Dergiler / Lale / 2022 / Sayı: 6

İSTANBUL’DA BAZI TARİHİ YAPI KİTABELERİNİN HAT SANATI ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA ANLAM VE KAVRAM BOYUTU ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER

Mehmet Nuhoğlu(Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi)0000-0003-4742-644X
Dergi
Lale
Sayfa
29–40
Yayın Tarihi
2022-08-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hat sanatının gerek çizgisel gerekse anlam boyutu üzerine yapılan araştırmalar günden güne artmakta, bu sanata dair değerlendirmeler ve yorumlar farklı kapılar açarak gelişme göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hat sanatının gerek çizgisel gerekse anlam boyutu üzerine yapılan araştırmalar günden güne artmakta, bu sanata dair değerlendirmeler ve yorumlar farklı kapılar açarak gelişme göstermektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hat sanatının veya hüsnühat sanatının, harflerin çizgilerinden ve sülüs, nesih, talik türlerinin geometrik temele dayanan noktasal değerlerden oluştuğu için soyut bir sanat olduğu değerlendirmesi yaygındır.
💡
Sonuç & Katkı:Dönemin hattatlarının yazıyı bir estetik değer üzerinden oluşturmakla yetinmedikleri, yaşadıkları çağın toplumsal yapısının bir yansıması ve belki daha fazlası ilişkili bulundukları entelektüel zümrenin sanat zevkinin ortak bir ürünü olarak ortaya çıktığını düşündürtmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:hat · mimari · kitabe

Özet

Hat sanatının gerek çizgisel gerekse anlam boyutu üzerine yapılan araştırmalar günden güne artmakta, bu sanata dair değerlendirmeler ve yorumlar farklı kapılar açarak gelişme göstermektedir. Hat sanatının veya hüsnühat sanatının, harflerin çizgilerinden ve sülüs, nesih, talik türlerinin geometrik temele dayanan noktasal değerlerden oluştuğu için soyut bir sanat olduğu değerlendirmesi yaygındır. Bu makalede seçilen örnekler üzerinden, yazının çizgisel duruşunun arkasında, kompozisyonun tamamına bakana/seyredene farklı anlamlar veya zihnin dünyasında belki de şuur altında değişik çağrışımlar yapan tarafı ele alınacaktır. Dönemin hattatlarının yazıyı bir estetik değer üzerinden oluşturmakla yetinmedikleri, yaşadıkları çağın toplumsal yapısının bir yansıması ve belki daha fazlası ilişkili bulundukları entelektüel zümrenin sanat zevkinin ortak bir ürünü olarak ortaya çıktığını düşündürtmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Nuhoğlu, M. (2022). İSTANBUL’DA BAZI TARİHİ YAPI KİTABELERİNİN HAT SANATI ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA ANLAM VE KAVRAM BOYUTU ÜZERİNE BAZI DÜŞÜNCELER. Lale, Sayı: 6, 29–40. https://ajindex.com/articles/788409

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (27)

  1. Referans1 Alparslan, A., Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 1999.
  2. Referans2 Bilen, Y., Türk İslam Medeniyeti ve Hat Sanatı, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, c.0, s.33, Erzurum, 2014.
  3. Referans3 Cam, F., Türk Hat Sanatının Felsefi Arka Planı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2016.
  4. Referans4 Derman, U., TDV İslam Ansiklopedisi, cilt 16, İstanbul, 1997.
  5. Referans5 Günüç, F., XV.-XX. Yüzyıl Osmanlı Dini Mimarisinde Celi Sülüs Hattı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Ün. Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1991.
  6. Referans6 Gürses, S., Sanat ve Kuram:1900-200 Değişen Fikirler Antolojisi (çev.), (ed. Charles Harrison, Paul Wood), Küre Yayınları, 2015.
  7. Referans7 İbn Haldun, Mukaddime (çev. Halil Kendir), II. Cilt, Marmara Belediyeler Birliği Kültür Yayınları, İstanbul.
  8. Referans8 Koç, T., İslam Estetiği, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 2008
  9. Referans9 Mutluel, O., Sanat Felsefesi Açısından Hilyeler, Turkish Studies Journal, c. 8, s.12, 2013.
  10. Referans10 Ökten, S., Aslında Bir Sanat Var; Sanat, Birey ve Toplum Üzerine, Ocak, 2019.
  11. Referans11 Özkafa, F., Hat Sanatında Armudî İstifler, Klasik Sanatlar Yıllığı, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, İstanbul, 2016.
  12. Referans12 Serin, M., Hat Sanatı ve Meşhur Hattatlar, Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul, 3. Baskı, 2008.
  13. Referans13 Sezer, B., Yahya Sofî’nin İstanbul Fatih Camii Pencere Alınlıklarındaki Fatiha Sûresi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C.3, S.1, 2010.
  14. Referans14 Taşkıran, H., İ., Yazı ve Mimari, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 1997.
  15. Referans15 Tatlı, B., https://docplayer.biz.tr/2314592-Turk-islam-sanat-felsefesi.html
  16. Referans16 Tüfekçioğlu, A., Erken dönem Osmanlı mimarisinde yazının kullanımı (2 cilt), Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, 1997.
  17. Referans17 Yazır, M.B., Medeniyet Aleminde Yazı ve İslam Medeniyetinde Kalem Güzeli, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, cilt I, Ankara, 1989.
  18. Referans18 Yetkin, S., K., Estetik Doktrinler, Bilgi Yayınevi, Ankara, 1972
  19. Referans19 https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Hicr-suresi/1847/45-48-ayet-tefsiri
  20. Referans20 https://www.turanakinci.com/portfolio-view/ana-kapi-insa-kitabesi/
  21. Referans21 https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Ha%C5%9Fr-suresi/5148/22-24-ayet-tefsiri
  22. Referans22 https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Z%C3%BCmer-suresi/4120/62-63-ayet-tefsiri
  23. Referans 23 https://tr.wikipedia.org/wiki/Ma%C4%9Frib%C3%AE#/media/Dosya:Maghribi_script_sura_5.jpg
  24. Referans24 http://www.kalemguzeli.org/index.php?go=main&KNO=181
  25. Referans25 https://tezhipnedir.wordpress.com/2009/12/10/osmanli-fermanlari/
  26. Referans26 https://www.youtube.com/watch?v=V-MPhjW5wyo
  27. Referans27 https://www.wikiwand.com/tr/Bihz%C3%A2d