Dergiler / Kültür Araştırmaları Dergisi / 2021 / Sayı: 8

Üstsöylem: Tanım, Modeller, Çözümlemeler Çerçevesinde Bir Değerlendirme

Metadiscourse: A Review of Definitions, Models and Analyses

Sayfa
275–299
Yayın Tarihi
2021-03-08
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bundan sonra ise Türkçe alanyazında Türkçe üzerine yapılan üstsöylem çalışmalarının özellikleri ve gösterdikleri yönelim açıklanmış, genel olarak üstsöylem çözümlemelerinde ortaya çıkan birtakım sorunlar ve belirsizlikler değerlendirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Üstsöylem, alanyazında üreticinin (yazarın ya da konuşucu) metnin alıcısı (okur ya da dinleyici) tarafından nasıl anlaşılacağına yönelik gösterdiği yol, önermesel içeriğe herhangi bir katkı sağlamayan ancak içerikteki bilgiyi alıcının anlama, yorumlama ve değerlendirme gibi süreçlerine katkı sağlayan dilsel özellikler biçiminde tanımlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna göre önermesel ve üstsöylemsel anlamın toplamı olarak ele alınabilecek metinde, üreticinin bilgiyi düzenlemek için uyguladığı stratejiler, metindeki önermelere karşı duruşu ve metnin alıcısıyla girdiği etkileşim üstsöylem çalışmalarının temelini oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bundan sonra ise Türkçe alanyazında Türkçe üzerine yapılan üstsöylem çalışmalarının özellikleri ve gösterdikleri yönelim açıklanmış, genel olarak üstsöylem çözümlemelerinde ortaya çıkan birtakım sorunlar ve belirsizlikler değerlendirilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:üstsöylem · etkileşim · metin

Özet

Üstsöylem, alanyazında üreticinin (yazarın ya da konuşucu) metnin alıcısı (okur ya da dinleyici) tarafından nasıl anlaşılacağına yönelik gösterdiği yol, önermesel içeriğe herhangi bir katkı sağlamayan ancak içerikteki bilgiyi alıcının anlama, yorumlama ve değerlendirme gibi süreçlerine katkı sağlayan dilsel özellikler biçiminde tanımlanmaktadır. Buna göre önermesel ve üstsöylemsel anlamın toplamı olarak ele alınabilecek metinde, üreticinin bilgiyi düzenlemek için uyguladığı stratejiler, metindeki önermelere karşı duruşu ve metnin alıcısıyla girdiği etkileşim üstsöylem çalışmalarının temelini oluşturmaktadır. Bu çalışmada üstsöylem kavramının ne olduğunun ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda alanyazında yapılan üstsöylem tanımları, üstsöylemin özellikleri, üstsöylemin metin içinde üstlendiği işlevler üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra alanyazındaki üstsöylem modelleri, bu modellerdeki sınıflandırmalar ve alanyazında en sık kullanılan kişilerarası üstsöylem modelindeki ulamlar, üstsöyleme bakış açısı ve altulamların özellikleri ayrıntılı biçimde tanıtılmıştır. Bundan sonra ise Türkçe alanyazında Türkçe üzerine yapılan üstsöylem çalışmalarının özellikleri ve gösterdikleri yönelim açıklanmış, genel olarak üstsöylem çözümlemelerinde ortaya çıkan birtakım sorunlar ve belirsizlikler değerlendirilmiştir.

Abstract

Metadiscourse is defined in the literature as the way that the producer (writer or speaker) of the text shows how it will be understood by the receivers (reader or listener), as linguistic features that do not contribute to the propositional content but contribute to the processes such understanding, interpreting and evaluating the information in the content. Texts can be considered as the combination of propositional and metadiscourse meanings. The producers arrangement of the information in the text, his or her stance against the propositions in the text and his or her interaction with the receiver of the text form the basis of metadiscourse studies. The aim of this paper is to determine the concept of the metadiscourse. In accordance with this purpose definitions and features of metadiscourse and functions of metadiscourse in the text have been explained, metadiscourse models in the literature and categorization of metadiscourse models have been explained. In addition, categories and subcategories of metadiscourse and their features, perspective on metadiscourse in the context of the interpersonal model, which is most frequently used in the literature, have been introduced. Thereafter, metadiscourse studies on Turkish have been introduced and some problems and fuzziness in metadiscourse analyses evaluated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞEN, E. (2021). Üstsöylem: Tanım, Modeller, Çözümlemeler Çerçevesinde Bir Değerlendirme. Kültür Araştırmaları Dergisi, Sayı: 8, 275–299. https://ajindex.com/articles/788281

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Ädel, Annelie and Mauranen, Anna (2010). “Metadiscourse: Diverse and Divided Perspectives”. Nordic Journal of English Studies, 9(2): 1-11.
  2. Bayyurt, Yasemin (2017). “Üstsöylem ve Kültür Etkileşimi”. Dilbilim Çeviribilim Yazıları. Ed. Neslihan Kansu Yetkiner ve Mehmet Şahin. Ankara: Anı Yayıncılık, 14-24.
  3. Bayyurt, Yasemin ve Akbaş, Ekrem (2014). “Akademik Metinlerde Kaçınma ve Vurgulayıcı İfadelerin Lisansüstü Öğrenciler Tarafından Algılanması ve Kullanılması”. 27. Ulusal Dilbilim Kurultayı Bildirileri. Ed. S. Nalan Büyükkantarcıoğlu vd. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 72-79.
  4. Crismore, Avon (1983). Metadiscourse: What is it and how is it used in School and Non-school Social Science Texts. Technical Report, No. 273. Illinois: University of Illinois. Crismore, Avon et al. (1993). “Metadiscourse in Persuasive Writing: A Study of Texts Written by American and Finnish University Students”. Written Communication, 10(1): 39-71.
  5. Çubukçu, Feryal (2017). “Revisiting Metadiscourse Markers of the Language Learners in Academic Writing”. Revista Romaneasca Pentru Educatie Multidimensionala, 9(2): 36-47.
  6. Dafouz-Milne, Emma (2008). “The Pragmatic Role of Textual and Interpersonal Metadiscourse Markers in the Construction and Attainment of Persuasion: a Cross-linguistic study of Newspaper Discourse”. Journal of Pragmatics, 40:95-113.
  7. Dağ-Tarcan, Özlem (2017). “Türkçe Bilimsel Metinlerde Etkileşimli Üstsöylem Belirleyicileri”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2): 176-194.
  8. Dağ-Tarcan, Özlem (2019). Sosyal Bilimler Alanında Yazılan Türkçe Bilimsel Metinlerde Kullanılan Üstsöylem Belirleyicileri. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Esmer, Elçin (2018). “Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenen Öğrenciler Tarafından Üretilen İkna Metinlerinde Üstsöylem Belirleyicilerinin Kullanımı”. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 4(3): 216-228.
  9. Fidan, Özden ve Cem-Değer, Ayşen (2008). “Türkçe Yazılmış Dilbilim Araştırma Yazılarının Giriş Bölümlerindeki Alıntılama Örüntüleri”. 21. Ulusal Dilbilim Kurultay Bildirileri. Ed. Yeşim Aksan ve Mustafa Aksan. Mersin: Mersin Üniversitesi, 188-196.
  10. Halliday, M. Alexander K. (2004). An Introduction to Functional Grammar. London: Arnold. Hatipoğlu, Çiler and Algı, Sedef (2017). “Contextual and Pragmatic Functions of Modal Epistemic Hedges in Argumentative Paragraphs in Turkish”. Metadiscourse in Written Genres: Uncovering Textual and Interactional Aspects of Texts. Ed. Çiler Hatipoğlu et al. Frankfurt am Main: