Dergiler / MASROP E-Dergi / 2017 / Cilt: 11 - Sayı: 16

Göktürk Devri Ok Uçları

Arrowheads of Gokturk Period

Sayfa
25–44
Yayın Tarihi
2017-04-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu araştırma kapsamında ok uçları gruplara ve gruplar kendi içinde tiplere göre incelenecek ayrıca onların sembolik anlamlarına ve Türk kültüründeki yerlerine değinilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Okun Göktürkler’in ana silahları arasında olduğu kabul edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Demirden olan bu ok uçlarının pek çoğu hem savaşta hem de avcılıkta kullanılmıştır. 8. yüzyılda Göktürkler’in önemli ok tipleri arasında üç kanatlı oklar dışında iki-kanatlı ve yassı ok uçları öne çıkar.
💡
Sonuç & Katkı:Bu araştırma kapsamında ok uçları gruplara ve gruplar kendi içinde tiplere göre incelenecek ayrıca onların sembolik anlamlarına ve Türk kültüründeki yerlerine değinilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Göktürk Devri · ok ucu · ıslıklı ok

Özet

Okun Göktürkler’in ana silahları arasında olduğu kabul edilmektedir. Demirden olan bu ok uçlarının pek çoğu hem savaşta hem de avcılıkta kullanılmıştır. 8. yüzyılda Göktürkler’in önemli ok tipleri arasında üç kanatlı oklar dışında iki-kanatlı ve yassı ok uçları öne çıkar. Üç kanatlı okların çoğunun kanatlarında birer delik yer almaktadır, bu oklar daha çok uzak mesafeli atışlar için üretilmişlerdir. İki kanatlı, dört kanatlı ve yassı oklar ise daha çok zırh taşımayan ya da zırh dışında, gövdesinde savunmasız yerleri bulunan düşman için yapılmışlardır. Üçgen, dörtgen ve yuvarlak tepeli uçlar ise zırhları delme amaçlıdır. Başka bir deyişle Göktürk Devri’nde işlevine göre oklar ikiye ayrılmaktadır; delici ve parçalıyıcı. Ayrıca Göktürk oklarının yaklaşık üçte birinin kemik bilyalı yani ıslıklı olduğu bilinmektedir. Sözü edilen ok uçlarının büyük bölümü Göktürkler’in hakimiyet gösterdiği özellikle Moğolistan, Kırgızistan ve Kazakistan gibi topraklardan ve hemen hepsi mezarlardan ele geçen örneklerden oluşmaktadır. Bu araştırma kapsamında ok uçları gruplara ve gruplar kendi içinde tiplere göre incelenecek ayrıca onların sembolik anlamlarına ve Türk kültüründeki yerlerine değinilecektir.

Abstract

It is accepted that arrows are among the main weapons of Gokturks. These iron arrows not only used for war but also for hunting. In the 8th century flat bladed arrowheads were mostly used with addition to the tri bladed ones. Most of the tri bladed arrowheads which were produced for long distance shooting, have a small hole on their blades. Flat bladed, bilobate, four bladed arrowheads generally were used to engage defenseless targets for shooting down enemies without armour. Triangle, square and flat tipped arrows are for penetrating. In other words Gokturk Period arrowheads functionally divided into two: penetrating, disintegrator. Also it is noted that nearly one-third of Gokturk Period arrows are whistling. All these arrowheads mostly derieved from lands such as Mongolia, Kazakhstan, Kyrgyzstan where Gokturks ruled and almost all of them were found in graves. While studying these arrowheads we classified them according their types. Also we tried to mention their symbolical meaning and place in Turkish culture.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇEREZCİ, J. Ö. O. (2017). Göktürk Devri Ok Uçları. MASROP E-Dergi, Cilt: 11 - Sayı: 16, 25–44. https://ajindex.com/articles/789498

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Bayat 2006:
  2. Bayat, Fuzuli, Oğuz Destan Dünyası Oğuznamelerin Tarihi, Mitolojik Kökenleri ve Teşekkülü, Ötüken Yayınları, İstanbul, 2006. Çernıh 1991:
  3. Çernıh, E. N., “Drevniy Metall i Simvolı”, Sovetskaya Arheologiya 1, 1991, 162-166. Çoruhlu 1997:
  4. Çoruhlu, Yaşar, “Orta Asya’dan Anadolu’ya Lahit veya Taş Sandukalarda Görülen Hançer-Bıçak Tasvirleri’nin Sembolizmi”, Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla I. Eyüpsultan Sempozyumu Tebliğler, İstanbul, 1997, 60-70. Çoruhlu 2014:
  5. Çoruhlu, Yaşar, Erken Devir Türk Sanatı, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 2014. Derevyanko 1987:
  6. Derevyanko, Evgeniya İvanova, Oçerki Voennogo Dela Plemen Priamur’ya, Novosibirsk, 1987. Dosımbayeva 2006:
  7. Dosımbayeva, Ayman, Zapadnıy Tyurkskiy Kaganat Kul’turnoe Hasledie Kazahskoy Stepi, Almatı, 2006. Esin 2001:
  8. Esin, Emel, Türk Kozmolojisine Giriş, Kabalcı Yayınevi, İstanbul, 2001. Göksu 2008:
  9. Göksu, Erkan, Türk Kültüründe Silah, Ötüken Yayınları, İstanbul, 2008. Gündüz vd. 2010:
  10. Gündüz, Gökhan - Özden, Seray - Tekçe, Mustafa Serdar; “Türkler’de Ahşap Ok Yapımı”, Bartın Orman Fakültesi Dergisi 12-17, Bartın, 2010, 111-122. Güneri 2012:
  11. Güneri, Semih, “Orta Asya’da Türk Kültürünün Arkeolojik Kaynakları (OTAK) Projesi: Moğolistan Altay Dağları Bölgesi 2009- 2010-2011 Yılı Çalışmaları”, 3. Uluslararası Avrasya Arkeoloji Kongresi. Avrasya’da Türklerin Etno-Kültür Tarihi. ICEA 2011Demirci Bildiriler, ed. Semih Güneri, Anadolu Avrasya Enstitüsü, Bilim Ofset, İzmir, 2012, 41-158. Hudyakov 1982:
  12. Hudyakov, Yu. S., “Kollektsiya Jeleznıh Nakoneçnikov Strel Çitinskogo Muzeya”, Arheologiya Severnoy Azii, Akademiya Nauk SSSR Sibirskoe Otdelenie İnstitut İstorii, Filologii i Filosofii, Novosibirsk, 1982, 135-147. Hudyakov 1984:
  13. Hudyakov, Yu. S., “Voorujenie Drevnih Tyurok Tsentral’noy Azii”, Problemi Arheologii Stepey Evrazii, Sovetsko-Vengerskiy, Kemero, 1984, 64-79. Hudyakov 2004:
  14. Hudyakov, Yu. S., “O Simbolike Strel Drevnih i Srednekovıh Koçevnikov Tsentralnoy Azii”, Etnografiçeskoe Obozrenie, no.1, 2004, 102-111. İnan 1998:
  15. İnan, Abdülkadir, “Eski Türklerde Teslim ve İtaat Sembolleri”, Makaleler ve İncelemeler, TTK Basımevi, Ankara, 1998, 331-334. Klyashtorny - Sultanov 2003:
  16. Klyashtorny, S. G. - Sultanov, T. İ, Kazakistan Türk’ün Üç Bin Yılı, çev.Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul, 2003. Kubarev 1999:
  17. Kubarev, G. V., “K Voprosu o Saadaçnom ili “Strelkovom” Poyase u Drevnih Tyurok Altaya”, http://elib.gasu.ru/da/archive/1999/03/st19.pdf, (09.01.13). Kubarev 1985:
  18. Kubarev, V. D., “Drevnetyurkskie Kenotafı B