Araştırmada analitik tümevarım metodu uygulanarak, muhaddislerin diğer kitaplar arasından söz konusu altı kitabı seçmelerini sağlayan en önemli kıstaslar tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, kütüb-i sitte teriminin ortaya çıkış tarihini belirlemeyi, kavram olarak anlamını açıklamayı, ulema arasındaki içerik farklılıklarını netleştirmeyi ve özellikle kütüb-i sitte seçiminin dayandığı kıstasları (kriterleri) ortaya çıkarmayı hedeflemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmada analitik tümevarım metodu uygulanarak, muhaddislerin diğer kitaplar arasından söz konusu altı kitabı seçmelerini sağlayan en önemli kıstaslar tespit edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu kıstaslar; müelliflerinin hadis alanında öncülüğü ve imamlık derecesini haiz olmaları, hadis kabul şartlarının niteliği ve müelliflerin söz konusu şartlara disiplinli bir şekilde bağlı kalmaları, hadislerin disiplinli bir şekilde sıralanıp sunulması ve içindeki hadislere erişim kolaylığı, meşhur hadisleri içermeleri, râvileri merfû olup hadislerin ekseriyetine havî olmaları, ümmetin bu hadisleri kabulü ve son olarak tahric ettikleri hadislerin sınırlandırılmasındaki ittifaklarıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kavram · Tarihçe · Kütüb-i Sitte
Özet
Bu araştırma, kütüb-i sitte teriminin ortaya çıkış tarihini belirlemeyi, kavram olarak anlamını açıklamayı, ulema arasındaki içerik farklılıklarını netleştirmeyi ve özellikle kütüb-i sitte seçiminin dayandığı kıstasları (kriterleri) ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Araştırmada analitik tümevarım metodu uygulanarak, muhaddislerin diğer kitaplar arasından söz konusu altı kitabı seçmelerini sağlayan en önemli kıstaslar tespit edilmiştir. Bu kıstaslar; müelliflerinin hadis alanında öncülüğü ve imamlık derecesini haiz olmaları, hadis kabul şartlarının niteliği ve müelliflerin söz konusu şartlara disiplinli bir şekilde bağlı kalmaları, hadislerin disiplinli bir şekilde sıralanıp sunulması ve içindeki hadislere erişim kolaylığı, meşhur hadisleri içermeleri, râvileri merfû olup hadislerin ekseriyetine havî olmaları, ümmetin bu hadisleri kabulü ve son olarak tahric ettikleri hadislerin sınırlandırılmasındaki ittifaklarıdır.
Muhammed, A., Hussıen, O. K. (2021). Kütüb-i Sitte Kavramının; Tarihi, Anlamı, Diğer Hadis Kitapları Arasından Seçilme Kriterleri. HADITH, Sayı: 7, 192–216. https://ajindex.com/articles/762795
BAĞCI, H. Musa, el-Kütübü’s-Sitte Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Otoritesini Oluşturan Faktörler, İslamî İlimler Dergisi, 2007, cilt: II, sayı: 2, s. 124.
BAĞDÂDÎ, Ahmed b. Ali Hatîb, Târîh Bağdâd Dâru’l-Garb el-İslâmî, Beyrût 2002.
BEYHAKÎ, Ahmed b. Hüseyin b. Ali Marifetü’s-Sünen ve’l-Âhar, Câmiatü’d-Dirâsât el-İsl’amiyye, Karaci 1991.
CANAN, İbrahim, Kütüb-i Sitte İmamlarının Şartları, Atatürk Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi Dergisi, 1979, sayı: 3, s. 103-126.
EBÛ DÂVÛD, Süleyman b. Eş‘as es-Sicistânî, Risâletü Ebî Dâvûd li ehli Mekke, Mektebetü’l-Matbûât el-İslâmiye, Halep 2005.
EBU GUDDE, Abdulfettâh, Hâzîmî’nin şurutu’l-e’imme tahkiki, el-Matba‘ el-İlmiyye, Halep 2005.
HAMÎD, Sa’d b. Abdullah Menâhicu’l-Muhaddisîn, Dâru Ulumi’s-Sünne, Riyad 1999.
İBN MENDE, Muhammed b. İshak Risâle fî beyâni fazli’l-ahbâr ve şerhi meẕâhibi ehli’l-âs̱âr ve hakīkati’s-sünen ve tashîhi’r-rivâyât (Şürûṭü’l-eʾimme), Dârü’l-Müslim Riyad: 1416.
İBN TEYMİYE, Ahmed b. Abdulalîm, Mecmû el-fetâvâ, Mecma Melik Fehd, Medîne Münevvere 1995.
HANBELÎ, Abdurrahmân İbn Receb, Şerh ilel et-Tirmizî, Mektebetü’l-Menâr, Ürdün 1987.
HÛLÎ, Muhammed, Miftâh es-sünne, el-Mektebe et-Ticâriyye, Mısır t.y.
İBN’S-SALÂH, Osman b. Abdurrahmân, Siyânetü sahihi Müslim, Dâru’l-Garb el-İslâmî, Beyrût 1408.