Dergiler / Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi / 2014 / Sayı: 33

Engelliliği Açıklayan Sosyal Model Nedir?

What is Social Model of Disability?

Sayfa
—
Yayın Tarihi
2014-07-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalenin amacı, tıbbi modeli sorunsallaştırarak sosyal bilimlerde sosyal modele göre engelli çalışmaları yapılması yönünde farkındalık yaratmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik bilim anlayışının dayandığı Newton mekaniği ile Descartes’ın Kartezyen felsefesi, bütün bir doğa bilimlerinin dayanağı olduğu gibi sosyal bilimlerin de bilimsel bir nitelik kazanması için üzerinde temellenmesi gereken iki önemli varsayım olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tıbbi modelin engelliliği, “özel”, “normal olmayan”, “bireysel bir trajedi” olarak değerlendirip engelli birey ve onun ailesine odaklanarak geniş toplumsal, ekonomik ve çevresel faktörleri göz ardı etmesi sosyal modelin temel eleştiri noktaları olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalenin amacı, tıbbi modeli sorunsallaştırarak sosyal bilimlerde sosyal modele göre engelli çalışmaları yapılması yönünde farkındalık yaratmaktır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Engellilik · engelli çalışmaları · psikoloji

Özet

Klasik bilim anlayışının dayandığı Newton mekaniği ile Descartes’ın Kartezyen felsefesi, bütün bir doğa bilimlerinin dayanağı olduğu gibi sosyal bilimlerin de bilimsel bir nitelik kazanması için üzerinde temellenmesi gereken iki önemli varsayım olmuştur. Klasik bilim anlayışına göre insan, çevresinden bağımsız kendi başına bir makine olarak görülmüştür. Engelliliğin tıbbi modelinin sosyal model tarafından eleştirilen özelliklerinin dayanağını burada aramak gerekmektedir. Tıbbi modelin engelliliği, “özel”, “normal olmayan”, “bireysel bir trajedi” olarak değerlendirip engelli birey ve onun ailesine odaklanarak geniş toplumsal, ekonomik ve çevresel faktörleri göz ardı etmesi sosyal modelin temel eleştiri noktaları olmuştur. Sosyal modele göre, birey ile onun geniş toplumsal çevresi arasındaki etkileşimi hesaba katarak engelliliği değerlendirmek gerekmektedir. Böylece engelli bireyleri etkileyen sosyal faktörler, engelli sorunlarının kamusal alanda görünürlük kazanması, tartışılması ve iyileştirilmesi amacına yönelik olarak politize edilebilir. Bu makalenin amacı, tıbbi modeli sorunsallaştırarak sosyal bilimlerde sosyal modele göre engelli çalışmaları yapılması yönünde farkındalık yaratmaktır.

Abstract

he classical understanding of science is based on the mechanistic view of Newton and the Cartesian philosophy of Descartes and at the same time, these two signiicant assumptions should also be basis of social sciences for acquiring a scientiic quality. According to the classical conceptualisation of science, the human being has been seen as a machine independent from his/her environment. his idea is required to be looked at for the foundations of the “medical model” of disability which is criticized over the “social model” of disability. he social model criticizes the medical model due to the fact that the latter evaluates the disability as a “special” and/or an “abnormal” situation, an “individual tragedy” by focusing on the disabled individual and his/her family but ignoring the broad social, economic and environmental factors. According to the social model, disability should be considered by taking the interaction between the individual and his/her large social milieu into account. hus, for making visible, discussing, and solving the problems of the disabled in the public sphere, all the social factors could be politicized. he aim of this article is to raise awareness toward social model in social sciences.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Meşe, Y. D. D. İ. (2014). Engelliliği Açıklayan Sosyal Model Nedir?. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, Sayı: 33. https://doi.org/10.21560/spcd.17773

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Fougeyrollas, P. ve Beauregard, L. (2001). Disability: an interactive person-environment
  2. social creation. Albrecht, Seelman ve Bury (Ed.), Handbook of disability studies (ss.
  3. . California: Sage Publication, housand Oaks.
  4. Gill, C. J., Kewman, D. G. ve Brannon, R. W. (2003). Transforming psychological practice
  5. and society. American Psychologist, 58 (4), ss. 305-312.
  6. Gulbenkian Komisyonu (1996). Sosyal bilimleri açın (Ş. Tekeli, Çev.). İstanbul: Metis
  7. Yayınları.
  8. Gofman, E. (1963). Stigma, notes on the management of spoiled identity. N. J.: Englewood
  9. Clifs.
  10. Hollinger, R. (2005). Postmodernizm ve sosyal bilimler. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  11. Hughes, B. ve Paterson, K. (1997). he social model of disability and the disappearing
  12. body: towards a sociology of impairment. Disability&Society, 12 (3), ss. 325-340.
  13. Jeanniere, A. (1994). Modernite nedir? (M. Küçük ve N. Tutal, Çev.) Küçük, M. (Der.),
  14. Modernite versus postmodernite (ss. 15-25). Ankara: Vadi Yayınları.
  15. Mayor, F. ve Forti, A. (1997). Bilim ve iktidar (M. Küçük, Çev.), Ankara: TÜBİTAK
  16. Melia, R. P., Pledger, C. ve Wilson, R. (2003). Disability and rehabilitation research.
  17. American Psychologist, 58 (4), ss. 285-288.
  18. Mielants, E. (2007). Tepki ve direniş: Doğa bilimleri ve beşeri bilimler. (Lee ve Wallerstein
  19. Der.). İki kültürü aşmak (A. Babacan, Çev.), (ss. 50-76). İstanbul: Metis Yayınları.
  20. Olkin, R. ve Pledger, C. (2003). Can disability studies and psychology join hands? American
  21. Psychologist, 58 (4), ss. 296-304.
  22. Özlem, D. (1998). Evrensellik mitosu ve sosyal bilimler. Sosyal bilimleri yeniden düşünmek,
  23. sempozyum bildirileri (ss. 53-66). İstanbul: Metis Yayınları.
  24. Özlem, D. (1999). Siyaset, bilim ve tarih bilinci. İstanbul: İnkılap Yayınları.
  25. Pledger, C. (2003). Discourse on disability and rehabilitation issues-opportunities for
  26. psychology. American Psychologist, 58 (4), ss. 279-284.
  27. Prilleltensky, O. (2012). Eleştirel psikoloji ve engelli çalışmaları: Anaakımı eleştirmek,
  28. eleştiriyi eleştirmek. (Fox, Prilleltensky ve Austin, Ed.). Eleştirel psikoloji (ss. 329-. (E. Erdener vd., Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  29. Shakespeare, T. ve Watson, N. (1997). Defending the social model. Disability&Society,
  30. , ss. 293-300.
  31. Snow, C.P. (2010). İki kültür (T. Birkan, Çev.). Ankara: TÜBİTAK Yayınları.
  32. Stremlin, B. (2007). Otoritenin kuruluşu: modern dünyada bilimin yükselişi. (Lee ve
  33. Wallerstein, Der.). İki kültürü aşmak (A. Babacan, Çev.). (ss. 17-49). İstanbul: Metis
  34. Tate, D. G. ve Pledger, C. (2003). An integrative conceptual framework of disability.
  35. American Psychologist, 58 (4), ss. 289-295.
  36. Toulmin, S. (2002). Kozmopolis, modernitenin gizli gündemi (H. Arslan, Çev.). İstanbul:
  37. Paradigma Yayınları.
  38. Turner, B. S. (2001). Disability and the sociology of the body. (Albrecht, Seelman ve Bury,
  39. Ed.). Handbook of disability studies (ss. 252-266). California: Sage Publication,
  40. housand Oaks.
  41. Zola, I. K. (1989). Toward the necessary universalizing of a disability policy. he Milbank
  42. Quarterly, Vol. 67, Supplement 2 (Part 2). Disability policy: restoring socioeconomic
  43. independence, ss. 401-428.