Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSinân’ın (ö. 365/976) kroniği üzerinde duruldu.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
İlimler, sanatlar ve mesleklerin mazisi tarihe konu olduğu gibi, tarih de farklı sahalara mensup kimseler tarafından kaleme alınmıştır. İslam toplumunda 3./9. yüzyıldan itibaren tıp ve tabipler tarihine dair eserler yazılmaya başlamıştır. Öte yandan, tabiplerin de çağının tanığı olarak tarih yazdıklarını görmekteyiz. İslam dünyasında tabiplerin tarih yazıcılığının ilk örneklerine Abbâsî Devleti’nde rastlamaktayız. Saray tabipleri halifelerin ve devlet ricalinin tedavisiyle vazifeli iken, aynı zamanda siyasi ve toplumsal hadiselere de bizzat yakından şahit olmuşlardır. Bu tabiplerden bazıları gördüklerini rivayet ederek tarih yazımına dolaylı yoldan katkıda bulunmuş, bazıları ahbâr veya kronik türünden eser yazarak çağını kayıt altına almış, bazıları da hatırat kaleme alarak müşahedelerini gelecek nesillere aktarma yolunu seçmiştir. Bu araştırmada Abbâsî Devleti’nin ilk iki asrında sarayda tabip olarak hizmet etmenin yanı sıra tarih eseri yazan şahsiyetler tespit edilmeye çalışıldı. Bu tabiplerin dönemin tarih yazıcılığına ne tür katkı sağladıkları, kaleme aldıkları tarih eserlerindeki hususiyetler ve Abbâsî sarayında istihdam edilen tabiplerin gündelik yaşamlarının öne çıkan yönleri ele alındı. Özellikle Abbâsî sarayı tabiplerinden Huneyn b. İshak’ın (ö. 260/873) tarihe kaynaklık eden hatıratı ve Sâbit b. Sinân’ın (ö. 365/976) kroniği üzerinde duruldu.
Abstract
As the past of sciences, arts and professions are dealt in history, history has also been written by the people from different fields. In Islamic society, the works on history of the medicine and physicians (ṭabīb) began to be written in the 3rd AH / 9th AD century. On the other hand, we see some physicians who also write history as a witness of their era. Where we find the first examples of history-writing by the physicians in the Islamic world is the Abbasid state. While physicians charged at the Abbasid court with the treatment of the caliphate and statesmen, at the same time, they were eyewitnesses to the political and social events. Some of these physicians recorded their era by writing the reports or the annals and some others, writing the memories, preferred transferring their witnesses to the next generations. In this research we tried to identify personalities wrote books of history in addition to their service as a physician at the courts of Abbasid State in the first two centuries. Their contribution rates to the historiography of the period, the characteristics of their historical works and the prominent aspects of daily life of physicians employed by the Abbasid courts also studied. Especially, this study will focus on works done by physicians of Abbasid palace, Ḥunayn b. Isḥāq’s (d. 260/873) autobiography and Thābit b. Sinān’s (d. 365/976) chronicle.