KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Kocaeli İlahiyat Dergisi / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Dede İbn Rüşd'ün Eserlerinde Usûl Kavramı

Bilal İBRAHİMOĞLU
Sayfa
445–466
Yayın Tarihi
2020-12-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Daha sonra İbn Rüşd’ün bu kavramı kullanımı incelenmiş, çeşitli örnekler verilmek suretiyle kendisinden öncesiyle karşılaştırılmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir şeyin, dibi, kökü, varlığının kendisine istinat ettiği şey gibi anlamlara gelen “asl” kelimesi, farklı ilim dallarında birbirinden farklı anlamlarda kullanılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fürû-i fıkıh eserlerinde ise asl/usûl kavramı birbirinden farklı anlamlarda kullanılabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Daha sonra İbn Rüşd’ün bu kavramı kullanımı incelenmiş, çeşitli örnekler verilmek suretiyle kendisinden öncesiyle karşılaştırılmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mâlikî Mezhebi · Endülüs · İbn Rüşd

Özet

Bir şeyin, dibi, kökü, varlığının kendisine istinat ettiği şey gibi anlamlara gelen “asl” kelimesi, farklı ilim dallarında birbirinden farklı anlamlarda kullanılmaktadır. Çoğulu olan “usûl” kelimesi ise, genellikle çeşitli ilim dallarına izafe edilerek kullanılmakta ve izafe edildiği ilim dalının genel prensip ve yöntemlerini (metodoloji) ifade etmektedir. Fürû-i fıkıh eserlerinde ise asl/usûl kavramı birbirinden farklı anlamlarda kullanılabilmektedir. Mâlikî Mezhebinin Endülüs’teki önemli temsilcilerinde biri olan Dede İbn Rüşd, gerçekleştirdiği yoğun tedris ve telif faaliyetleri ile mezhebe büyük katkılarda bulunmuş önemli bir fakihtir. Bu katkıların önemli bir bölümünü ise mezhep içi fıkhî istidlal faaliyetleri oluşturmaktadır. Bu faaliyetin odak noktasındaki kavramlardan biri de “usûl”dür. İbn Rüşd, mezheb birikimi içerisinde birtakım mesâili asıl olarak nitelemekte, diğer bir takım mesâili de belirlediği bu asıllara göre değerlendirmektedir. Bu kısa çalışmada öncelikle, İbn Rüşd öncesi Mâlikî literatüründe bu kavramın ne sıklıkla ve hangi anlamlarda kullanıldıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra İbn Rüşd’ün bu kavramı kullanımı incelenmiş, çeşitli örnekler verilmek suretiyle kendisinden öncesiyle karşılaştırılmaya çalışılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İBRAHİMOĞLU, B. (2020). Dede İbn Rüşd'ün Eserlerinde Usûl Kavramı. Kocaeli İlahiyat Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 445–466. https://ajindex.com/articles/786113

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah Ahmed b. Muhammed b. Hanbel eş-Şeybânî. el-Müsned. Kâhire: Müessesetü Kurtuba, ts. Asım Cüneyd Köksal-İbrahim Kâfî Dönmez, “Usûl-i Fıkıf”Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2012), 42/201. Beyhakî, Ebûbekir Ahmed b. el-Hüseyin b. Ali. es-Sünenü’l-Kübrâ. Haydarâbâd: Dâiretü’l-meârifi’l-İslâmiyye, ts. Buhârî, Muhammed b. İsmail. el-Câmi‘u’s-sahîh. 4 cilt. Lübnan: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 5. Basım, 2007. Cürcânî, Seyyid Şerif Ali b. Muhammed. et-Ta‘rîfât. thk. Muhammed Abdurrahman Mar‘aşlı. Beyrut: Dârü’n-nefâis, 3. Basım, 2012. Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş‘as es-Sicistânî. es-Sünen, 3 Cilt. Lübnan: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 2. Basım, 2007. Ebû Ubeyd, Kasım b. Halef el-Cübeyrî. et-Tavassut beyne Mâlik ve İbni’l-Kâsım fi’l-mesâili’lletî ihtelefâ fîhâ fî mesâili’l-Müdevvene. thk. Ebû Süfyan Mustafa Bâhû. Tanta: Dârü’z-ziyâ, 1. Basım, 1426/2005.
  2. Ençakar, Orhan. Hanefî Mezhebi Nevâdir Literatürü. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019. Huşenî, Muhammed b. Hâris. Usûlü’l-fütya fi’l-fıkh ‘alâ mezhebi İmâm Mâlik. thk. Muhammed Mahbûb vd. b.y.y, Dârü’l-‘Arabiyyeti li’l-kitâb, ts. İbrahimoğlu, Bilal. Dede İbn Rüşd’ün Mâlikî Mezhebi’ndeki Konumu. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2020.
  3. İbn Abdilberr, Ebû Ömer Yusuf b. Abdullah b. Muhammed en-Nemerî. el-Kâfî fî fıkhi ehl-i Medineti’l-Mâlikî. thk. Muhammed Muhammed Muritânî. 2 Cilt. Riyad: Mektebetü’r-riyâdi’l-hadîse, 2. Basım, 1980. İbn Ferhûn, Burhaneddin İbrahim b. Ali b. Muhammed. ed-Dîbâcü’l-müzheb fî ma‘rifeti a‘yâni ulemai’l-mezhep. thk. Muhammed Ahmedî Ebü’n-nur. 2 Cilt. Kâhire: Dârü’t-türas, 1972. İbn Mâce, Ebu Abdullah Muhammed b. Yezîd. es-Sünen. 5 Cilt. Lübnan: Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye, 2. Basım, 2009.
  4. İbn Rüşd, Ebu’l-Velîd Muhammed b. Ahmed b. Ahmed. el-Beyân ve’t-tahsîl ve’ş-şerh ve’t-tevcîh ve’t-ta‘lîl fî mesâili’l-Müstahrece. thk. Muhammed Haccî vd. 20 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 2. Basım, 1408/1988.
  5. İbn Rüşd, Ebu’l-Velîd Muhammed b. Ahmed b. Ahmed el-Mukaddimâtü’l-mümehhidât li binâi mâ iktedathu rusûmü’l-Müdevvene mine’l-ahkâmi’ş-şer‘iyyât ve’t-tahsîlâtü’l-muhkemât li ümmehâti mesâilihe’l-müşkilât. thk. Muhammed Haccî vd. 3 Cilt. Tunus: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 2. Basım, 1435/2014. İbnü’l-Kassâr, Ebu’l-Hasen Ali b. Ömer ‘Uyûnü’l-edille fî mesâili’l-hilâf beyne fukahâi’l-emsâr: Kitâbü’-t-tahare. thk. Abdülhamid b. Sa‘d. 3 Cilt. Riyad: Mektebetü Melik Fahd, 1427/2006.