmış olmalıdır (bak. aş. bl. III).

Abstract

The author presents a milestone which is now lost, but was photographed in Havza in 1999. Owing to its famous thermal springs Havza is called by Strabo Thermai of Phazemonites, situated in the district of Phazemonitis. It was located at the crossroads linking the poleis of Neo­claudiopolis to the northwest, Amaseia to the south, Amisus to the north, and Neocaesarea to the east. Thirty nine milestones found in the territory of Neoclaudiopolis indicate the routes of these roads. The find spot of the new milestone suggests that it stood on the road to Neoclaudiopolis, which was frequently used by Roman expeditionary forces on their way to the Eastern frontier; and is mentioned in the Tabula Peutingerina (Peutinger Table). The milestone is of great interest, as it do­cuments a new legate of Galatia under Maximinus Thrax: C. Aradius Rufinus. Probably the successor of M. Domitius Valerianus in the fasti of Galatia, he is one of the last legates of Galatia whose term in office can be dated exactly. Through family alliances with the Roscii, the Furcilii and the Aiacii, the gens of the Aradii, which had its origins in Bulla Regia (Africa Procos.), flou­rished from the first quarter of 3rd century AD and had eminent members who held the post of praefectus urbis Romae by the end of the 4th century AD (s. infra IV. Aradii and the stemma). Two sons of the first known member of the gens, Q. Aradius Rufinus Optatus Aelianus and P. Aradius (Roscius) Paternus Rufinianus Aelianus, held the legatio of Galatia (225–228 AD) and Cappadocia (231 AD) respectively at approximately the same time, which suggests that C. Aradius Rufinus may be either the brother or the cousin of these two men. The new milestone shows him with the title of legatus Augusti pro praetore, which suggests that Paphlagonia remained under the juris­diction of the legate of Galatia after the creation of the province of Pontus, governed by an equestrian praeses. Inner Paphlagonia including the territory of Neoclaudiopolis was added to Pon­tus only under the praeses M. Iunius Valerius Nepotianus in 250 AD.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAKMER, B. (2016). Havza’dan Yeni Bir Miltaşı Üzerinde Aradii Soyundan Yeni Bir Galatia Valisi: C. Aradius Rufinus. PHILIA, Cilt: Suppl. 1, 828–856. https://ajindex.com/articles/841929

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Adak – Wilson 2012 M. Adak – M. Wilson, Das Vespasiansmonument von Döşeme und die Gründung der Doppelprovinz Lycia et Pamphylia, Gephyra 9, 2012, 1–40. Alföldy 1968
  2. G. Alföldy, Septimius Severus und der Senat, Bonner Jahrbucher 168, 1968, 112–160. Anderson 1903
  3. J. G. C. Anderson, A Journey of Exploration in Pontus (Studia Pontica 1), Brüksel 1903. Anderson et al. 1910 J. G. C. Anderson – F. Cumont – H. Gregoire, Recueil des inscriptions grecques et latines du Pont et de l’Armenie (Studia Pontica 3, 1), Brüksel 1910. Arslan 2007
  4. M. Arslan, Mithradates VI Eupator. Roma’nın En büyük Düşmanı, İstanbul 2007. Asheri 1972
  5. D. Asheri, Über die Frühgeschichte von Herakleia Pontike, şurada: Forschungen an der Nordküste Kleinasiens I (Denkschriften ÖAW, phil.-hist. Kl. 249, ETAM 5), Viyana 1972, 9 – 34. Badel 1994
  6. C. Badel, Fasti severiani: étude sur le personnel administratif et politique de l’empire romain de Caracalla à Sévère Alexandre (211–235), (Doktora Tezi, Université de Paris IV: Paris-Sorbonne 1994). Barbieri 1952
  7. G.Barbieri, L'albo senatorio: da Settimio Severo a Carino (193–285), Roma 1952. Barnes 1967
  8. T. D. Barnes, The Family and Career of Septimius Severus, Historia 16, 1967, 87–107. Bastianini 1975
  9. G. Bastianini, Lista dei prefetti d’Egitto dal 30a al 299p, ZPE 17, 1975, 263– 321, 323–328. Bekker-Nielsen 2010
  10. T. Bekker-Nielsen, New Milestones from Neoklaudiopolis, EA 43, 2010, 87–92. Bekker-Nielsen 2013a
  11. T. Bekker-Nielsen, Neapolis-Neoklaudiopolis: A Roman City in Northern Anatolia, şurada: Ü. Yalcin (ed.), Anatolian Metal VI (Der Anschnitt, Beiheft 25), Bochum 2013, 203–214. Bekker-Nielsen 2013b
  12. T. Bekker-Nielsen, Neoklaudiopolis’in Araştrma Tarihi Üzerine Notlar, (Vezirköprü, Samsun İli), Höyük 6, 2013, 39–58. Bekker-Nielsen 2014a T. Bekker-Nielsen (ed.), Space, Place and Identity in Northern Anatolia (Geographica Historica 29), Stuttgart 2014. Bekker-Nielsen 2014b
  13. T. Bekker-Nielsen, To be or not to be Paphlagonian? A Question of Identity, şurada: Bekker-Nielsen 2014a, 63–74. Belke 1996
  14. K. Belke, Tabula Imperii Byzantini 9: Paphlagonien und Honorias, (Denkschriften ÖAW, phil.-hist. Kl. 249), Viyana 1996. Beschaouch 1982
  15. A. Beschaouch, Une hypothèse sur la date du vice-proconsulat en Afrique de Q. Aradius Rufinus Optatus Aelianus, EOS I, 1982, 471–474. Birley 1950
  16. E. Birley, The Governors of Numidia, A.D. 193-268, JRS 40, 1950, 60–68. Birley 1967
  17. A. R. Birley, The Roman Governors of Britain, Bonner Epigraphische Studien 4, 1967, 63–102. Birley 1988 A.