Dergiler / Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi / 2022 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Pretoryenizmin Sürekliliği Açısından Latin Amerika ve Türkiye’deki Askeri Darbeler: 1960-1980

Military Coups in the Latin America and Turkey in terms of the Continuity of Praetorianism: 1960-1980

Sayfa
93–107
Yayın Tarihi
2022-03-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yüzden çalışmada eklektik bir bakış açısından yararlanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye ve Latin Amerika ülkeleri, askerî darbelerin gerçekleşmesi açısından pretoryen bir geleneğe sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, 1960-1980 sürecinde, Latin Amerika ve Türkiye’deki askerî darbeler ya da askerî rejimler arasındaki benzerliklerin yahut farklılıkların tespiti yapılmaya çalışılacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yüzden çalışmada eklektik bir bakış açısından yararlanılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Pretoryenizm · Latin Amerika · Türkiye

Özet

Türkiye ve Latin Amerika ülkeleri, askerî darbelerin gerçekleşmesi açısından pretoryen bir geleneğe sahiptir. Bu çalışmada, 1960-1980 sürecinde, Latin Amerika ve Türkiye’deki askerî darbeler ya da askerî rejimler arasındaki benzerliklerin yahut farklılıkların tespiti yapılmaya çalışılacaktır. Soğuk Savaş nedeniyle ABD, hem Latin Amerika ülkeleri hem de Türkiye üzerindeki nüfuzunu korumuştur. 1960-1980 sürecinde, Latin Amerika’da ve Türkiye’de, kısmen -eski tip- ya da tamamen -yeni tip- bürokratik otoriter nitelikte askerî rejimler kurulmuştur. Latin Amerika ve Türkiye’deki yeni tip bürokratik otoriter rejimler, ABD’nin kapitalist sistemine eklemlenmek adına, nüfuzu altında bulundurduğu ülkelerin ekonomilerine müdahale etmiştir. Dolayısıyla bu ülkelerde siyaseten değil ama ekonomik olarak bir rejim değişikliği yapılmasında rol almıştır. Diğer bir deyişle, iç ticarete yönelik kalkınma politikalarından dış ticarete yönelik neoliberal politikalara geçişi kolaylaştırmıştır. Oysa tersine, eski tip bürokratik otoriter rejimler, ekonomik olarak bir rejim değişikliğini amaçlamamıştır. Öte yandan Latin Amerika’da gerçekleşen darbelerin her birini, Türkiye’dekilerle karşılaştırmak da mümkün değildir. Bu yüzden çalışmada eklektik bir bakış açısından yararlanılmıştır.

Abstract

Turkey and Latin American countries have a pretorian tradition in terms of realizing military coups. In this study, it will be tried to determine the similarities or differences between the military coups or the military regimes in Latin America and Turkey during the 1960-1980 period. Owing to the Cold War, the United States maintained influence over both Latin American countries and Turkey. In the period of 1960-1980, bureaucratic authoritarian military regimes were established partially -old type- or completely -new type- in Latin America and Turkey. The new type bureaucratic authoritarian regimes in Latin America and Turkey interfered the economies of the countries under their influence in order to be integrate into the capitalist system of the USA. Accordingly, they played a role in the change of regime in these countries, not politically but economically. In other words, they facilitated the transition from development policies for domestic trade to neoliberal policies for foreign trade. Conversely, the old type -partially- bureaucratic authoritarian regimes did not aim at a regime change economically. On the other hand, it is not possible to compare each and every one of the coups in Latin America with those in Turkey. That's why an eclectic perspective was used in the study.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YARIMOĞLU, S. (2022). Pretoryenizmin Sürekliliği Açısından Latin Amerika ve Türkiye’deki Askeri Darbeler: 1960-1980. Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 1, 93–107. https://ajindex.com/articles/813029

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Akça, İ. (2010).
  2. Ekonomide Askerin Varlığı, Askeri Sermaye, Oyak. Nihal Boztekin (Ed.) Türkiye Siyasetinde Ordunun Rolü: Asker-Sivil İlişkileri, Güvenlik Sektörü ve Sivil Denetim (Çev. Salih Bayram). (s.17-26). İstanbul: Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye Temsilciliği. Akşin, S. (2016). Kısa Türkiye Tarihi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  3. Akyaz, D. (2009). Askerî Müdahalelerin Orduya Etkisi: Hiyerarşi Dışı Örgütlenmeden Emir Komuta Zincirine. İstanbul:
  4. İletişim Yayınları.
  5. Bora, T. (2016). Türkiye’de Siyasal İdeolojilerde ABD / Amerika İmgesi: Amerika: “En” Batı ve “Başka” Batı, Uygur Kocabaşoğlu (Ed.) Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce Cilt 3: Modernleşme ve Batıcılık (s.147-169). İstanbul:
  6. İletişimYayınları.
  7. Boratav, K. (2010). Türkiye İktisat Tarihi 1908-2007. Ankara:
  8. İmge Kitabevi.
  9. Daldal, A. (2004). The New Middle Class as a Progressive Urban Coalition: The 1960 Coup d’Etat in Turkey. Turkish Studies. 5 (3): 75-102.
  10. Dinler, A. Hamdi. (2010). 27 Mayıs: İlerici Bir Devrim Midir? Tolga Ersoy ve Haydar Çetinbaş (Ed.) 27 Mayıs: Bir Darbenin Anatomisi (s.57-82). İstanbul:
  11. Özgür Üniversite Kitaplığı. Duverger, M. (1963). Siyasî Rejimler (Çev. Yaşar Gürbüz). İstanbul:
  12. Remzi Kitabevi.
  13. Duverger, M. (1965). Diktatörlük Üstüne (Çev. Bülent Tanör). İstanbul:
  14. Dönem Yayınları.
  15. Erer, T. (1966). 27 Mayıs Düşmanları. Son Havadis. (2070): 3. Ergezen, T. ve Oğuz, Ceren U. (2020). Soğuk Savaş Döneminde Latin Amerika ve Türkiye’de Ordunun Siyasetteki Rolü. Novus Orbis Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi. 2 (2): 131-152.
  16. Erhan, Ç. (2013). ABD’nin Latin Amerika’ya Bakışını Şekillendiren Öğeler. Ozan Zengin (Ed.) Latin Amerika Çalıştayı Bildiriler Kitabı (s.81-103). Ankara:
  17. Ankara Üniversitesi Yayınları.
  18. Finer, Samuel E. (2002). The Man on Horseback The Role of the Military in Politics. New Brunscwick and London, Transaction Publishers.
  19. Gevgilili, A. (1973). Türkiye’de 1971 Rejimi: Tarım Toplumundan Sanayi Toplumuna Geçiş Aşaması. İstanbul:
  20. Milliyet Yayınları.
  21. Gezgüç, Gözde M. (2017).
  22. Arjantin (1976),
  23. Brezilya (1964),
  24. Şili (1973) ve Türkiye’de (1980) Askeri Darbeler: Karşılaştırmalı Bir İnceleme (Doktora Tezi). Erişim Adresi: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.
  25. Gordon, Dennis R. (1988). Withdrawal in Disgrace: Decline of the Argentine Military, 1976-1983. Constantine P. Danopoulos (Ed.) The Decline Of Military Regimes: The Civilian Influence (s.199-224). Boulder and London: Westview Press.
  26. Gürsoy, Y. (2012). Türkiye’de S