Dergiler / KÜLTÜRK / 2021 / Sayı: 3

Osmanlı Şiirini Tanzimat Aydınlarının Gözüyle Okumak: E. J. W. Gibb’in Tanzimat Dönemi Seçkilerine ve Eleştiri Metinlerine Düştüğü Okur Notları

Reading Ottoman Poetry Through the Eyes of Tanzimat Intellectuals: E. J. W. Gibb’s Marginalia on Tanzimat Literary Selections and Critical Texts

Sayfa
65–84
Yayın Tarihi
2021-06-02
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Gibb’in söz konusu kitaplara düştüğü okur notlarını analiz edeceğim bu makalede, onun Tanzimat yazınından ne ölçüde etkilendiğini ve bu etkiyi A History of Ottoman Poetry’e nasıl yansıttığını ortaya koymaya çalışacağım.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, 19. yüzyıl Osmanlı edebiyatı araştırmalarına damgasını vuran E.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gibb [ö. 1901]’in şahsî kütüphanesinde bulunan birtakım Tanzimat dönemi eserlerine ve Gibb’in bu eserlere düştüğü okur notlarına odaklanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Gibb’in söz konusu kitaplara düştüğü okur notlarını analiz edeceğim bu makalede, onun Tanzimat yazınından ne ölçüde etkilendiğini ve bu etkiyi A History of Ottoman Poetry’e nasıl yansıttığını ortaya koymaya çalışacağım.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:E. J. W. Gibb · Gibb Koleksiyonu · Osmanlı şiir tarihi

Özet

Bu makale, 19. yüzyıl Osmanlı edebiyatı araştırmalarına damgasını vuran E. J. W. Gibb [ö. 1901]’in şahsî kütüphanesinde bulunan birtakım Tanzimat dönemi eserlerine ve Gibb’in bu eserlere düştüğü okur notlarına odaklanmaktadır. Osmanlı şiiri üzerine çalışmaya başladığı ilk dönemden ölümüne kadarki süreçte birçok Arapça, Farsça ve Türkçe kaynağı derleyen Gibb, kendisine matbu ve el yazması eserlerden oluşan zengin bir kütüphane oluşturmuştur. Kütüphanesindeki bu kaynaklar onun, genelde Doğu kültürü özelde ise Osmanlı edebiyatı üzerine yaptığı çalışmaların kurgusu ve içeriğine model oluşturmuştur. Gibb’in kütüphanesinde bulunan Tanzimat yazarlarına ait kitapların bir kısmı, bu bağlamda oldukça önemli bir işleve sahiptir. Ziyâ Paşa’nın Harâbât’ı, Nâmık Kemâl’in Tahrîb-i Harâbât’ı, Ebuzziyâ Tevfik’in Mecmûa-i Ebuzziyâ ve Nümûne-i Edebiyyât-ı Osmâniyye adlı derlemeleri Gibb’in detaylı bir şekilde okuduğu ve üzerine notlar aldığı eserler arasındadır. Gibb, özellikle Ziyâ Paşa ve Nâmık Kemâl’in söz konusu eserlerini karşılaştırmalı okumuş ve şiir tarihindeki kimi tespitlerini bu eserlerdeki eleştiri ve değerlendirmeler üzerine yapılandırmıştır. Gibb’in söz konusu kitaplara düştüğü okur notlarını analiz edeceğim bu makalede, onun Tanzimat yazınından ne ölçüde etkilendiğini ve bu etkiyi A History of Ottoman Poetry’e nasıl yansıttığını ortaya koymaya çalışacağım.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜR, N. (2021). Osmanlı Şiirini Tanzimat Aydınlarının Gözüyle Okumak: E. J. W. Gibb’in Tanzimat Dönemi Seçkilerine ve Eleştiri Metinlerine Düştüğü Okur Notları. KÜLTÜRK, Sayı: 3, 65–84. https://ajindex.com/articles/788389

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Alexander, H. Elizabeth (1934). “E. J. W. Gibb”. Glasgow University Oriental Society, Transactions. Volume VI. s. 24-29.
  2. Altuğ, Fatih (2007). Nâmık Kemâl’in Edebiyat Eleştirisinde Modernlik ve Öznellik. Doktora Tezi. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi.
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Andrews, Walter G. (2003). Şiirin Sesi Toplumun Şarkısı. İstanbul:
  4. İletişim Yayınları.
  5. Aydınlı, Abdullah-İsmail Lütfi Çakan (1991). “Aşere-i Mübeşşere”. İslâm Ansiklopedisi. Cilt: 3. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. s. 547. Browne, E. G. (1906). A Hand-List of the Gibb Collection of Turkish and Other Books in the Library of the University of Cambridge. Cambridge: University Press.
  6. Browne, E. G. (1912). “Gibb, Elias John Wilkinson.” Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  7. Browne, Edward G. (1902). “Obituary Notices: Elias John Wilkinson Gibb”. The Journal of the Royal Asiatic Society 34/2. s. 480-489.
  8. Caner, Fırat (2008). “Cumhuriyet Eleştirisi ile Oryantalizmin İşbirliği: Hasta Adamın Hasta Şiiri”. Girne Amerikan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. S. 20. s. 159-171.
  9. Ansorge, Catherine (2021). “A delight in Turkish: E. J. W. Gibb and his library”. Cambridge University Library Special Collections Blog. 23 Şubat 2021. https://specialcollections-blog.lib.cam.ac.uk/?p=21407 (Erişim Tarihi: 01.04.2021).
  10. Çavuşoğlu, Ali (2006). “Osmanlı Şiirinin Genel Karakteri”. Osmanlı Araştırmaları XXVIII. s. 281-291.
  11. Demiryürek, Meral (2021). “Vefatının 120. Yılında E. J. W. Gibb ve Türkçe Şiir Defteri”. Türk Edebiyatı. S. 569. s. 38-43. Ebuzziyâ Tevfik (1879-1880). Nümûne-i Edebiyyât-ı Osmâniyye. İstanbul: Mihran Matbaası. Ebuzziyâ Tevfik (1880-1885). Mecmûa-i Ebuzziyâ. İstanbul: Mihran Matbaası. Edward G. Browne Papers. Folder 6. Cambridge Universitesi Kütüphanesi. Erkal, Abdulkadir (2002). “Elias John Wilkinson Gibb ve Abdülhak Hamid’e Yazdığı İki Mektup”. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştrmaları Dergisi. S. 19. s. 55-70.
  12. Ferrard, Christopher (1996). “Gibb, Elias John Wilkinson”. Türkiye Diyânet Vakfı İslam Ansiklopedisi. C. 14. s. 64-66.
  13. Gibb, E. J. W. (2013). A History of Ottoman Poetry I-VI. Gibb Memorial Trust. 2013.
  14. Gibb, E. J. W. (1943). A History of Ottoman Poetry. (çev. Halide Edib Adıvar). I. Cilt. İstanbul:
  15. Burhaneddin Matbaası. Gibb, E. J. W. (1999). Osmanlı Şiir Tarihi. 5 Cilt. (çev. Ali Çavuşoğlu). Ankara:
  16. Akçağ Yayınları.
  17. Gibb, E. J. W. (1882). Ottoman Poems. London: Trübner&Co. Ludgate Hill. E.C. Gür, Nagihan (2018a). “J. W. Redhouse ve E. J. W. G