Dergiler / FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi / 2019 / Sayı: 14

İslâm Hukuk Tarihinde Yaşamayan Sünnî Mezhepler ve Fuat Sezgin’in Tasnifi

Sunni Schools of Fiqh in the History of Islamic Law That No Longer Exist and Fuat Sezgin’s Classification

Sayfa
399–434
Yayın Tarihi
2019-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmamızda, günümüzde yaşamayan sünnî fıkıh mezhepleri hangileri olduğu klasik ve modern çalışmalardan istifade edilerek tespit edilmeye çalışılacak ve Fuat Sezgin’in Tarihu’t-Turâsi’l-Arabî (GAS) adlı eserindeki tasnifiyle kıyaslanacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam hukuk tarihinde müçtehit imamlar dönemi olarak bilinen hicri II. yüzyıl ile IV. asrın ortalarına kadar süren dönem, bilinen dört fıkıh mezhebinin yanında diğer sünnî mezheplerin de teşekkül ettiği dönem olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sayıları onlarca olan bu mezheplerin hemen hemen hepsi, siyasi ve sosyo-kültürel etkenlerden ötürü varlıklarını sürdürememiş, günümüze ulaşamamışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmamızda, günümüzde yaşamayan sünnî fıkıh mezhepleri hangileri olduğu klasik ve modern çalışmalardan istifade edilerek tespit edilmeye çalışılacak ve Fuat Sezgin’in Tarihu’t-Turâsi’l-Arabî (GAS) adlı eserindeki tasnifiyle kıyaslanacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mezhep · İslam hukuk mezhepleri · yaşamayan mezhepler

Özet

İslam hukuk tarihinde müçtehit imamlar dönemi olarak bilinen hicri II. yüzyıl ile IV. asrın ortalarına kadar süren dönem, bilinen dört fıkıh mezhebinin yanında diğer sünnî mezheplerin de teşekkül ettiği dönem olmuştur. Sayıları onlarca olan bu mezheplerin hemen hemen hepsi, siyasi ve sosyo-kültürel etkenlerden ötürü varlıklarını sürdürememiş, günümüze ulaşamamışlardır. Bunların bir kısmı az bir müntesip kitlesiyle varlıklarını hicri V. asra kadar devam ettirmişlerse de, mezhep merkezli dönem olarak bilinen taklit döneminden itibaren, mutlak içtihat kapısının kapandığı düşüncesi ve kitlelerin, doğrudan veya dolaylı olarak dört mezhebe teveccühleri sebebiyle tarih sahnesinden çekilmek durumunda kalmıştır. Bu çalışmamızda, günümüzde yaşamayan sünnî fıkıh mezhepleri hangileri olduğu klasik ve modern çalışmalardan istifade edilerek tespit edilmeye çalışılacak ve Fuat Sezgin’in Tarihu’t-Turâsi’l-Arabî (GAS) adlı eserindeki tasnifiyle kıyaslanacaktır.

Abstract

Between the 2nd and 4th centuries after hijrah, during the period in the history Islamic law known as the time of mujtahid scholars, there have been Sunni madhhabs other than the four schools of fiqh known today. Almost all of these madhhabs (sects), which have reached numbers as high as several dozen at that time, have failed to maintain their existence and reach our time due to political and sociocultural factors. Although a small number of these schools have been able to continue their existence with small numbers of followers until the 5th century after hijrah, from the period known as the madhhab-oriented imitation period, they began to withdraw from the stage of history due to the growth of the thought that absolute Islamic jurisprudence was no longer possible and due to the fact that masses of people had turned their favor towards the four madhhabs due to direct and indirect reasons. In this study, we will try to determine which madhhabs are the ones that have failed to maintain their existence by utilizing classical and modern works and comparing these findings to Fuat Sezgin’s classification in his work titled Tarihu’t-Turasi’l- Arabi (GAS).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OKUR, H. (2019). İslâm Hukuk Tarihinde Yaşamayan Sünnî Mezhepler ve Fuat Sezgin’in Tasnifi. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, Sayı: 14, 399–434. https://ajindex.com/articles/758877

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. El-Ahdab, Haldun, Zevâidu Târîhi Bağdat, Dımaşk, Dâru’l-Kalem, t.y. Akpınar, Ömer Faruk, “Süfyân es-Sevrî’nin Hayatı ve Eserleri”, Usûl: İslam Araştırmaları, sayı 22, 2014.
  2. Bilmen, Ömer Nasuhi, Hukukı İslamiyye ve Istılahatı Fıkhiyye Kamusu, İstanbul, Bilmen Yayınevi, t.y. Buhârî, Muhammed b. İsmail, et-Târîhu’l-Kebîr, Haydarabad, Dâiretü’l- Meârifi’l-Osmaniyye, t.y. Carn, Frideric, İhtilâfu’l-Fukahâ (Mukaddime kısmı), Beyrut, Dârul’l- Kütübi’l-İlmiyye, t.y. Cezerî, Ebu’l-Hasan Ali, el-Lübâb fî Tehzîbi’l-Ensâb, Beyrut, Dâru’s-Sader, 1980.
  3. Ebu Nuaym, Ahmed b. Abdullah, Târîhu İsbehân (Ahbâru İsbehân), thk. Seyyid Kesrevi Hasan, Beyrut, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1990.
  4. Fayda, Mustafa, “Taberî”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, 2010. Hacvî, Muhammed b. Hasan b. Arabi es-Seâlibî, el-Fikru’s-Sâmî fî Târîhi Fıkhi’l-İslâmî, Rabat, Matbaatü İdâretü’l-Meârif, 1340. Hallâf, Abdülvehhab, ‘İlmu Usûli’l-Fıkh ve Hulâsatu Târîhu’t-Teşri‘, Mısır, Matbaatü’l-Medenî, t.y. Hatib el-Bağdadî, Ahmed b. Ali, Târîhu Bağdat, Beyrut, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, t.y.; Beyrut, Dâru’l-Garbi’l-İslâmi, 2001.
  5. Hudari Beg, Muhammed, Târîhu’t-Teşrîi’l-İslâmî, Beyrut, Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, 2018. _________, Târîhu’t-Teşrîi’l-İslâmî, Beyrut, Dâru’l-Fikr, 1967. İbn Âbidîn, Muhammed Emin, Şerhu’l-Manzûmeti Ukûdi Resmi’l-Müftî, Haydarabad, 2000. İbn Asâkir, Ebu’l-Kâsım Ali, Târîhu Medîneti Dımaşk, thk. Amr b. Garâme, Beyrut, Dâru’l-Fikr, 1995. İbn Ebî Hâtim, Ebu Muhammed Abdurrahman, el-Cerh ve’t-Ta‘dîl, Beyrut, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, 1952. İbn Hacer el-Askalânî, Ebü’l-Fazl Şihâbüddîn Ahmed, Tehzîbu’t-Tehzîb, Hindistan, Dâru Matbaati’l-Mearif, 1326. _________, Lisânü’l-Mîzân, Beyrut, Müessesetü’l-Alemi, 1971.
  6. İbn Hallikan, Ebu’l-Abbas Şemseddin, Vefâyâtü’l-‘Ayân ve Enbâu Ebnâi’z- Zamân, thk. İhsan Abbas, Beyrut, Dâru Sader, 1994.
  7. İbn Hazm, Ebû Muhammed Ali, el-İhkâm fî Usûli’l-Ahkâm, thk. Ahmed Muhammed Şakir, Beyrut, Dâru’l-Afâki’l-Cedide, t.y. İbn Kayyim el-Cevziyye, Ebu Abdullah Muhammed, İ‘lâmu’l-Muvakkı‘în an Rabbi’l-Âlemîn, Suudi Arabistan, Dâru İbnü’l-Cevzî, 1423. İbn Kesîr, Ebu’l-Fidâ İsmail, el-Bidâye ve’n-Nihâye, Beyrut, Dâru’l-Fikr, 1986;
  8. Mısır, Dâru Hecer, 2003. _________, et-Tekmîl fi’l-Cerhi ve’t-Tadîl, thk. Şadi b. Muhammed, Yemen, Merkezü’n-Numan, 2011.
  9. İbn Kuteybe, Ebû Muhammed Abdullah b. Müslim ed-Dineverî, el-Maarif, thk. Servet Ukkâşe, Kahire, Heyetü’l-Amme Mısriyye, 1992.
  10. İbn Miskeveyh, Ebu Ali Ahmed b. Muhammed b. Yakub, Tecâribu’l-Ümem, thk. Ebu’l-Kâsım İmâmî, Tahra