Dergiler / Türkoloji Dergisi / 2012 / Cilt: 19 - Sayı: 1

Etimoloji önerileri: eser, yelek

ETYMOLOGICAL SUGGESTIONS: eser, yelek

Sayfa
91–102
Yayın Tarihi
2012-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yelek sözcüğünün ise yel “rüzgar” veya yal “yele” ile bağlantısı müzakere edilmiş; Avrupa dillerine geçiş süresi incelenmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazıda kökenbilgisi açısından bugüne dek incelenmemiş iki sözcüğün (eser “delilik”; yelek “kolsuz bir üst giyimi”) etimolojik açıklaması yapılacaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkçe kökenli olduğunu düşündüğümüz eser “delilik” sözcüğünün Arapça esr “yapıt, iz” ile ilişkili olamayacağı, Türkçe esfiilinden türediği tarihsel ve modern verilerin yardımıyla kanıtlanmaya çalışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Yelek sözcüğünün ise yel “rüzgar” veya yal “yele” ile bağlantısı müzakere edilmiş; Avrupa dillerine geçiş süresi incelenmiştir
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kökenbilgisi · eser “delilik” · yelek “yelek”

Özet

Bu yazıda kökenbilgisi açısından bugüne dek incelenmemiş iki sözcüğün (eser “delilik”; yelek “kolsuz bir üst giyimi”) etimolojik açıklaması yapılacaktır. Türkçe kökenli olduğunu düşündüğümüz eser “delilik” sözcüğünün Arapça esr “yapıt, iz” ile ilişkili olamayacağı, Türkçe esfiilinden türediği tarihsel ve modern verilerin yardımıyla kanıtlanmaya çalışılmıştır. Yelek sözcüğünün ise yel “rüzgar” veya yal “yele” ile bağlantısı müzakere edilmiş; Avrupa dillerine geçiş süresi incelenmiştir

Abstract

Two Turkish words (eser “epilepsia” yelek “waistcoat”, which have not been studied so far, will be explained in terms of etymology in this article. It is argued that eser “epilepsia” can not be related with the Arabic Word esr “work; efficiency”, but can be explained with the Turkic verb es“to blow” by means of historical and modern written documents. It is also discussed in this paper that the word yelek “waistcoat” is, whether related to yel “wind” or yal “mane” and investigated the transition process of the the word yelek to the European languages

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

USER, H. Ş. (2012). Etimoloji önerileri: eser, yelek. Türkoloji Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 1, 91–102. https://ajindex.com/articles/813365

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Abuşka Lugati (Haz. Besim Atalay), Ankara 1970:
  2. TDK Yayınları.
  3. AHMET VEFİK PAŞA, Lehce-i Osmânî, (Hzl. Recep Toparlı) Ankara 2002:
  4. TDK Yayınları.
  5. ARAT, R. R. (1979), Yusuf Has Hâcib. Kutadgu Bilig. I. Metin, Ankara:
  6. TTK Yayınları.
  7. ARAT, R. R. (1979), Kutadgu Bilig. III. İndeks (İndeksi Neşre Hazırlayanlar: K. ERASLAN-O. F. SERTKAYA-N. YÜCE), İstanbul: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. Azerbaycan tilinin izahlı lügeti, 4 t., Bakı-Elm 1987. Başkurt Télénéñ Hüzlégé (1993), (Red. Agişev, İ.M.-Bişiyev, E.F.-Zeynullina, G.D vd.), Meskev. BULUÇ, S. (1971), “Şamanizm”, İslam Ansiklopedisi, c. 11, İstanbul 1971, 310- 335. CLAUSON, Sir G. (1972), An Etymological Dictionary of Pre-Thirteenth-Century Turkish, Oxford. DANKOFF, R. (1975), “KāšŞarī on the Beliefs and Superstitions of the Turks”, Journal of the American Oriental Society, Vol. 95, No. 1, (Jan. - Mar., 1975), 68-80.
  8. Derleme Sözlüğü, X. cilt, TDK Yay., Ankara 1978. Divanü Lûgat-it-Türk I-IV (1998-1999), (Çeviren: B. ATALAY), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  9. DOBRODOMOV, İ. G. (1970), “K istorii kul’turnıh terminov tyurkskogo proishojdeniya”, Sovetskaya Tyurkologiya, No. 3, 67-70.
  10. DOERFER, G. (1963-1975), Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen, Wiesbaden: Franz Steiner Verlag. ERDAL, M. (1991),
  11. Old Turkic Word Formation, A Functional Approach to the Lexicon, Vol. I-II, Wiesbaden: Harrassowitz. ERDAL, M. (2004),
  12. A Grammar Of Old Turkic, Leiden: Brill Academic Publishers.
  13. GÖKBEL, A. (1998), Anadolu Varsaklarında İnanç ve Adetler, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.
  14. GATENBY, E.V. (1954), “Material for a Study of Turkish Words in English”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt XII, Sayı 3- 4, (Eylül-Aralık 1954), Ankara 85-144.
  15. HARVEY, G.-WALLIS, Robert J. (2007),
  16. Historical Dictionary of Shamanism, Historical Dictionaries of Religions, Philosophies, and Movements, No. 77, The Scarecrow Press:
  17. Maryland, Toronto, Plymouth. İBRAHİM CUDİ EFENDİ, Lügat-ı Cudi (Haz. İ. PARLATIR, B. TEZCAN AKSU, N. TUFAR), Ankara 2006:
  18. TDK Yayınları.
  19. KARAAĞAÇ, G. (2008),
  20. Türkçe Verintiler Sözlüğü, Ankara:
  21. TDK Yayınları.
  22. KARAAĞAÇ, G. (2002), “Türkçe Çoban Dili mi Çiftçi Dili mi?”: Dil, Tarih ve İnsan, Ankara, 149-192. Kazak tiliniñ tüsindirme sözdigi, 10 t., Almatı 1974-1986.
  23. KEMİK, F. (2008), “Evliya Çelebi Seyahatnamesi’ndeki Halk Etimolojisi Örnekleri Üzerine”, Uluslararası Evliya Çelebi ve Seyahatname Sempozyumu 3-5 Nisan 2008, http://www.academia.edu/226011/Evli