KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Türkoloji Dergisi / 2021 / Cilt: 25 - Sayı: 2

TÜRKÇE SÖZLÜK’TEKİ BİÇİM BİLİM TERİMLERİNE SÖZLÜK BİLİMSEL BİR BAKIŞ

Duygu KAMACI GENCER
Sayfa
183–206
Yayın Tarihi
2021-12-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yapılan analiz sonucunda, Türkçe Sözlük’teki dil bilgisi etiketi ile işaretlenen terimler ile dil bilimi etiketli terimler arasındaki sınırların bulanıklaştığı tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çalışmanın amacı, genel amaçlı sözlüklerde yer alan dil bilgisi uzmanlık alanı terimlerinin dil bilimsel analizinden yola çıkarak, sözlük bilimsel sonuçlara ulaşmak ve genel amaçlı sözlüklerde yer alan etiketleme, tanımlama ile güncelleme sorunlarına çeşitli çözüm önerileri sunmaktır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaç doğrultusunda bir akademi sözlüğü olan Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Türkçe Sözlük’te yer alan dil bilgisi etiketli biçim bilim terimleri, öncelikli olarak biçim bilimsel analize tabi tutulmuş ardından ilgili terimler, sözlük bilimsel veriler eşliğinde tartışılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Yapılan analiz sonucunda, Türkçe Sözlük’teki dil bilgisi etiketi ile işaretlenen terimler ile dil bilimi etiketli terimler arasındaki sınırların bulanıklaştığı tespit edilmiştir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türkçe Sözlük · Biçim Bilim · Terim

Özet

Çalışmanın amacı, genel amaçlı sözlüklerde yer alan dil bilgisi uzmanlık alanı terimlerinin dil bilimsel analizinden yola çıkarak, sözlük bilimsel sonuçlara ulaşmak ve genel amaçlı sözlüklerde yer alan etiketleme, tanımlama ile güncelleme sorunlarına çeşitli çözüm önerileri sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda bir akademi sözlüğü olan Türk Dil Kurumu tarafından hazırlanan Türkçe Sözlük’te yer alan dil bilgisi etiketli biçim bilim terimleri, öncelikli olarak biçim bilimsel analize tabi tutulmuş ardından ilgili terimler, sözlük bilimsel veriler eşliğinde tartışılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, Türkçe Sözlük’teki dil bilgisi etiketi ile işaretlenen terimler ile dil bilimi etiketli terimler arasındaki sınırların bulanıklaştığı tespit edilmiştir. Aynı bulanıklık, biçim bilim ile biçim bilgisi kavramları arasında da gözlemlenmiştir. Sözlük bilimsel ölçütler eşliğinde Türkçe Sözlük’te, biçim bilim terimlerinin tanımlarında (etiketleme, tanım, örneklendirme gibi) sistematik bir yöntemin izlenmediği sonucuna ulaşılmıştır. Biçim bilim literatüründe yaygın bir şekilde kullanılan kimi terimlerin ise Türkçe Sözlük’te madde başı olarak yer almadığı tespit edilmiştir. Ulaşılan bu sonuçlar eşliğinde, Türkçe Sözlük’ün çevrim içi versiyonunda uzman, yarı uzman ve uzman olmayan sözlük kullanıcılarına göre farklı tanımlamaların yapılabileceği ve biçim bilim terimlerinin biçim bilgisi terimlerinden ayrılarak dil bilimi etiketi ile işaretlenebileceği önerilerine yer verilmiş ve Türkçe Sözlük’ün dil bilimsel ve sözlük bilimsel veriler eşliğinde güncellenmesi gerektiği kanısına varılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENCER, D. K. (2021). TÜRKÇE SÖZLÜK’TEKİ BİÇİM BİLİM TERİMLERİNE SÖZLÜK BİLİMSEL BİR BAKIŞ. Türkoloji Dergisi, Cilt: 25 - Sayı: 2, 183–206. https://ajindex.com/articles/813223

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AKASU, Kaoru (2013). “Methods in Dictionary Criticism”, The Bloomsbury Companion to Lexicography, Ed. Howard Jackson, London: Bloomsbury, 48-61.
  2. ALLERTON, David John (2017). Essentials of Grammatical Theory: A Consensus View of Syntax and Morphology, New York: Routledge. ARGUNŞAH, Mustafa (2019). “Türkçe Sözlük’te Tanımlama ve Tanıklama Sorunları”, TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 16: 1-13.
  3. ARONOFF, Mark ve FUDEMAN, Kirsten (2011).
  4. What is Morphology, West Sussex: Wiley-Blackwell. ASLAN, Ezgi (2020). “Sözlükleri Oluşturan Temel Yapılar (Terim ve Tanım Denemeleri)”, Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 9(23): 155-169.
  5. ATKINS, B. T. Sue; RUNDELL, Michael (2008). The Oxford Guide to Practical Lexicography, Oxford: Oxford University Press.
  6. BERGENHOLTZ, Henning (2014). “Sözlük Nedir?”, Çev. Ezgi Corga, Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 10: 7-21.
  7. BERGENHOLTZ, Henning; KAUFFMAN, Uwe (1997), “Terminography and lexicography: A critical survey of dictionaries from a single specialised field”, Hermes- Journal of Linguistics,18: 91-125.
  8. BOOIJ, Geert (2007).
  9. The Grammar of Words, Oxford: Oxford University Press.
  10. BOZ, Erdoğan (2015). “Kullanıcı ve Sözlük İlişkisi”, Erdem, 69: 41-52.
  11. BOZ, Erdoğan (2018). “Türk Dil Bilgisi Terminolojisinde Çok Terimlilik (Çok Adlılık) Sorunu”, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(3): 1592-1603.
  12. BREWER, Charlotte (2016), “Labelling and Metalanguage”, The Oxford Handbook of Lexicography, Ed. Philip Durkin, Oxford: Oxford University Press.
  13. BURKHANOV, Igor (1998). Lexicography: A Dictionary of Basic Terminology, Rzeszów: Wyższa Szkoła Pedagogiczna. CABRE, M. Teresa (1999). Terminology: Theory, Methods, and Applications, Philadelphia&Amsterdam: John Benjamins. ÇÜRÜK, Yasemin (2019). “Birleşik Sözcük mü Öbek mi?”, Türkoloji Dergisi, 23: 105-122.
  14. FATHI, Besharat (2014). “Uzmanlar ve Uzman Sözlükbilimi: Bakış Açıları ve İhtiyaçlar”, Çev. Ezgi Aslan, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 21, 1: 91-112.
  15. GİRİŞEN, Nilay (2019).
  16. Terminolojide Tanım Tipolojisi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi. GİRİŞEN, Nilay (2020). “Terminolojide Tanım ve Tanım Çözümleme Ölçütleri”. Uluslararası Disiplinler Arası Dil Araştırmaları (DADA) Dergisi, Sayı 1: 53- 73. GÖKTER GENÇER, Bilge (2018).
  17. Tek Dilli Genel Sözlüklerde Tanım, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Dokto