Dergiler / KÜLTÜRK / 2022 / Sayı: 5

GÖKYÜZÜNÜN EN ZARİF VE ESTETİK GEZEGENİ: ZÜHRE

Sayfa
21–34
Yayın Tarihi
2022-06-14
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Zühre ile ilişkilendirilen astrolojik özellikler ile mitolojik hikâyelere değinilerek bu bağlamda ifade edilen özelliklerin divan şiirine olan yansımaları ve söz konusu alanların birbirlerini hangi noktada etkiledikleri tespit edilmeye çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Adını Eski Yunan Mitolojisi'ndeki aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit’ten alan ve Güneş Sistemi’nde diğer gezegenlerin aksi istikametinde kendi ekseni etrafında dönmesi ile ayrı bir yere sahip olduğu bilinen Zühre, divan edebiyatında sıklıkla anlatılagelen Hârut ile Mârut kıssasında ceza olarak göğe yükseltildiğine inanılan, eğlence meclislerinin çengisi ve rakkasesi olarak tayin edilen, ışığı ve güzelliği ile dillere destan bir kadın olarak tasavvur edilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu sebeple Sümer, Mısır, Mezopotamya ve Roma uygarlıkları başta olmak üzere farklı kültürlere ait mitolojik hikâyelerde aşk kavramı ile özdeşleştirilirken divan şiirinde de gerek güzelliği ve kusursuzluğu gerekse parlaklığı ve göz kamaştırıcı özellikleri ile sevgiliye ithaf edilir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Zühre ile ilişkilendirilen astrolojik özellikler ile mitolojik hikâyelere değinilerek bu bağlamda ifade edilen özelliklerin divan şiirine olan yansımaları ve söz konusu alanların birbirlerini hangi noktada etkiledikleri tespit edilmeye çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Astroloji · Yıldız İlmi · Zühre

Özet

Adını Eski Yunan Mitolojisi'ndeki aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit’ten alan ve Güneş Sistemi’nde diğer gezegenlerin aksi istikametinde kendi ekseni etrafında dönmesi ile ayrı bir yere sahip olduğu bilinen Zühre, divan edebiyatında sıklıkla anlatılagelen Hârut ile Mârut kıssasında ceza olarak göğe yükseltildiğine inanılan, eğlence meclislerinin çengisi ve rakkasesi olarak tayin edilen, ışığı ve güzelliği ile dillere destan bir kadın olarak tasavvur edilir. Akşam Yıldızı, Sabah Yıldızı, Çoban, Çulpan veya Tan Yıldızı olarak da isimlendirilen Zühre; görülebildiği zamanlar, gökyüzündeki en parlak cisim olarak dikkat çeker. Bu sebeple Sümer, Mısır, Mezopotamya ve Roma uygarlıkları başta olmak üzere farklı kültürlere ait mitolojik hikâyelerde aşk kavramı ile özdeşleştirilirken divan şiirinde de gerek güzelliği ve kusursuzluğu gerekse parlaklığı ve göz kamaştırıcı özellikleri ile sevgiliye ithaf edilir. Bu çalışmada Zühre ile ilişkilendirilen astrolojik özellikler ile mitolojik hikâyelere değinilerek bu bağlamda ifade edilen özelliklerin divan şiirine olan yansımaları ve söz konusu alanların birbirlerini hangi noktada etkiledikleri tespit edilmeye çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

IŞIKHAN, D. (2022). GÖKYÜZÜNÜN EN ZARİF VE ESTETİK GEZEGENİ: ZÜHRE. KÜLTÜRK, Sayı: 5, 21–34. https://ajindex.com/articles/788377

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Ak, Coşkun (1987). Muhibbî Divanı: İzahlı Metin Kanûnî Sultan Süleyman. Ankara:
  2. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Akdoğan, Yaşar (1979). Ahmedî Divanı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. e-kitap. https://www.academia.edu/7193129/AHMED%C4%B0_D%C4%B0VANI (Erişim Tarihi: 20.05.2022).
  3. And, Metin (2020). Minyatürlerle Osmanlı–İslâm Mitologyası. İstanbul:
  4. YKY. Avşar, Ziya (2017). Revânî Divanı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. e-kitap. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-196374/revani-divani.html (Erişim Tarihi: 20.05.2022).
  5. Ayvazoğlu, Beşir (1997). Güller Kitabı. İstanbul:
  6. Ötüken Yayınları.
  7. Bayram, Yavuz (2007). “Klasik Türk Şiirinde Duyguların Dili: Çiçekler”. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic. S. 2/4. Bilgin, Azmi (2017). Nigârȋ Dȋvânı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. e-kitap. https://muzafferozak.com/PDF/Kitaplar/NigariDivani.pdf (Erişim Tarihi: 20.05.2022).
  8. Bulut, Gülden (2021a). Masallardan Mitlere Astrolojik Arketipler. İstanbul:
  9. Doğan. Bulut, Gülden (2021b). Mitolojik Astroloji ve Psikoloji. İzmir:
  10. Zodyak Astroloji Yayıncılık. Can, Neşe (2005). “Osmanlı Müziğinde Zühre”. Millȋ Folklor. S. 65. - https://9lib.net/document/nzwm2e7q-osmanli-mueziginde-zuehre-dr-nese-can.html. (Erişim Tarihi: 05.04.22). Conner, Nancy (2018). Her Yönüyle Klasik Mitoloji. Ankara:
  11. Akılçelen Kitaplar. Derdiyok, Çetin (1988). Cemâlȋ Dȋvânı. Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.
  12. Durkaya, Hayriye (2021). “Divan Şiirinde Zühre”. Kadın. Editör: Gülden Sağol Yüksekkaya vd. İstanbul:
  13. Kesit Yayınları.
  14. Gücek, Emine (2020). Tıbbi Astroloji. İstanbul:
  15. Librum. Hooke, Samuel Henry (2002). Ortadoğu Mitolojisi (Mezopotamya, Mısır, Filistin, Hitit, Musevi, Hristiyan Mitosları). (çev. Alâeddin Şenel). Ankara:
  16. İmge. İlhan, Barış (2019). Astroloji Dersleri. İstanbul:
  17. Barış İlhan Yayınevi.
  18. İpekten, Haluk (2020). Karamanlı Nizâmi Dȋvânı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. e-kitap. https://ekitap.ktb.gov.tr/TR-265523/karamanli-nizami-divani.html (Erişim Tarihi: 20.05.2022).
  19. Kabadayı, Osman (2008). “Eski Türkçe Gezegen Adları”. VI. Uluslararası Türk Dili Kurultayı Bildirileri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. s. 2435-2448.
  20. Kardaş, Sedat (2013). “Divan Şiirinde Sihir ve Büyü Kaynağı: Hârût ve Mârut”. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. Erzurum. S. 50. s. 33-34.
  21. Küçük, Sabahattin (2011). Bâkȋ Dȋvânı. Ankara:
  22. Türk Dil Kurum Yayınları.
  23. Kılıç, Sema (2020). Aşk ve İlişkiler Astr