Dergiler / İdil Ural Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 2

ANADOLU VE ÇUVAŞ TÜRKLERİNDE KURTLA İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR

Sayfa
111–133
Yayın Tarihi
2021-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede bir kültür kodu olarak, özellikle Anadolu ve Çuvaş Türkleri arasında kurt ile ilgili tespit edilen bazı inanış ve uygulamalar incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İnsanlar, doğayı birçok canlı yanında hayvanlarla da paylaşmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Geçmişten bugüne bazı hayvanlar insanoğlunun yaşamına katkı sağlarken aynı zamanda yaşamını da kolaylaştırmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede bir kültür kodu olarak, özellikle Anadolu ve Çuvaş Türkleri arasında kurt ile ilgili tespit edilen bazı inanış ve uygulamalar incelenecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türk Kültürü · Türkler · Çuvaşlar

Özet

İnsanlar, doğayı birçok canlı yanında hayvanlarla da paylaşmaktadır. Geçmişten bugüne bazı hayvanlar insanoğlunun yaşamına katkı sağlarken aynı zamanda yaşamını da kolaylaştırmıştır. At gibi bazı binek hayvanların gücünden yararlanıldığı gibi bazı hayvanların da etinden, sütünden, yününden ya da diğer ürünlerinden yararlanılmıştır. Bazı hayvanların tehlikeli olduğu düşünülerek onlardan korkulmuş ve sakınılmıştır. İnsanların hayvanlarla olan bu iç içe yaşamı çeşitli kültürlerde hayvanlarla ilgili inanışların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Mitolojilerde, efsanelerde, masallarda hemen her hayvanla ilgili çeşitli anlatımlar yer almıştır. Türk kültüründe de tarihi süreçte bazı hayvanlar etrafında inanışlar ve uygulamalar ortaya çıkmış, Türklerin mitoloj, efsane, masal gibi edebiyat ürünlerinde hayvanlarla ilgili anlatımlara rastlanmıştır. Bu bağlamda pek çok hayvan yanında at, geyik, kartal, ayı gibi hayvanlar Türk kültüründe edebi literatürde kendisinden sıkça söz edilen hayvanlar arasında yer almıştır. Şaman hikayelerinde şamanların yardımcı ruhları arasında ya da kendisine dönüşebildikleri hayvanlar vardır. Hayvan ata inanışı ya da ata kültü çoğu zaman Türk kültüründe kendisine yer bulmuştur. Türkler çok eski zamanlardan itibaren takvimlerinde yılları belirlemede de hayvan adlarından yararlanmıştır. Türk kültüründe etrafında inanışların ve uygulamaların ortaya çıktığı hayvanlardan biri de kurttur. Kurt, Türk mitolojilerinde, efsanelerinde, masallarında, halk inanışlarında sık sık karşılaşılan ve kendisine kutsallık atfedilen önemli bir hayvandır. Kurdun bu özelliğinden dolayı hemen hemen bütün Türk topluluklarında kurt ile ilgili inanışlar ve uygulamalar büyük benzerliklere ve ortaklıklara sahiptir. Kurda saygı ve tazim yanında onun zararlarından korunmaya yönelik bazı inanış ve uygulamalar bu benzerlik ve ortaklıklardan biridir. Aynı zamanda kurt adının doğrudan söylenmemesi, çocuklara kurtla ilgili adların verilmesi, kurda ait bir parçanın koruyucu özelliği olduğuna inanılması ve halk hekimliği uygulamalarında bunlardan yararlanılması diğer benzer ve ortak unsurlar arasında yer alır. Bu makalede bir kültür kodu olarak, özellikle Anadolu ve Çuvaş Türkleri arasında kurt ile ilgili tespit edilen bazı inanış ve uygulamalar incelenecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARIK, D. (2021). ANADOLU VE ÇUVAŞ TÜRKLERİNDE KURTLA İLGİLİ İNANIŞ VE UYGULAMALAR. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 2, 111–133. https://ajindex.com/articles/770054

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Arık, Durmuş (2010). Türk Halk İnanışlarında Örtmece ve Gerçeği Gizleme İle İlgili Uygulamalar: Doğum ve Ölüm Örneği. Dini Araştırmalar, 13(36), s. 1-20.
  2. Arık, Durmuş. (2012). Hıristiyanlaştırılan Türkler Çuvaşlar. Ankara:
  3. Berikan Yayınevi.
  4. Aslan, Namık. (2010). Kurt Motifinin Türk Menşe Efsanelerindeki Anlamı Üzerine. Milli Folklor. 22(87), 72-77.
  5. Aşmarin, N.İ. (1933).
  6. Slovar Çuvaşskogo Yazıka, C. IX, Çeboksarı: Çuvaşskoe gosudarstvennoe izdatelstvo. Aşmarin, N.İ. (1934).
  7. Slovar Çuvaşskogo Yazıka, C. VI, Çeboksarı: Çuvaşskoe gosudarstvennoe izdatelstvo. Bayat, Fuzuli. (2004). Türk Şaman Metinleri Efsaneler ve Memoratlar. Ankara:
  8. Piramit Yayıncılık. Bayat, Fuzuli. (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul:
  9. Ötüken Neşriyat. Bayram, Bülent (2021). G.T. Timofeyev’in Notları Çerçevesinde 20. Yüzyıl Başında Orta İdil’de Çuvaşların Etnik-Kültürel İlişkileri. Bilig. 98, s. 1-23.
  10. Bayram, Bülent. (2006). Oğuz Epik Anlatmaları ve Çuvaş Alp Hikayeleri’nde Kutsal kurt ve Tepegöz. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, VI(1), s. 19-27.
  11. Biray, Nergis. (2009). 12 Hayvanlı Türk Takvimi –Zamana ve İnsana Hükmetmek-. Atatürk Ün. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 15(39), s. 671-682.
  12. Çay, Abdulhaluk. (1985). Türk Ergenekon Bayramı Nevruz. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü. Çobanoğlu, Özkul. (2003). Türk Halk Kültüründe Memoratlar ve Halk İnançları. Ankara:
  13. Akçağ Yayınları.
  14. Denisov, P. V. (1959).
  15. Religioznıe verovaniya çuvaş, Çuvaşskoe gosudarstvennoe izdatelstvo. Denisov, P. V., (1969). Etnokul’turnıe paralleli dunayskih bolgar i çuvaşey, Çeboksarı, Çuvaşskoe knijnoe izdatel’stvo. Dimitriev, V. D. (1995). Starinnıy Kalendar i edinitsı izmereniya. Kultura Çuvaskogo kraya, Çeboksarı: Çovaşskoe knijnoe izdatelstvo. Durmuş, İlhami. (2018). Türk Kültürüne Giriş. 2. Baskı. Ankara:
  16. Akçağ. Egorov, V.G. (1964). Etimologiçeskiy Slovar Çuvaşskogo Yazıka. Çeboksarı: Çuvaşskoe knijnoe izdatelstvo. Ergin, Muharrem. (1988). Oğuz Kağan Destanı. İkinci Baskı. İstanbul:
  17. Hülbe Basım ve Yayın. Eroğlu, Ahmet Hikmet. (2020). Geçiş Dönemleri İle İlgili İnanışlar. Halk İnanışları El Kitabı. (Ed. D. Arık, A. H. Eroğlu). Ankara: Grafiker, 258-282.
  18. Eroğlu, Ahmet Hikmet. (2020). Geleneksel Türk İnanışları. Halk İnanışları El Kitabı. (Ed. D. Arık, A. H. Eroğlu). Ankara: Grafiker, 173-206.
  19. Eyuboğlu, İsmet Zeki. (1987). Anadolu İnançları Anadolu Mitologisi İnanç-Söylence Bağlantısı, İstanbul:
  20. Geçit Kitabevi.
  21. Fokin, P.P. (1990). Sçislenie Vremeni u Çuvaşey. Etniçeskaya Kultura Çuvaşey. Çe