Dergiler / İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2018 / Sayı: Sayı: 1

OSMANLI SÜNNİLEŞTİRMESİ BAĞLAMINDA LÂMİÎ ÇELEBİ’NİN MAKTEL-İ ÂL-İ RESUL’Ü

Sayfa
43–70
Yayın Tarihi
2018-12-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Lâmiî Çelebi bir yandan tarih rivayetlerine bağlı kalmaya çalışırken, öte yandan Sünnî tasavvufun en sadık kolu olan Nakşibendiliğin tasavvuf anlayışının görüşlerini makteline aktarmayı ihmal etmemiştir.[1] Makalemizde müellifin kültürlenme sürecinden, maktelinin kaynaklarından ve içeriğinden yola çıkarak sözünü ettiğimiz ikinci ihtimali bahis mevzuu etmeye çalıştık.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Elinizdeki makale, Lâmiî Çelebi’nin Maktel-i Hüseyin’ini farklı bir gözle değerlendirme çabasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Maktel okumanın yasaklandığı bir dönemde yazılan Maktel-i Âl-i Resûl’ü, eserin neşrine yazdığımız girişte protest bir metin olarak değerlendirmiştik.
💡
Sonuç & Katkı:Lâmiî Çelebi bir yandan tarih rivayetlerine bağlı kalmaya çalışırken, öte yandan Sünnî tasavvufun en sadık kolu olan Nakşibendiliğin tasavvuf anlayışının görüşlerini makteline aktarmayı ihmal etmemiştir.[1] Makalemizde müellifin kültürlenme sürecinden, maktelinin kaynaklarından ve içeriğinden yola çıkarak sözünü ettiğimiz ikinci ihtimali bahis mevzuu etmeye çalıştık.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Maktel-i Hüseyin · Safevi · Osmanlı

Özet

Elinizdeki makale, Lâmiî Çelebi’nin Maktel-i Hüseyin’ini farklı bir gözle değerlendirme çabasıdır. Maktel okumanın yasaklandığı bir dönemde yazılan Maktel-i Âl-i Resûl’ü, eserin neşrine yazdığımız girişte protest bir metin olarak değerlendirmiştik. Bu çalışmamızda ise ikinci bir ihtimal üzerinde durduk ve Osmanlı Devleti’nde mezhep ayrışması çağında yazılan maktelin, Kerbela hadisesinin Sünnîleştirilmesi girişimi olarak da değerlendirilebileceği ileri sürdük. Lâmiî Çelebi bir yandan tarih rivayetlerine bağlı kalmaya çalışırken, öte yandan Sünnî tasavvufun en sadık kolu olan Nakşibendiliğin tasavvuf anlayışının görüşlerini makteline aktarmayı ihmal etmemiştir.[1] Makalemizde müellifin kültürlenme sürecinden, maktelinin kaynaklarından ve içeriğinden yola çıkarak sözünü ettiğimiz ikinci ihtimali bahis mevzuu etmeye çalıştık.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERTEKİN, E. (2018). OSMANLI SÜNNİLEŞTİRMESİ BAĞLAMINDA LÂMİÎ ÇELEBİ’NİN MAKTEL-İ ÂL-İ RESUL’Ü. İran ve Turan Tarihi Araştırmaları Dergisi, Sayı: Sayı: 1, 43–70. https://ajindex.com/articles/771230

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Abdurrahman Cami, Şevahidü’n-nübüvve, be-kuşeş-i Seyyid Hasan Emin, Tahran 1379. Abdülbaki Gölpınarlı, Yunus Emre Divanı, Ahmed Halid Kitabevi, İstanbul 1943. Abdülkadir Karahan, “Lâmi’î”, İA, MEB, Ankara, c. 7, s. 10-14.Adnan Demircan, “Ehl-i Sünnet Âlimlerine Göre Emevî Halifesi Yezîd b. Muâviye’ye Lanet Okunması Meselesi”, Lanet Kitabı, Editör: Emine Gürsoy-Naskali, İstanbul 2009, s. 111-123. Adnan Demircan, “İbn Teymiye’ye Göre Yezîd b. Muâviye’nin Durumu”, Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Şanlıurfa 2, (1996), s. 131-137.
  2. Ahmet Refik Altınay, On Altıncı Asırda Rafızîlik ve Bektaşîlik, Muallim Ahmed Halim Kütüphanesi, İstanbul, 1932. Ahmet T. Karamustafa, " Islamisation Through the Lens of the Saltuk-name", Islam and Christianity in Medieval Anatolia, ed. A.C.S. Peacock, Bruno De Nicola ve Sara Nur Yıldız, Farnham, Surrey ve Burlington, VT: Ashgate Publishing, 2015, s. 349-364.
  3. Ahmet T. Karamustafa, Tanrının Kuraltanımaz Kulları, çev. Ruşen Sezer, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2007.
  4. Ahmet T. Karamustafa, Tasavvufun Oluşumu, çev. Nagihan Doğan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2017. Ahmet Yaşar Ocak, “Osmanlı İmparatorluğunda Din, 14-17. Yüzyıllar”, Yeniçağlar Anadolu’sunda İslâm’ın Ayak İzleri Osmanlı Dönemi, İstanbul 2011.
  5. Ahmet Yaşar Ocak, Osmanlı İmparatorluğu’nda Marjinal Sufilik: Kalenderîler, Ankara 1999. Ali Alparslan, “Ali b. İlyas Ali”, TDVİA, c. 2, s. 400. Allouche, Adel. Osmanlı-Safevî İlişkileri Kökenleri ve Gelişimi. çev. Ahmed Emin Dağ, Anka Yayınları, İstanbul, 2001. Asgar Furûğî, “Kârkerd-i Sûgdârî-i Âşûrâ der Resmî Şoden-i Mezheb-i Şia der Zaman-i Safevîye”, Mişkât, Meşhed 1382, Sayı: 82, s. 63-75. Âşık Çelebi, Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ, haz. Filiz Kılıç, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 2010.Battalnâme, haz. Necati Demir ve M. Dursun Erdem, Hece Yayınları, Ankara, 2006. Beyanî Mustafa b. Carullah, Tezkiretü’ş-Şuarâ, haz. İbrahim Kutluk, Türk Tarih Kurumu, Ankara 1997.
  6. Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri, Bizim Büro Basımevi, Ankara 2000.
  7. Cemal Kurnaz-Mustafa Tatçı, İstanbul’da Buharalı Bir Mutasavvıf: Emir Buharî, Ankara 1999. Colin H. Imber, “The Persecution of the Ottoman Shi’ites According to the Mühimme Defterleri 1565-85”, Der Islam 56 (1979): 245-273. Dânişmendnâme, haz. Necati Demir, Hece Yayınları, Ankara, 2006. Derin Terzioğlu, "How to Conceptualize Ottoman Sunnitization Subtitle: A Historiographical Discussion", Turcica, 44, (2012-2013): s. 301-338.
  8. Dina Le Gall, Osmanlı’da Nakşibendili