KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2022 / Sayı: 7

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Çok Kültürlülük Perspektifinden Türk Anayasalarında Vatandaşlık Sorunsalı

The Problem of Citizenship in Turkish Constitutions Through the Perspective of Multiculturalism from The Ottoman Empire to The RepublicThrough the Perspective of Multiculturalism from The Ottoman Empire to The Republic

Şebnem OĞUZ UZUNER
Sayfa
1–14
Yayın Tarihi
2022-06-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, vatandaş olma/kabul edilme kıstaslarının “vatandaşlık” kavramının doğuşu ile ne şekilde değişiklikler gösterdiği, çok kültürlülüğün anayasalarda vatandaşlık tanımını nasıl etkilediği Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti anayasaları özelinde, ilgili literatür taranarak incelenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Vatandaşlık kavramı ilk kez Antik Yunan’da ortaya çıkmış ve her ülkede farklı tanımlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Değişen ulusal ve uluslararası koşullara uygun olduğu düşünülerek, 1908’de II.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, vatandaş olma/kabul edilme kıstaslarının “vatandaşlık” kavramının doğuşu ile ne şekilde değişiklikler gösterdiği, çok kültürlülüğün anayasalarda vatandaşlık tanımını nasıl etkilediği Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti anayasaları özelinde, ilgili literatür taranarak incelenmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:çok kültürlülük · vatandaşlık · anayasa

Özet

Vatandaşlık kavramı ilk kez Antik Yunan’da ortaya çıkmış ve her ülkede farklı tanımlanmıştır. Osmanlı Devleti’nde baktığımızda ise vatandaşlık kavramının Osmanlılık temeli üzerinde inşa edildiğini görüyoruz. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara uygun olduğu düşünülerek, 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanına kadar vatandaşlık ve vatandaş olma/kabul edilme ile ilgili birtakım düzenlemeler yapılmasına rağmen en dikkat çekici değişiklik 1908’de yapıldı. Osmanlı Devleti’nin birçok farklı kültürü bünyesinde barındırması göz önüne alınarak vatandaş olma/kabul edilme statüsünü belirlemek hedeflendi. Cumhuriyetin ilan edilmesiyle ulus-devlet oluşturmak ve Osmanlı Devleti’nin mirası olarak devralınan çok kültürlü toplum yapısını tek kimlik altında toplayabilmek için de anayasal düzenlemeler yapıldı. 1924, 1960 ve 1980 yılında düzenlenen anayasalarda vatandaşlık kavramının tanımında dönemin koşullarına uygun değişiklikler yer aldı. Bu çalışmada, vatandaş olma/kabul edilme kıstaslarının “vatandaşlık” kavramının doğuşu ile ne şekilde değişiklikler gösterdiği, çok kültürlülüğün anayasalarda vatandaşlık tanımını nasıl etkilediği Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti anayasaları özelinde, ilgili literatür taranarak incelenmiştir.

Abstract

The concept of citizenship first appeared in Ancient Greece and was defined differently in each country. When we look at the Ottoman Empire, we see that the concept of citizenship was based on Ottomanism. Although some regulations were made regarding citizenship and citizenship/acceptance until the declaration of the Second Constitutional Monarchy in 1908, considering that it was suitable for changing national and international conditions, the most significant change was made in 1908. It was aimed to determine the status of being a citizen/acceptance, considering the Ottoman Empire's incorporation of many different cultures. With the proclamation of the Republic, constitutional arrangements were made to create a nation-state and gather the multicultural society structure, which was inherited as the legacy of the Ottoman Empire, under a single identity. In the constitutions of 1924, 1960, and 1980, there were changes in the definition of the concept of citizenship under the conditions of the period. This study examined how the criteria of being a citizen/acceptance changed with the birth of the concept of citizenship and how multiculturalism affected the definition of citizenship in the constitutions of the Ottoman Empire and the Republic of Turkey by reviewing the relevant literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

UZUNER, Ş. O. (2022). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Çok Kültürlülük Perspektifinden Türk Anayasalarında Vatandaşlık Sorunsalı. Iğdır Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 7, 1–14. https://ajindex.com/articles/832077

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (37)

  1. Bilgin, N. (1998).
  2. Cumhuriyet Fikri ve Yurttaş Kimliği, Yetmişbeş Yılda Tebaadan Yurttaşa Doğru, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 149-159.
  3. Bozkurt, G. (1996). Gayrimüslim Osmanlı Vatandaşlarının Hukuki Durumu, Ankara:
  4. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  5. Eraslan, C. ve Olgun, K. (2006)i Osmanlı Devleti’nde Meşrutiyet ve Parlamento, İstanbul: 3F Yayınları.
  6. Gülalp, H. (2007). Vatandaşlık ve Etnik Çatışma Ulus Devletin Sorgulanması, İstanbul:
  7. Metis Yayınları.
  8. Güvenç, B. (1998). Cumhuriyet ve Kimlik: Konu, Sorun, Kapsam ve Bağlam, Yetmişbeş Yılda Tebaadan Yurttaşa Doğru, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 126-136.
  9. Heather, D. (2007).
  10. Yurttaşlığın Kısa Tarihi, Çev. Meral Delikara Üst, Ankara:
  11. İmge Yayınları.
  12. Işın, E. ve İşyar, B. (2005). Türkiye’de Ulus-Devlet ve Vatandaşlığın Doğuşu, Türkiye’de Çoğunluk ve Azınlık Politikaları: AB Sürecinde Yurttaşlık Tartışmaları, Der. Ayhan Kaya- Turgut Tarhanlı, İstanbul:
  13. Tesev Yayınları.
  14. Kadıoğlu, A. (2008). Vatandaşlığın Dönüşümü Üyelikten Haklara, İstanbul:
  15. Metis Yayınları.
  16. Özbudun, E. (2014). Türkiye’de Demokratikleşme Süreci Anayasa Yapımı ve Anayasa Yargısı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  17. Özbudun, E. (2012). 1924
  18. Anayasası, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  19. Özbudun, E. (1993).
  20. Türk Anayasa Hukuku, Ankara:
  21. Yetkin Yayınları.
  22. Serbestoğlu, İ. (2014). Osmanlı Kimdir? Osmanlı Devleti’nde Tabiiyet Sorunu, İstanbul:
  23. Yeditepe Yayınları.
  24. Tanilli, S. (1980).
  25. Türk Anayasaları ve İlgili Mevzuat, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları.
  26. Tanör, B. ve Yüzbaşıoğlu N. (2001). 1982
  27. Anayasasına Göre Türk Anayasa Hukuku, İstanbul:
  28. Yapı Kredi Yayınları.
  29. Tanör, B. (2016). Osmanlı – Türk Anayasal Gelişmeleri (1789 – 1980), İstanbul:
  30. Yapı Kredi Yayınları.
  31. Ünsal, A. (1998).
  32. Yurttaşlık Zor Zanaat, Yetmişbeş Yılda Tebaadan Yurttaşa Doğru, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 10-45.
  33. Yazıcı, S. (2009). Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  34. Aydoğdu, N. (2020). Tanzimat Dönemi Türk Basınında Islahat Fermanı ve Siyasi Vatandaşlık Politikaları: Eleştiri ve Tepkiler, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9, (1), 637-662.
  35. Aysever, K. (2012).
  36. Çok Kültürlülük, Değişim ve Felsefi Tutum Alış, Dört Öğe Dergisi, (1), 1-10.
  37. Baş, F. C. ve Yıldırım, A. F. (2012). İmparatorluk Döneminden Postmodern Döneme Farklılıkların Bir Arada Yaşama Modeli Olarak Osmanlı Millet Sistemi ve Çokkültürlülük, Uluslararası Erciyes Bilimsel Araştırmaları Kongresi Bildirileri, 502-509. C