Dergiler / Akademik-Us / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 1

Za-ne-ne Fiil Kökünün Sözlük Bilimsel Açıdan İncelemesi ve Kur’an’daki Kullanımları

Sayfa
37–59
Yayın Tarihi
2022-06-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu misaller üzerinden müfessirlerin bu kelimenin nerede hangi manaya delalet ettiği hakkında verdikleri ipuçları zikredilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Lügatçiler za-ne-ne kelimesinin manasını “İki şey arasında tercih yapmada kalınan şüphe durumu sonucunda bir tarafa olan inancın ağır basmasıyla onun tercih edilmesi” olarak açıklamışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu örnekler hakkında müfessirlerin birbirinden farklı ve müşterek yorumları bir araya getirilerek örnekteki kelimenin hangi manada kullanıldığı izah edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu misaller üzerinden müfessirlerin bu kelimenin nerede hangi manaya delalet ettiği hakkında verdikleri ipuçları zikredilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ẓan · şek · yakîn

Özet

Lügatçiler za-ne-ne kelimesinin manasını “İki şey arasında tercih yapmada kalınan şüphe durumu sonucunda bir tarafa olan inancın ağır basmasıyla onun tercih edilmesi” olarak açıklamışlardır. Fakat asıl manasının haricinde şek, sanı, töhmet, az gibi yakın anlamlarda; yakîn ve kasem gibi zıt anlamlarda kimisi yaygın olarak kimisi ise nadiren kullanılmıştır. Kelime yakîn ve şek olmak üzere iki zıt manada da hakiki anlamda kullanılmış ve zıt manaları kendisinde ihtiva etmesi sebebiyle ezdaddan sayılmıştır. Bu kelime Kur’an-ı Kerîm’de de yukarıda bahsedilen manalardan şek, sanı, töhmet, yakîn manalarında kullanılmıştır. Bu çalışmada za-ne-ne kökünden türeyen isim ve fillerin ifade etiği anlamlar incelenmiş, bu kökten türeyen kelimelerin Kur’an-ı Kerîm’de hangi manalarda kullanıldığı müfessirlerin yorumları ışığında analiz edilmiştir. Çalışmada kelimenin semantik incelenmesinin ardından örnekler üzerinden Kur’an-ı Kerîm’deki kullanımına ve kelimenin manasına göre ayetlere meal verme konularına değinilmiştir. Bu örnekler hakkında müfessirlerin birbirinden farklı ve müşterek yorumları bir araya getirilerek örnekteki kelimenin hangi manada kullanıldığı izah edilmiştir. Bu misaller üzerinden müfessirlerin bu kelimenin nerede hangi manaya delalet ettiği hakkında verdikleri ipuçları zikredilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BÜYÜKKELEŞ, M. A. (2022). Za-ne-ne Fiil Kökünün Sözlük Bilimsel Açıdan İncelemesi ve Kur’an’daki Kullanımları. Akademik-Us, Cilt: 6 - Sayı: 1, 37–59. https://ajindex.com/articles/824034

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. Âlûsî, Ebu’s-Senâ Şihâbuddîn Maḥmûd b. Abdillâh b. Maḥmûd el-Ḥuseynî. Rûḥu’l-meʿânî fî tefsîri’l-Ḳurʾâni’l-ʿaẓîm ve’s-sebʿi’l-mes̱ânî. thk. Ali Abdulbârî Aṭıyye. 16 Cilt. Beyrût: Dâru’l-kutubu’l ilmiyye, 1. Baskı, 1415/1995. Askerî, Ebû Hilâl el-Ḥasen b. Abdillâh b. Sehl. el-Furûḳu’l-luġaviyye. thk. Muḥammed İbrahîm Selîm. Ḳâhire: Dâru’l-ilmi ve’s̱-s̱eḳâfeti li’n-neşri ve’t-tevzî’. -------Mu’cemu’l-furûḳu’l-luġavî. thk. Beytullâh Beyât. Kum: Muessesetu’n-neşru’l-İslam, 1. Baskı,1412/1991. Beġavî, Ebû Muḥammed Muhyissunne el-Ḥüseyn b. Mes‘ûd b. Muḥammed el-Ferrâ’. Meʿâlimu’t-tenzîl. thk. Abdurrezzâḳ el-Mehdî. 5 Cilt. Beyrût: Dâru iḥyâi’t-turâs̱i’l- arabî, 1. Baskı, 1420/2000. Belhî, Ebu’l-Ḥasen Muḳâtil b. Suleymân b. Beşîr el-Ezdî. et-Tefsîru’l-kebîr. thk. Abdullah Maḥmûd Şeḥḥâte. 5 Cilt. Beyrût: Dâru iḥyâi’t-turâs̱i’l-arabî, 1.Baskı, 1423/2002. Beyżâvî, Nâṣıruddîn Ebû Saîd (Ebû Muḥammed) Abdullāh b. Ömer b. Muḥammed. Envâru’t- tenzîl ve esrâru’t-teʾvîl. thk. Muḥammed Abdurraḥman el-Mar'aşlî. Beyrût: Dâru iḥyâi’t-turâs̱i’l-arabî, 1. Baskı, 1418/ 1997. Buḫârî, Ebû Abdillâh Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm el-Cu‘fî. el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ. thk.Muḥammed Zuheyr b. Nâṣır en-Nâṣır. 9 Cilt. Beyrût: Dâru ṭavḳu’n-necât, 1. Baskı, 1422/2001. Cevherî, Ebû Nasr İsmâîl b. Hammâd. es-Ṣıḥâḥ Tâcu’l-Luġa ve Ṣıḥâḥu-l’Arabiyye. thk. Ahmed Abdulġafûr Attâr. 6 Cilt. Beyrût: Dâru-l’İlm li-l’melâyîn, 4.Baskı, 1407/1987. Curcânî, Ebü’l-Ḥasen Ali b. Muḥammed b. Ali eş-Şerîf el- el-Hanefî. Kitâbu’t-ta’rifât. Beyrût: Dâru’l- mektebetu’l-ilmiyye,1.Baskı, 1403/1983. Dânî, Osman b. Saîd b. Osman b. Ömer Ebu Amr ed-Dânî. el-Farḳu beyne’z-Zâdi ve’Zâi fî Kitâbi’llahi Azze ve Celle ve fî’l-Meşhûri’l-Kelâm. thk. Hâtim Sâlih ez-Zâmin. Dimeşk: Dâru’l-Beşâir, 1.Baskı, 1428/2007. Ebul’-Feth, Ḥasen b. Abdillah b. Aḥmed b. Abdulcebbâr. Dîvân İbn Ebi Ḥuṣayne. thk.Muḥammed Es’ad Ṭales. Beyrût: Dâru’s-ṣâdir, 3. Baskı, 1419/1999. Enbârî, Ebû Bekr Muḥammed b. el-Ḳâṣım b. Muḥammed. el-Eżdâd. thk. Muḥammed Ebu’l- Fażl İbrâhîm. Beyrût:Mektebet-l’asliyye,1407/1987. -------el-Muẕekker ve’l-muʾennes. thk. Muḥammed Abdu’l-Ḫâlil Ażîme. 2 Cilt. Cumhûriyyetu mıṣru’l-arabiyye:1401/1981. Endelusî, Ebû Ḥayyân Muḥammed b. Yûsuf b. Alî b. Yûsuf b. Ḥayyân. el-Baḥru’l-muḥîṭ. thk.Ṣıdḳî Muḥammed Cemîl. Beyrût: Dâru’l-fikr,1420/1999. Ferahîdî, Ebû Abdurrahman Halil b. Ahmed b. Amr. Kitâbu’l-Ayn. thk. Mehdi Mahzûmî, İbrâhim Sâmerrâi. Beyrut: Dâru Mektebeti Hilâl