Dergiler / Akif / 2019 / Sayı: 47

Bekir Sami Paşa Nakşbendî Halidî Zaviyesinin Konya Islah-ı Medâris-i İslamiye Medresesine Dönüşümü Bağlamında Nakşbendîliğin İlmi Hayata Tesiri ve Zaviyenin Para Vakfiyesi

Dergi
Akif
Sayfa
15–56
Yayın Tarihi
2019-11-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede İslam kültür ve medeniyetinin oluşmasında ilim ve irfan geleneğini birlikte ele alan Bekir Sami Paşa Nakşbendî Halidî zaviyesinin kuruluşu, vakfiyesi, eğitimi, dönemin modern bir eğitim kurumu olan Konya Islâh-ı Medâris-i İslamiye Medresesine dönüşümü incelenecek, zaviye hizmetlerinin devamı amacıyla kurulan para vakfının hukuki statüsü Osmanlı Devleti uygulamalarından hareketle İslam hukukuna göre kısaca değerlendirilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZETMedrese-tekke bütünlüğüne önem veren Tasavvuf ilminin önemli ekollerinden biri de Nakşbendî tarikatıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nakşbendî mürşitlerinin aynı zamanda İslamî ilimlerde temayüz etmiş âlimlerden olmaları ve medreselerde müderris vasfıyla eğitim hizmetlerine katkı sağlamaları da bu kanaati desteklemektedir. 1846 yılında Konya valisi Bekir Sami Paşa tarafından Konya’da inşa edilen ve Bekir Sami Paşa Hankâh’ı olarak da bilinen Nakşbendî Halidî Zaviyesi, tekke olarak tesis edilen bir kurumun kütüphanesi ve ilmi tedrisatıyla daha sonraları Konya Islah-ı Medaris-i İslamiye Medresesi ismiyle modern bir eğitim ve öğretim kurumuna dönüşmesi, Nakşbendî ekolünün tasavvuf eğitiminde Kitap ve Sünnet merkezli ilmi esaslara dayandığını yakın tarih itibariyle gösteren en net örneklerden biridir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede İslam kültür ve medeniyetinin oluşmasında ilim ve irfan geleneğini birlikte ele alan Bekir Sami Paşa Nakşbendî Halidî zaviyesinin kuruluşu, vakfiyesi, eğitimi, dönemin modern bir eğitim kurumu olan Konya Islâh-ı Medâris-i İslamiye Medresesine dönüşümü incelenecek, zaviye hizmetlerinin devamı amacıyla kurulan para vakfının hukuki statüsü Osmanlı Devleti uygulamalarından hareketle İslam hukukuna göre kısaca değerlendirilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bekir Sami Paşa · Islah-ı Medâris · Nakşbendî Ekolü

Özet

ÖZETMedrese-tekke bütünlüğüne önem veren Tasavvuf ilminin önemli ekollerinden biri de Nakşbendî tarikatıdır. Nakşbendîlik, İslam’ın ahkâmını önceleyerek şeriatın zahir hükümleri öğrenilmeden tarikat eğitimine geçilmesini uygun görmez. Hz. Peygamber’in (s.a.s) Cibril hadisi ile Medine Mescidinde tesis ettiği Ashab-ı Suffa eğitim kurumunu kendisine rehber edinen Nakşbendîlik, günümüze kadar ilmi esas alan çizgisini koruyarak gelmiştir. Nakşbendî mürşitlerinin aynı zamanda İslamî ilimlerde temayüz etmiş âlimlerden olmaları ve medreselerde müderris vasfıyla eğitim hizmetlerine katkı sağlamaları da bu kanaati desteklemektedir. 1846 yılında Konya valisi Bekir Sami Paşa tarafından Konya’da inşa edilen ve Bekir Sami Paşa Hankâh’ı olarak da bilinen Nakşbendî Halidî Zaviyesi, tekke olarak tesis edilen bir kurumun kütüphanesi ve ilmi tedrisatıyla daha sonraları Konya Islah-ı Medaris-i İslamiye Medresesi ismiyle modern bir eğitim ve öğretim kurumuna dönüşmesi, Nakşbendî ekolünün tasavvuf eğitiminde Kitap ve Sünnet merkezli ilmi esaslara dayandığını yakın tarih itibariyle gösteren en net örneklerden biridir. Makalede İslam kültür ve medeniyetinin oluşmasında ilim ve irfan geleneğini birlikte ele alan Bekir Sami Paşa Nakşbendî Halidî zaviyesinin kuruluşu, vakfiyesi, eğitimi, dönemin modern bir eğitim kurumu olan Konya Islâh-ı Medâris-i İslamiye Medresesine dönüşümü incelenecek, zaviye hizmetlerinin devamı amacıyla kurulan para vakfının hukuki statüsü Osmanlı Devleti uygulamalarından hareketle İslam hukukuna göre kısaca değerlendirilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BİLGİLİ, İ. (2019). Bekir Sami Paşa Nakşbendî Halidî Zaviyesinin Konya Islah-ı Medâris-i İslamiye Medresesine Dönüşümü Bağlamında Nakşbendîliğin İlmi Hayata Tesiri ve Zaviyenin Para Vakfiyesi. Akif, Sayı: 47, 15–56. https://ajindex.com/articles/840214

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. KAYNAKÇAAbdulkahir EL-BAĞDADİ, Mezhepler Arasındaki Farklar, Ankara 1991.Abdurrahman MEMİŞ, Halidi Bağdadi ve Anadolu’da Halidilik, İstanbul 2000.Abdurrahman (MOLLA) CÂMÎ, Nefehâtü’l-Üns, Trc ve Şerh: Lamiî Çelebi, Haz: S. Uludağ, M. Kara, İstanbul 1998.Ahmet GÜRTAŞ, “Şeyhzâde Ahmed Ziya Efendi ve Kaside-i Dâliyyesi”, S.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1999, IX, s. 81-149. Ahmet ÇELİK, “Gönderdiği Mektuplarla Abdülhamit’e Ders Veren Konyalı Büyük Âlim”, Konya Burada, c. II, sayı 1.______, “II. Meşrutiyet Dönemi Konya Basınında Öğrenci Makaleleri”, Merhaba Akademik Sayfalar, 17 Haziran 2009.______, “Konya Valisi Ebubekir Sami Paşa”, Merhaba Gazetesi Akademik Sayfası Eki, Konya 22 Şubat 2012,
  2. Cilt XII, Sayı 5, s. 72-75.Ahmed KUDSÎ, Nübze.Ali Osman KOÇKUZU, “Hacıveyiszade Mustafa”, DİA, İstanbul 1996, c. XIV, 506.______, “Bahâeddin Efendi”, DİA, IV, 458.Alper DEĞER - Canan ERDOĞAN, “16. Ve 18 yy Arasında Bursa Para Vakıfları ve Bursa Ekonomisine Etkileri”, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 28, Sayı 1, s. 85-99.Barış SARIKÖSE, “Kadınhanı Para Vakıfları”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, s. 115-132.Beyânü’l-Hak, 7 Mart 1327/18 Rebiül Evvel 1329, IV/1901-1902.BOA, DH, İD, 1331-2a-13, 132/14.Cafer ÇİFTÇİ, “18. Yüzyılda Bursa’da Zaviyelere Ait para Vakıfları”, Uluslararası Bursa Tasavvuf Kültürü Sempozyumu-IV, 2005, s. 413-429.Caner ARABACI, Osmanlı Dönemi Konya Medreseleri 1900-1924, Konya 1998.Emrullah DUMLU, “XVI. Yüzyıl Osmanlı Uleması Arasında Para Vakıfları Etrafında Cereyan Eden Tartışmalar (Ebussuud, İbn Kemal-Çivizade, Birgivi)”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İlahiyat Tetkikleri Dergisi (İLTED), 2015, Sayı 44, s. 303-337.H. Hüsnü KOYUNOĞLU, “Para Vakıfları: Muhasebe Defterlerine Göre 17. Yüzyıl İstanbul Uygulaması”, Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 2008, cilt: VIII, sayı: 1, s. 253-303.H. Veli AYDIN, “Selanik’te 18. Yüzyılın İlk Yarısında Para Vakıfları ve Kredi İşlemleri”, Tarih İncelemeleri Dergisi, C. 29/1, 2014, s. 87-106.Hacı Mehmet GÜNAY, “Vakıf”, DİA, 2012, C. 42, s. 475-479.Halime ÖNK, Osmanlı Dönemi Para Vakıflarıyla Günümüz Katılım Bankalarının Karşılaştırılması, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Afyonkarahisar 2015.Hamit ALGAR, Nakşîbendîlik, Haz: A. Cüneyd Köksal, İstanbul 2007.Hasan Lütfi ŞUŞUD, İslam Tasavvufunda Hacegân Hanedânı, İstanbul 1992.Hüseyin KÖROĞLU, Konya ve Anadolu Medreseleri, Konya 1999.İbrahim Hakkı KONYALI, Abidel