Dergiler / Turkish Studies - Social Sciences / 2019 / Cilt: 14 - Sayı: 3

KEMALİZM: CAHİT TANYOL İLE ŞERİF MARDİN’İN YAKLAŞIMLARININ KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ

KEMALISM: A COMPARATIVE ANALYSIS OF CAHİT TANYOL AND ŞERİF MARDİN’S APPROACHES

Sayfa
365–408
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Değerlendirmelerini, yorumlarını ve eleştirilerini farklı açılardan ve çok yönlü olarak yapmışlardır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ulus-devletlerin “kurucu ideolojisi” vardır. 29 Ekim 1923 yılında ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu ideolojisi Kemalizm (Atatürkçülük), 1923-1938 yılları arasındaki 15 yıllık dönemde özellikleri, teorisi ve pratikleri ile somutlaşacaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kemalizm’in Cumhuriyet tarihi boyunca farklı biçimlerde yorumlanmasıyla karşılaşırız.
💡
Sonuç & Katkı:Değerlendirmelerini, yorumlarını ve eleştirilerini farklı açılardan ve çok yönlü olarak yapmışlardır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Ulus-devletlerin “kurucu ideolojisi” vardır. 29 Ekim 1923 yılında ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu ideolojisi Kemalizm (Atatürkçülük), 1923-1938 yılları arasındaki 15 yıllık dönemde özellikleri, teorisi ve pratikleri ile somutlaşacaktır. Cumhuriyet’in varoluşu bu ideolojinin ilkeleri üzerine inşa edilmiştir. Toplum ve devlet tasarımı Kemalizm’e bağlı olarak oluşturulmuştur. Söylem ve eylemleri belirleyen zihniyet ve politikalar, bu ideolojiye bağlı olarak biçimlenmiş ve yürütülmüştür. Kemalizm, yıllar içerisinde, zamanla ve adım adım inşa edilen bir ideolojidir. Kendini belirli ölçülerde yenilemiş olmakla birlikte kurucu ilkelerinden ödün vermez. Kemalizm’in Cumhuriyet tarihi boyunca farklı biçimlerde yorumlanmasıyla karşılaşırız. Bu yorumların bir kısmı onaylayıcı, bir kısmı reddedici, bir kısmı bir ölçüde onaylayan, bir kısmı ise ne reddeden ne de onaylayan şeklinde tasnif edilebilir. Cahit Tanyol (1914-...) ve Şerif Mardin (1927-2017), her ikisi de resmî-merkez ideolojiyi, çocukluklarından itibaren ulus-devletin ilk kuşağı içerisinde olmaları sebebiyle bizatihi yaşamışlar, zihniyetini, değerlerini, düşüncesini ve özelliklerini öğrenmişledir. Kemalizm’in uygulamalarını görmüşler ve pratikleri içerisinde var olmuşlardır. İki sosyal bilimci ve sosyolog da, çalışmalarında resmî-merkez ideolojiyi, Kemalizm’i farklı açılardan ele almışlar, sunulan bazı düşünceleri ve yapılan uygulamaları onaylamışlar, bazılarını reddetmişler, bazılarını eleştirmişlerdir. Cahit Tanyol ve Şerif Mardin, Cumhuriyet tarihinin resmî-merkez ideoloji ile yaşadığı varoluş sürecini, koşullarını ve dönüşümlerini, Osmanlı-Türkiye sürekliliğinin farkındalığı ile eserlerinde aktarmışlardır. Değerlendirmelerini, yorumlarını ve eleştirilerini farklı açılardan ve çok yönlü olarak yapmışlardır.

Abstract

Nation-states have a “founding ideology”. Kemalism, the Republic of Turkey that have been announced on 29 October 1923 is the founding ideology. The characteristics, theory and practices of Kemalism in 15 years period will be embodied between 1923-1938. The existence of the Republic was built on the principles of this ideology. Society and state design have been created in connection with Kemalism. The mentality and policies that determine discourse and actions are shaped and executed depending on this ideology. Kemalism is an ideology that has been built up over time and over time. Although it has renewed itself to a certain extent, it does not compromise its founding principles. We come across different interpretations of Kemalism, throughout the history of the Republic. Some of these interpretations can be classified as approving, some rejecting, some confirmatory, and a part of what does not refuse nor approves. When examining the history of the republic, the examination of the official-center ideology is necessary for the proper understanding of this history. Cahit Tanyol (1914-...) and Şerif Mardin (1927-2017), both of whom have experienced official-central ideology, because they are in the first generation of nation-state since childhood, have learned its mentality, values, ideas and characteristics. They saw the practices of Kemalism and existed in their practices. The two social scientists and sociologists, in their work, addressed the official-center ideology, Kemalism from different perspectives; they approved of some of the ideas and practices, rejected some of them, and criticized some of them. Cahit Tanyol and Serif Mardin lived conditions, transformations and the ideology of the process with the official history of the Republic-centered existence and for that their works are with an awareness of continuity of the history of Ottoman and Turkey. They have made their evaluations, comments and criticisms in a different ways.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇAV, E. (2019). KEMALİZM: CAHİT TANYOL İLE ŞERİF MARDİN’İN YAKLAŞIMLARININ KARŞILAŞTIRMALI İNCELEMESİ. Turkish Studies - Social Sciences, Cilt: 14 - Sayı: 3, 365–408. https://ajindex.com/articles/83794

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (33)

  1. Ağaoğlu, A. (2013). Üç Medeniyet. İstanbul: Doğu Kitabevi (İlk baskı 1927).
  2. Ahmad, F. (1985). İttihatçılıktan Kemalizme. İstanbul:
  3. Kaynak Yayınları.
  4. Ahmad, F. (2002). Modern Türkiye’nin Oluşumu (2. Baskı). İstanbul:
  5. Doruk Yayınları.
  6. Akçura, Y. (1976). Üç Tarz-ı Siyaset. Ankara: Türk Tarih Kurumu (İlk baskı Kahire 1907. Gazete baskısı 1904).
  7. Akçuraoğlu, Y. (1990). Türkçülük. İstanbul: Toker Yayınları (İlk baskı 1928).
  8. Akman, Ş. T. (2011). Türk Tarih Tezi Bağlamında Erken Cumhuriyet Dönemi Resmî Tarih Yazımının İdeolojik ve Politik Karakteri. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt:1, Sayı 1, s. 80-109.
  9. Aktaş, C. (1990). Tanzimattan Günümüze Kılık Kıyafet ve İktidar 12 Marttan 12 Eylüle. İstanbul:
  10. Nehir Yayınları.
  11. Aktaş, C. (1991). Tanzimattan Günümüze Kılık Kıyafet ve İktidar (2. Baskı). İstanbul:
  12. Nehir Yayınları.
  13. Aktay, Y. (2004). Halife Sonrası Şartlarda İslâmcılığın Öz-Diyar Algısı. İslamcılık (Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 2) (2004) içinde (s. 68-95) (Ed. Y. Aktay). İstanbul:
  14. İletişim Yayınları.
  15. Alkan, M. Ö. (Ed.). (2004). Cumhuriyet’e Devreden Düşünce Mirası: Tanzimat ve Meşrutiyet’in Birikimi (Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce 1) (6. Baskı). İstanbul:
  16. İletişim Yayınları.
  17. Amman, M. T. ve Hira, İ. (2017). Yolların Kavşağında Duran Bir Sosyal Bilimci: Erol Güngör ve Din Sosyolojisine Katkıları. İslâmî İlimler Dergisi, Yıl 12, Cilt 12, Sayı 1, s. 139-162.
  18. Arlı, A. (2008). Türkiye’de Sosyolojinin Eleştirel Kapasitesi: Şerif Mardin Üzerine. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 6, Sayı 11, s. 633-651.
  19. Arlı, A. (2014). Oryantalizm & Oksidentalizm ve Şerif Mardin (3. Baskı). İstanbul:
  20. Küre Yayınları.
  21. Avcıoğlu, D. (1968). Türkiye’nin Düzeni (Dün-Bugün-Yarın). Ankara:
  22. Bilgi Yayınevi.
  23. Belge, M. (2001). Mustafa Kemal ve Kemalizm. Kemalizm (Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 2) (4. Baskı, 2004) içinde (s. 29-43) (Ed. A. İnsel). İstanbul:
  24. İletişim Yayınları.
  25. Belge, M. (2002). Türkiye’de Zenofobi ve Milliyetçilik. Milliyetçilik (Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 4) (2. Baskı, 2003) içinde (s. 179-192) (Ed. T. Bora). İstanbul:
  26. İletişim Yayınları.
  27. Berkes, N. (1965).
  28. Batıcılık, Ulusçuluk ve Toplumsal Devrimler. İstanbul:
  29. Yön Yayınları.
  30. Berkes, N. (1975). Türk Düşününde Batı Sorunu. Ankara:
  31. Bilgi Yayınevi.
  32. Berkes, N. (2002). Türkiye’de Çağdaşlaşma (2. Baskı) (Yay. Haz. A. Kuyaş). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları (İlk baskı İngilizce 1964).
  33. Kocabaşoğlu, U. (Ed.). (2004). Modernleşme ve Batıcılık (Modern Türkiye’de Siyasî Düşünce Cilt 3) (3. Baskı). İs