Dergiler / FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi / 2013 / Güz

Bâkî Dîvânı’na Göre 16. Yüzyıl Osmanlı Toplum Yapısı

16th Century Ottoman Social Structure According to the Divan of Bâkî

Sayfa
285–309
Yayın Tarihi
2013-12-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sözlüklerin yetersizliği nedeniyle bazı problemli kelime ve ibarelere anlam verilirken bir metnin diğer bir metni açacağı düşüncesinden hareketle başka şairlerin söz konusu kelime ve ibareleri nasıl kullandığına bakılarak tahmin yürütülmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede 16. yüzyılda yaşamış ve “sultânu’ş-şuarâ” unvanını almış Osmanlı şiirinin tartışmasız en büyük şairlerinden biri olan Bâkî’nin şiirleri Osmanlı toplum yapısı bakımından incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şairin toplumsal yapıdan kesitler içeren dikkat çekici beyitleri konularına uygun başlıklar altında tasnif edilerek ele alınmış ve şerh edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sözlüklerin yetersizliği nedeniyle bazı problemli kelime ve ibarelere anlam verilirken bir metnin diğer bir metni açacağı düşüncesinden hareketle başka şairlerin söz konusu kelime ve ibareleri nasıl kullandığına bakılarak tahmin yürütülmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Şiiri · 16. Yüzyıl · Bâkî Divanı

Özet

Bu makalede 16. yüzyılda yaşamış ve “sultânu’ş-şuarâ” unvanını almış Osmanlı şiirinin tartışmasız en büyük şairlerinden biri olan Bâkî’nin şiirleri Osmanlı toplum yapısı bakımından incelenmiştir. Şairin toplumsal yapıdan kesitler içeren dikkat çekici beyitleri konularına uygun başlıklar altında tasnif edilerek ele alınmış ve şerh edilmiştir. Beyitlerde sözü edilen yahut çağrıştırılan meselelerin tespiti ve açıklanmasında diğer şairlerin divanlarından destekleyici ve zenginleştirici örneklere yer verilmiş, döneme ait bilgi bulunabilecek tarih ve sosyal tarih kaynaklarından, bilhassa o yüzyıllarda yazılmış seyahatnamelerden faydalanılmıştır. Sözlüklerin yetersizliği nedeniyle bazı problemli kelime ve ibarelere anlam verilirken bir metnin diğer bir metni açacağı düşüncesinden hareketle başka şairlerin söz konusu kelime ve ibareleri nasıl kullandığına bakılarak tahmin yürütülmeye çalışılmıştır.

Abstract

The Divan of Baki, the sultan of poets (sultan al-shu‘ara), who lived in the 16th century and was one of the most prominent Ottoman poets, has been investigated in this article from the social structural perspective. In the present work, explanations have been provided for some relevant striking verses found of the poet containing Ottoman social structure components that are selected and categorized under appropriate titles according to their subjects. In these explanations, we have used supporting examples that are found in other divans of Ottoman poets and have benefited from the sources of history, social history and particularly from the books of travels written during those centuries. In order to provide accurate meanings to some problematic words and phrases that are not resolved by the lexicons, predictions have been made by looking into the way the other poets use those words anticipating that a text could explain other text.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAHİN, E. (2013). Bâkî Dîvânı’na Göre 16. Yüzyıl Osmanlı Toplum Yapısı. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Güz, 285–309. https://ajindex.com/articles/759032

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Ahmedî, İskender-nâme, (Haz. Yaşar Akdoğan), (Çevrimiçi) http://ekitap. kulturturizm.gov.tr/dosya/1219053/h/ahmediskendernameyasarakdogan.pdf, 14 Ağustos 2013.
  2. Akkuş, Metin, Nef’î Divanı, Akçağ, Ankara, 1993.
  3. Arslan, Mehmet - İ. Hakkı Aksoyak, Haşmet Külliyâtı, Sivas, 1994. Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ, c.1, 2, (Haz. Filiz Kılıç), İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul, 2010.
  4. Atasoy, Nurhan, 1582 Surname-i Hümayun: Düğün Kitabı, Koçbank Yayınları, İstanbul, 1997.
  5. Batur, Atilla, Sürûrî Divanı, Hayatı, Sanatı, Eserleri, Divan’ının Tenkitli Metni, (İnönü Üniversitesi SBE, Yayımlanmamış Doktora Tezi), Malatya, 2002.
  6. Bilgin, A. Azmi, Dîvân-ı Seyyid Nigârî, Kule İletişim Hizmetleri, İstanbul, 200 Çağman, Filiz, “Bihzâd”, DİA, c.6, İstanbul, 1992, s.147-149.
  7. Deniz, Sebahat, Tecellî ve Divanı, Veli Yayınları, [İstanbul], 2005. Edirneli Nazmî Dîvânı, (Haz. Sibel Üst), (Çevrimiçi), http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292553/h/edirneli-nazmi-divani-sayfa-1-1989.pdf, 30 Ekim 20 Edirneli Nazmî, Mecma‘u’n-nezâ’ir, (Haz. M. Fatih Köksal), (Çevrimiçi), http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf, 30 Ekim 2013. Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi, c.1, (Haz. Yücel Dağlı vd.), YKY, İstanbul, 1999-2007.
  8. Gölpınarlı, Abdülbaki, Nedim Divanı, İnkılâp Kitabevi, İstanbul, 1951. Hayretî, Divan, (Haz. Mehmed Çavuşoğlu - M. Ali Tanyeri), İÜEF Yayınları, İstanbul, 1981.
  9. Kahraman, Seyit Ali - Yücel Dağlı, Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyahatnâmesi: İstanbul, c.1, 2.Kitap, 2.bs., YKY, İstanbul, 2004.
  10. Kaya, Bayram Ali, Azmî-zâde Hâletî Dîvânı: Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Dîvânının Tenkidli Metni, Harvard Üniversitesi, 2003.
  11. Kaya, Bilge, Hisâlî Hayatı-Eserleri ve Matâli’ü’n-nezâir Adlı Eserinin Birinci Cildi: İnceleme-Metin, (Gazi Üniversitesi SBE, Yayımlamamış Doktora Tezi), Ankara, 2003.
  12. Kazan, Şevkiye, Üsküdarlı Sırrî, Hayatı, Eserleri, Edebî Kişiliği, Divan’ı (Tenkitli Metin-İnceleme) ve Şerhu Medhi’n-Nebî, (Gazi Üniversitesi SBE, Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara, 2003.
  13. Koçu, Reşad Ekrem, Eski İstanbulda Meyhaneler ve Meyhane Köçekleri, Tan Matbaası, [İstanbul], t. y. Köksal, M. Fatih, Yenipazarlı Vali: Hüsn ü Dil [İnceleme, Tenkitli Metin], Kitabevi, İstanbul, 2003.
  14. Kuşoğlu, Mehmet Zeki, Resimli Ansiklopedik Kuyumculuk ve Maden Terimleri Sözlüğü, Ötüken, İstanbul, 2006.
  15. Küçük, Sabahattin, Bâkî Dîvânı, TDK, Ankara, 1994.
  16. Mengi, Mine, Mesîhî Divanı, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara, 1995.
  17. Mermer, Ahmet, Kütahyalı Rahîmî