Dergiler / Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 1

Sâsâni Öncesi İran Mazdeizm’i ve Ona Etkisi Bağlamında İran Ruhbanları: Muğlar

Iranian Priests in the Context of Pre-Sassanid Iranian Mazdeism and Its Impact: Magians

Sayfa
1–23
Yayın Tarihi
2022-09-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aynı zamanda bu çalışmanın söz konusu din adamlarının Sâsâni ve İslam dönemi İran’ındaki faaliyetlerinin arka planına bir nevi ışık tutacağını düşünmekteyiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İran’ın kadim dini Zerdüştîlik, sanılanın aksine Zerdüşt’ten çok daha öncelere uzanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zerdüşt’ün ortaya çıkışıyla ilgili farklı tarihlendirmeler olmakla birlikte Mary Boyce, Albert de Jong ve Frantz Grenet gibi günümüz araştırmacıları Gatalar’ın etimolojisinden referansla MÖ yirminci yüzyıl ile MÖ onuncu yüzyıllar arasında mutabık kalmaktadırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Aynı zamanda bu çalışmanın söz konusu din adamlarının Sâsâni ve İslam dönemi İran’ındaki faaliyetlerinin arka planına bir nevi ışık tutacağını düşünmekteyiz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dinler Tarihi · Zerdüştîlik · Mazdeizm

Özet

İran’ın kadim dini Zerdüştîlik, sanılanın aksine Zerdüşt’ten çok daha öncelere uzanmaktadır. Bunda Zerdüşt’ün hem peygamber hem de din adamı olmasının önemli bir payı bulunmakla birlikte asıl etken eski Aryanlara dayanan inançların Zerdüşt sonrasında da din adamlarınca devam ettirilmiş olmasıdır. Zerdüşt’ün ortaya çıkışıyla ilgili farklı tarihlendirmeler olmakla birlikte Mary Boyce, Albert de Jong ve Frantz Grenet gibi günümüz araştırmacıları Gatalar’ın etimolojisinden referansla MÖ yirminci yüzyıl ile MÖ onuncu yüzyıllar arasında mutabık kalmaktadırlar. Zerdüşt’ün zuhuru sonrasında İranlı din adamlarının bölgesel olarak ritüel farklılıklar gösterdikleri ve farklı isimlerle anıldıkları bilinmektedir. Ancak zamanla ve özellikle Sâsâni Devletinin ortaya çıkmasından hemen önce muğ adı altında birleştikleri tahmin edilmektedir. Çalışmamız muğların İran’a ve Zerdüştîliğe etkisinin yanı sıra dini ve etnik kökenleri, ritüelleri, dini ve seküler faaliyetleri ve İran dışındaki etkililikleri üzerine odaklanmaktadır. Bununla birlikte Sâsâni sonrası İran’da din adamlığı kurumsal bir hüviyet kazandığı ve muğ adı altında farklı dallara ayrıldığı için bu çalışmamız içine alınmamıştır. Aynı zamanda bu çalışmanın söz konusu din adamlarının Sâsâni ve İslam dönemi İran’ındaki faaliyetlerinin arka planına bir nevi ışık tutacağını düşünmekteyiz.

Abstract

Contrary to popular belief, Iran's ancient religion, Zoroastrianism, goes back much earlier than Zoroaster. Although Zoroaster's being both a prophet and a priest has an important role in this, the main factor is that the beliefs based on the ancient Aryans were continued by the clergy after Zoroaster. Although there are different dates for the emergence of Zoroaster, today's researchers such as Mary Boyce, Albert de Jong, and Frantz Grenet agree between the twentieth century BC and the tenth century BC with reference to the etymology of the Gatas. It is known that after the appearance of Zoroaster, Iranian clergy showed regional differences in rituals and were called by different names. However, it is estimated that they united under the name of magi over time and especially just before the emergence of the Sassanid State. Our study focuses on the influence of the magians on Iran and Zoroastrianism, as well as their religious and ethnic origins, rituals, religious and secular activities, and their effectiveness outside Iran. However, since the clergy gained an institutional identity in post-Sassanid Iran and was divided into different branches under the name of muğ, it was not included in this study. On the other hand, we consider that this study will shed some light on the background of the activities of the ancient clergy in Sassanid and Islamic period Iran.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKYAR, N. (2022). Sâsâni Öncesi İran Mazdeizm’i ve Ona Etkisi Bağlamında İran Ruhbanları: Muğlar. Kastamonu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 1, 1–23. https://ajindex.com/articles/784667

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Akyar, Nevfel. Zerdüştîlikte Ahiret İnancı ve Cenaze Törenleri. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Yüksek Lisans, 2018.
  2. Alıcı, Mehmet. Kadim İran’da Din: Monoteizmden Düalizme Mecûsî Tanrı Anlayışı. İstanbul: Ayışığı Kitapları, 2012.
  3. Alıcı, Mehmet. “Şehristânî’nin ‘el-Mecûs’ Tasnifinin Mecûsî Kutsal Metinlerinden Hareketle Tahkiki”. İslâm Araştırmaları Dergisi 31 (2014), 67-122. Aristotle. The Works of Aristotle. ed. David Ross. Oxford: Clarendon Press, 1952. Arrian. The Annabasis of Alexander. çev. E. J. Chinnock. London: The Selwood Printing Works, 1884. Bardesan. “The Book of the Laws of the Countries”. Spicilegium Syriacum. ed. William Cureton. 1-34. London: Francis and John Rivington, 1855. Basil. “The Letters”. Nicene and Post-Nicene Fathers. ed. Philip Schaff. 8/356-929. 2. Christian Classics Ethereal Library, 1886. Bickerman, Elias J. - Tadmor, Hayim. “Darius I, Pseudo-Smerdis, and Magi”. Athenaeum 56 (1978), 239-261.
  4. Bidez, Joseph - Cumont, Franz. Les Mages Hellénisés. Zoroastre, Ostanès et Hystaspe d’Après la Tradition Grecque. Paris: Les Belles Lettres, 1938.
  5. Boyce, Mary. A History of Zoroastrianism I. Leiden: Brill, 1975.
  6. Boyce, Mary. A History of Zoroastrianism II. Leiden: Brill, 1982.
  7. Boyce, Mary. “Arsacids iv. Arsacid Religion”. Encyclopaedia Iranica. 2/5/540-541. New York: Eisenbrauns Inc., 1986. https://iranicaonline.org/articles/arsacids-iv#:~:text=Since%2C%20moreover%2C%20it%20is%20politically,the%20length%20of%20their%20rule.
  8. Boyce, Mary. Textual Sources for the Study of Zoroastrianism. Chicago: The University of Chicago Press, 1990.
  9. Boyce, Mary. Zoroastrians; Their Religious Beliefs and Practices. London, Boston, Henley: Routledge & Kegan Paul, 1979.
  10. Boyce, Mary - Grenet, Frantz. A History of Zoroastrianism III. Leiden: Brill, 1982.
  11. Buch, Maganlal Amritlal. Zoroastrian Ethics. Baroda: Mission Press, 1919.
  12. Christensen, Arthur. Îrân der Zamân-ı Sâsânîyân. çev. Gulâm Rızâ Reşîd Yâsemî. Tahran: Emîr-i Kebîr, 1367. Christensen, Arthur. “Sasanid Persia”. The Cambridge Ancient History. 7/109-137. Cambridge: Cambridge Universty Press, 1939.
  13. Chrysostom, Dio. The Complete Works of Dio Chrysostom. çev. J. W. Cohoon. Sussex: Delphi Classic, 2017.
  14. Clay, Albert Tobias. Neo-Babylonian Letters from Erech. New Haven: Yale University Press, 1919.
  15. Curtius Rufus, Quintus. The History of the Life and Reign of Alexander the Great. çev. John Carew Rolfe. London: Harvard Universty Press, 1946.
  16. Dandamayev, Muhammad A. “Magi”. Encyclopædia Iranica. Eisenbrauns Inc., 2