Dergiler / Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Babur-Nâme’deki Mesafe ve Uzunluk Birimleri

Sayfa
212–230
Yayın Tarihi
2020-08-21
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca bu terimler etimolojik bakımdan ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarih boyunca insanoğlu günlük hayatta kullandığı nesnelerin uzunluğunu, ağırlığını ya da mekanlar, şehirler arasındaki mesafeleri kıyaslamak için ölçme gereği duymuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ölçme işlemini de dilin sunduğu imkanlarla farklı biçimlerde ifade etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca bu terimler etimolojik bakımdan ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çağatay Türkçesi

Özet

Tarih boyunca insanoğlu günlük hayatta kullandığı nesnelerin uzunluğunu, ağırlığını ya da mekanlar, şehirler arasındaki mesafeleri kıyaslamak için ölçme gereği duymuştur. Bu ölçme işlemini de dilin sunduğu imkanlarla farklı biçimlerde ifade etmiştir. İnsanoğlu bazen günlük hayatında kullandığı ya da doğada yer alan bir nesneyi temel alarak, bazen de vücudun bazı organlarıyla kıyaslamalar yaparak ölçme işlemini gerçekleştirmiştir. Her milletin kendine özgü bir ölçü sistemi vardır. Bugünkü ortak metrik sistemin kabulüne kadar ölçü adlarında farklı terimler kullanılmıştır. Türk dili, bu terimleri kullanırken ya kendi kelime türetme yolları ile yeni kelimeler türetmiş ya da yabancı dillerden yeni terimler alıntılamıştır. Bu makalede Gazi Zahirüddin Muhammed Babur’un Babur-nâme (Vekayi) adlı eserinin Fergana, Kabil ve Hindistan bölümlerinde geçen ‘mesafe ve uzunluk’ birimleri ile ilgili terimler üzerinde durulmuştur. Babur-nâme’nin Haydarâbâd nüshası esas alınarak metinde geçen mesafe ve uzunluk birimleri ile ilgili terimler taranmış, bu terimlerin metinde ifade ettiği anlamlar örnekleriyle verilmiştir. Ayrıca bu terimler etimolojik bakımdan ele alınmıştır.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KAVALLI, S. (2020). Babur-Nâme’deki Mesafe ve Uzunluk Birimleri. Akademik Platform İslami Araştırmalar Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 212–230. https://ajindex.com/articles/823940

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Kitaplar Referans1 ARAT, Reşit Rahmeti (1987). Vekayi-Babur’un Hâtıratı, Cilt:I-II, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. Referans2 ----------------------- (2006).
  2. Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacib, Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Referans3 CAFEROĞLU, Ahmet (2015).
  3. Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans4 CLAUSON, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century, Clarendon Press, Oxford. Referans5 DEVELLİOĞLU, Ferit (2013).
  4. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Aydın Kitabevi, Ankara. EReferans6 RCİLASUN, Ahmet B. AKKOYUNLU, Ziyat (2014), Divanu Lugati't-Turk (Giriş-Metin-Çeviri-Notlar-Dizin), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans7 ERDAL, Marcel. (1991),
  5. Old Turkic Word Formation, A Functional Approach To The Lexicon, Vol. II, Wiesbaden. Referans8 ERKAL, Mehmet (1991). “Arpa”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 3: sayfa 391-392. Referans9 GABAIN, A. Von (2007). Eski Türkçenin Grameri (Çev. Mehmet Akalın), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans10 HALAÇOĞLU, Yusuf (2004). “Menzil”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt 29: sayfa 159-161. Referans11 HINZ, Walter (1990). İslamda Ölçü Sistemleri (Çev. Acar Sevim), Marmara Üniversitesi Yayınları No.587, İstanbul. Referans12 KANAR, Mehmet (2019).
  6. Farsça-Türkçe Sözlük, Say Yayınları, İstanbul. Referans13 LESSING, Ferdinand D. (2003). Moğolca-Türkçe Sözlük (Cilt I-II) (Çev. Günay Karaağaç), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans14 Mahmud Bin Ali (2014). Nehcü’l-Ferâdis, Uştmahlarnıng Açuk Yolı (Cennetlerin Açık Yolu)(Tıpkı basım ve çeviri yazı Janos ECKMANN, Yayımlayanlar Semih TEZCAN-Hamza ZÜLFİKAR, Dizin-Sözlük Aysu ATA), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans15 MAHMUD, Kaşgarlı (2014). Divanu Lugati't-Türk (Haz. Ahmet B. Ercilasun, Ziyat Akkoyunlu), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans16 RABGUZİ (1997). Kısasü’l-enbiya (Peygamber Kıssaları) (Cilt I-II) (Haz. Aysu Ata), Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans17 SAMİ, Şemseddin (2009). Kamus-ı Türkî (Haz. Ömer Faruk Akün), Kapı Yayınları, İstanbul. Referans18 STEINGASS, F. (2005). A Comprehensive Persian-English Dictionary, Çağrı Yayınları, İstanbul. Referans19 TEKİN, Talat (2014).
  7. Orhon Yazıtları, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara. Referans20 ÜNLÜ, Suat (2013).
  8. Çağatay Türkçesi Sözlüğü, Eğitim Yayınevi, Konya. Referans21 YÜCEL, Bilâl (1995). Babür Divanı. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayını. Makaleler Referans22 ATMACA, Emine, Kazak Türkçesinde Ölçü ve Ölçü A