Dergiler / TroyAcademy / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Uluslararası Gelişmeler Işığında Türkiye-Mısır İlişkileri (1945-1960)

Sayfa
173–199
Yayın Tarihi
2020-05-04
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın amacı, 1945-1960 arasındaki uluslararası gelişmelerin Türkiye-Mısır ilişkileri ve Türkiye’nin Ortadoğu politikası üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’nin, jeopolitik önemi nedeniyle Ortadoğu’da her zaman dikkate alması gereken Mısır ile ilişkileri; tarihi bağlar, rejim farklılıkları, farklı dış politik yönelimler nedeniyle diplomatik ilişkilerin kurulduğu 1926’dan beri inişli çıkışlı bir seyir izlemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İngiltere’nin Ortadoğu’daki stratejik çıkarlarını korumak için Süveyş’ten çıkmak istememesi ve bölgesel bir savunma düzeni oluşturarak Türkiye’yi de buraya dahil etme girişimleri, 1950’li yıllardan itibaren Türkiye-Mısır ilişkilerini etkilemeye başlamıştır. 1948’de İsrail’in kurulması ve Arap-İsrail savaşındaki Arap yenilgisinin yol açtığı bölgesel ortamda Mısır lideri Albay Abdülnasır, karizmatik kişiliği, Batı emperyalizmine ve İsrail’e karşı güçlü söylemleriyle Arap milliyetçiliğine hız kazandıracaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın amacı, 1945-1960 arasındaki uluslararası gelişmelerin Türkiye-Mısır ilişkileri ve Türkiye’nin Ortadoğu politikası üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mısır · Nasır · Süveyş Krizi

Özet

Türkiye’nin, jeopolitik önemi nedeniyle Ortadoğu’da her zaman dikkate alması gereken Mısır ile ilişkileri; tarihi bağlar, rejim farklılıkları, farklı dış politik yönelimler nedeniyle diplomatik ilişkilerin kurulduğu 1926’dan beri inişli çıkışlı bir seyir izlemiştir. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyetler Birliği’nin Türkiye’den Boğazlarda üs ve Doğu sınırlarında değişiklik talepleri, Türkiye’yi Batı ile ittifak arayışlarına yöneltmiştir. Mısır ise savaş sonrasında ülkesindeki İngiliz askeri mevcudiyetine son verme mücadelesi içerisindedir. İngiltere’nin Ortadoğu’daki stratejik çıkarlarını korumak için Süveyş’ten çıkmak istememesi ve bölgesel bir savunma düzeni oluşturarak Türkiye’yi de buraya dahil etme girişimleri, 1950’li yıllardan itibaren Türkiye-Mısır ilişkilerini etkilemeye başlamıştır. 1948’de İsrail’in kurulması ve Arap-İsrail savaşındaki Arap yenilgisinin yol açtığı bölgesel ortamda Mısır lideri Albay Abdülnasır, karizmatik kişiliği, Batı emperyalizmine ve İsrail’e karşı güçlü söylemleriyle Arap milliyetçiliğine hız kazandıracaktır. Bu dönemde kurulan Bağdat Paktı, Türkiye-Mısır ilişkilerinde sorunlara neden olacaktır. Türkiye, Bağdat Paktı’nı Sovyetler Birliği’nin bölgeye girmesini önleyecek bir oluşum olarak görürken, Nasır, Paktın Batı emperyalizminin bölgedeki mevcudiyetini sürdürmek için kurulduğunu düşünmektedir. Türkiye’nin bölgedeki gelişmelere Soğuk Savaş perspektifinden yaklaşması, Türkiye ile Mısır’ı tüm bölgesel krizlerde karşı karşıya getirecektir. Çalışmanın amacı, 1945-1960 arasındaki uluslararası gelişmelerin Türkiye-Mısır ilişkileri ve Türkiye’nin Ortadoğu politikası üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KEMİKSİZ, N. (2020). Uluslararası Gelişmeler Işığında Türkiye-Mısır İlişkileri (1945-1960). TroyAcademy, Cilt: 5 - Sayı: 1, 173–199. https://ajindex.com/articles/807563

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. ABU RUMMAN, Mohamed, Ürdün’de 1989-2005
  2. Arası Demokratik Dönüşüm, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Dalı, Ankara, 2009.
  3. ABU JABER, Kamel, Arap Baas Sosyalist Partisi, Altınok Matbaası, Ankara, 1970.
  4. ARI, Tayyar, Geçmişten Günümüze Ortadoğu. Siyaset, Savaş ve Diplomasi, Cilt I, MKM Yayınları, Bursa, 2012.
  5. ARMAOĞLU, Fahir, 20.Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1990) Cilt I: 1914-1980,
  6. Türkiye İş Bankası Yayınları, Ankara, 1991.
  7. ARMAOĞLU, Fahir, Filistin Meselesi ve Arap-İsrail Savaşları, Türkiye İş Bankası Yayınları, Ankara, b.t.y. ARMAOĞLU, Fahir, Türk Amerikan İlişkileri 1919-1997,
  8. Kronik Kitap, İstanbul, 2017.
  9. ATABAY, Mithat, Son Yüzyılda Türkiye ve Ortadoğu, Paradigma Akademi Yayınları, Çanakkale, 2016.
  10. AYDIN, Mustafa, “Determinants of Turkish Foreign Policy: Changing Patterns and Conjunctures during the Cold War”, Middle Eastern Sudies, C.36, S.1, Ocak 2000, ss.103-139.
  11. BİLGİN, Mustafa Sıtkı, “British Attitude Towards Turkey’s Policies in the Middle East (1945-47)”, Turkish Yearbook of International Relations, C.33, 2002, ss.257-269.
  12. BULUT, Semih, “Atatürk Dönemi Türkiye-Mısır İlişkileri ve Günümüze Etkileri”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, C.XXVI, S.78, Kasım 2010, ss.535-559.
  13. CLEVELAND, L. William, Modern Ortadoğu Tarihi, (Çev. Mehmet Harmancı), Agora Kitaplığı, İstanbul, 2015.
  14. ÇAKIRBAŞ, Ali, “Amerikan Perspektifinden 1957 Krizine Giden Süreçte Suriye’de Komünizmin Yükselişi”, History Studies,C.10, S.6, Eylül 2018, ss.33-43.
  15. ÇELİK, Mustafa Edip, “İkinci Dünya Savaşı Bitiminden Bağdat Paktı’na Geçen Süreçte Türkiye’nin Ortadoğu Politikası”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, TAED-64, Ocak 2019, ss.475-497.
  16. DUMAN, Sabit, “Ortadoğu Krizleri ve Türkiye”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S.35-36, Mayıs-Kasım 2005, ss.313-332.
  17. ERDEM, Gökhan, “Bağlantısızlıktan Bağımlılığa: Nasır Döneminde Mısır-SSCB İlişkileri”, Turkish Yearbook of International Relations, C.48, 2017, ss.69-98.
  18. FIRAT, Melek-KÜRKÇÜOĞLU, Ömer, “Arap Devletleriyle İlişkiler”, Baskın Oran (ed.), Türk Dış Politikası. Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, Cilt I: 1919-1980,
  19. İletişim Yayınları, İstanbul, 2009, ss.615-635.
  20. GÖNLÜBOL, Mehmet-ÜLMAN, Haluk, “Türk Dış Politikasının Yirmi Yılı 1945-1965”,
  21. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, C.21, S.1, 1966, ss.143-182.
  22. GÖNLÜBOL, Mehmet- SAR, Cem- ESMER, Ahmet Şükrü- SANDER, Oral- ÜLMAN, Haluk- BİLGE, Suat- SEZER, Duygu- KÜRKÇÜOĞLU, Ö