Bu çerçevede ilgili mevzuat ve TOKİ’nin kurumsal tarihi, konuya ilişkin esaslar çerçevesinde ele alınacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:1980’li yıllarda tüm dünyada yaşanan ekonomi politikalarındaki dönüşüm sürecine denk gelen 1984 yılında, konut ve kentleşme sorunlarının çözümüne katkı sağlamak ve toplu konut üretimini arttırmaya yönelik bir genel amaç çerçevesinde kurulan Toplu Konut İdaresi (TOKİ), 2003 yılına kadar bu misyonu yerine getirmekte önemli adımlar atmış; ancak bu yapı, 2003 yılından itibaren özellikle kentsel planlama konusunda TOKİ’ye verilen yetkilerin ciddi şekilde arttırılmasıyla bozulmaya başlamıştır.2008 yılına kadar büyük ölçüde yerel yönetimlerin uhdesinde gerçekleştirilen kentsel mekanın kullanımına yönelik uygulamaların giderek artan bir şekilde merkezi yönetim eliyle TOKİ’nin yetki alanına sokulması ve son durumda neredeyse tüm yetkinin TOKİ’de bulunması, hem yerel demokrasinin gelişimi açısından önemli sorunların ortaya çıkmasına hem de kentsel gelişmenin sorunlu bir süreç haline gelmesine neden olmaktadır.Bu çalışmanın amacı, TOKİ’nin kent mekânının kullanımına ilişkin yetkilerinin, “demokratik değerlerin yerel yönetimler için geçerli kılınması” esasında şekillenen bir kavram olan yerel demokrasi kavramı çerçevesinde incelenmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:1980’li yıllarda tüm dünyada yaşanan ekonomi politikalarındaki dönüşüm sürecine denk gelen 1984 yılında, konut ve kentleşme sorunlarının çözümüne katkı sağlamak ve toplu konut üretimini arttırmaya yönelik bir genel amaç çerçevesinde kurulan Toplu Konut İdaresi (TOKİ), 2003 yılına kadar bu misyonu yerine getirmekte önemli adımlar atmış; ancak bu yapı, 2003 yılından itibaren özellikle kentsel planlama konusunda TOKİ’ye verilen yetkilerin ciddi şekilde arttırılmasıyla bozulmaya başlamıştır.2008 yılına kadar büyük ölçüde yerel yönetimlerin uhdesinde gerçekleştirilen kentsel mekanın kullanımına yönelik uygulamaların giderek artan bir şekilde merkezi yönetim eliyle TOKİ’nin yetki alanına sokulması ve son durumda neredeyse tüm yetkinin TOKİ’de bulunması, hem yerel demokrasinin gelişimi açısından önemli sorunların ortaya çıkmasına hem de kentsel gelişmenin sorunlu bir süreç haline gelmesine neden olmaktadır.Bu çalışmanın amacı, TOKİ’nin kent mekânının kullanımına ilişkin yetkilerinin, “demokratik değerlerin yerel yönetimler için geçerli kılınması” esasında şekillenen bir kavram olan yerel demokrasi kavramı çerçevesinde incelenmesidir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede ilgili mevzuat ve TOKİ’nin kurumsal tarihi, konuya ilişkin esaslar çerçevesinde ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2003 Verileri
⚙️Değişkenler:TOKİ · Yerel demokrasi · Kentsel planlama
Özet
1980’li yıllarda tüm dünyada yaşanan ekonomi politikalarındaki dönüşüm sürecine denk gelen 1984 yılında, konut ve kentleşme sorunlarının çözümüne katkı sağlamak ve toplu konut üretimini arttırmaya yönelik bir genel amaç çerçevesinde kurulan Toplu Konut İdaresi (TOKİ), 2003 yılına kadar bu misyonu yerine getirmekte önemli adımlar atmış; ancak bu yapı, 2003 yılından itibaren özellikle kentsel planlama konusunda TOKİ’ye verilen yetkilerin ciddi şekilde arttırılmasıyla bozulmaya başlamıştır.2008 yılına kadar büyük ölçüde yerel yönetimlerin uhdesinde gerçekleştirilen kentsel mekanın kullanımına yönelik uygulamaların giderek artan bir şekilde merkezi yönetim eliyle TOKİ’nin yetki alanına sokulması ve son durumda neredeyse tüm yetkinin TOKİ’de bulunması, hem yerel demokrasinin gelişimi açısından önemli sorunların ortaya çıkmasına hem de kentsel gelişmenin sorunlu bir süreç haline gelmesine neden olmaktadır.Bu çalışmanın amacı, TOKİ’nin kent mekânının kullanımına ilişkin yetkilerinin, “demokratik değerlerin yerel yönetimler için geçerli kılınması” esasında şekillenen bir kavram olan yerel demokrasi kavramı çerçevesinde incelenmesidir. Bu çerçevede ilgili mevzuat ve TOKİ’nin kurumsal tarihi, konuya ilişkin esaslar çerçevesinde ele alınacaktır.
BAŞARMAK, H. I. B. (2018). Toki’nin Kent Mekânının Kullanımına İlişkin Kamusal Yetkilerinin Yerel Demokrasi Kavramı Çerçevesinde İncelenmesi. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 1, 135–150. https://ajindex.com/articles/813088
Altınok, E. (2012). Kentsel Mekânın Yeniden Organizasyonunun Ekonomi Politiği ve Mülkiyete Müdahale: 2000 Sonrası Dönemde İstanbul TOKİ Örneği.(Yayımlanmamış Doktora Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul Bayramoğlu Yıldırım, F. (2002). Yerel Demokrasi ve Kentteki Gençlik. F. B. Yıldırım(Ed.), Gençlik ve Kent Yönetimi (s. 11-37). İstanbul:
WALD Çitçi, O. (1998). Yerel Siyaset ve Demokrasi/ Çoğulculuk/ Sivil Toplum, Sivil Toplum İçin ‘Kent, Yerel Siyaset ve Demokrasi’ Seminerleri, İstanbul:WALD Cevat G. (1995).
Yerel Demokrasi, Özerklik ve Halk Katılımı. Yönetimde Yeniden Yapılanma Özel Sayısı Yeni Türkiye Dergisi, ( 4) Demirdizen, E. (2015), “Kentsel Dönüşümde TOKİ’ni Rolü” http://www.demirdizen.com/haberdetay.php?hid=111, (Erişim:22.01.2018).
Girişimci Devlet, Otoriterleşen Populizm: Neoliberalizmin Yeni Evresinde Devletin Yeni Davranış Kalıpları. 3. Kentsel ve Bölgesel Araştırmalar Ağı Sempozyumu 6-7 Aralık 2012,
Kent Bölgeler, Metropoliten Alanlar ve Büyükşehirler: Değişen Dinamikler ve Sorunlar, Bildiri Kitabı, Ankara Eryıldız, H. S. (1989). Yerel Yönetimlerin Yeniden Yapılanması, Ankara:TÜSES Görmez, K. (1997).
Yerel Demokrasi ve Türkiye, Ankara:
Vadi Görmez, K. (2000). Demokratikleşme Açısından Merkezi Yönetim-Yerel Yönetim İlişkileri, G.Ü. İİBF Dergisi, (4), 81-88
Görmez, K., Altınışık Uçar H. & Bahçeci, H.I. (2013).
Muhafazakarlık, Neoliberalizm, Kentsel Dönüşüm ve Kimliksiz Kentler, Y. Bulut, V. Eren: Karakaya & A. Aydın (Eds), Kuramdan Uygulamaya Yerel Yönetimler ve Kentsel Politikalar, (s. 355-360), Ankara:
Pegem. Görün, M. (2006). Yerel Demokrasi Ve Katılım: İzmir, Konya Ve Ağrı İl Genel Meclis Üyeleri Üzerinde Bir Araştırma, Yönetim Bilimleri Dergisi 4(2), 159-183.
Güzey, Ö. ( 2012). Türkiye’de Kentsel Dönüşüm Uygulamaları: Neo-liberal Kent Politikaları, Yeni Kentsel Aktörler ve Gecekondu Alanları, İdealkent Dergisi, (7), 64-83
Heper, Metin (1986). Local Government in Turkey: An Overview with Special Reference to The Municipalities, 1923-1980. M. Heper(Ed), Dilemmas of Decentralization, Bonn: Friedrich EbertStiftung. Hill, D. M. (1974). Democratic Theo