Global Sokağın Mikro Girişimleri ve Parafiskal Yaklaşım

Özet

Küresel ve lokal mal ve hizmet üretimi globalleşmeyle birlikte yeniden biçimlenerek küresel-yerelleşmeye başladı. Emek üretkenliği ve tüketim ihtiyaçları küresel iletişim ve dağıtım ağlarıyla sınır ötesi boyutlara ulaşırken lokal gibi görünen tüm ekonomik faaliyetler küresel gelişmelerin kapsama alanına girmiş bulunmaktadır. Sokakta mal veya hizmet sunumu sokak ekonomisinin temelidir. Geniş anlamıyla ise sokak ekonomisi yürütülen ticari faaliyetleri, zanaatkârlıkları, esnaflığı, sanatsal veya zihinsel performansları, küçük ölçekli, basit üretim ve hizmetleri sokaklarda, kaldırımlarda, açık alanlarda veya meydanlarda sabit ve kapalı bir yapısal mekâna bağımlı olmaksızın elden, sabit veya mobil bir tabla veya bir tezgâhta, motorlu veya motorsuz bir araçla veya araçsız bir yerde sabit durarak veya dolaşarak icra etmeyi kapsar. Literatürde ve resmi yönetmeliklerde 10'dan az işçi çalıştıran ekonomik faaliyetler, mikro işletmeler olarak anılmaktadır. Global sokaklarımız, önü büyümeye açık iki milyarlık istihdam potansiyeliyle dört milyarlık toplam küresel istihdamın yarısı kadar bir istihdam sağlamaktadır(Souffrant, 2015). Sokaklarımız ve kaldırımlarımız dünyanın en büyük işyerleri konumuna gelmiş bulunmaktadır.Bu çalışma kapsamında, sokaklarda sunulan tüm sosyal, kültürel ve yaşamsal faaliyetler ele alınmaktadır. Bu çalışmada sokak ekonomisi parafiskal yaklaşımla küresel ölçekte ve lokal olarak incelenmektedir.15 yıl önce sokak satıcıları alanın uzmanları araştırmacılar tarafından 500 milyon kişi olarak tahmin edilmekteydi. Ancak son yıllarda R. Neuewirth ve Arbind Singh gibi sektör uzmanları, sokak satıcılarının sayısının yaklaşık olarak 1,8 – 2 milyar kişiye ulaşmış olduğunu tahmin etmektedirler(Neuwirth, 2012). Son yıllarda, sokak ekonomisi Hindistan, ABD, Malta ve diğer ülkelerin gündeminde çok önemli bir yer tutmaya başladı. Aynı zamanda, sokak ekonomisinin küresel boyutlarla artan rolü ve önemi, ILO, Dünya Bankası, OECD gibi birçok uluslararası organizasyonun gündeminde yer almaya başladı(Singh, 2016). Çalışma ve araştırmalar sürecinde literatür taraması ile birlikte Üçlü Likert Ölçeği ile anket verileri değerlendirilip uzman görüşleri ve saha çalışanlarının ifadeleri dikkate alınarak sonuç ve öneriler oluşturulmaktadır. Anket sonuçları ve yüz yüze görüşmeler, sokak ekonomisinin olumsuz algılanışının yüzeysel olduğunu göstermektedir. Sokak ekonomisi ve tüm aktörleri, hizmetleri ve ürünleri modern toplumun vazgeçilmez bir parçasıdır. Sokak ekonomisi ile piyasanın boşlukları doldurulmakta ve serbest pazardaki eksiklikleri gidermektedir.