Makalemizde "Sahîhayn" adıyla da anılan bu iki meşhur hadis kitabının ilk hadislerinin, müellifleri tarafından niçin ilk hadis olarak seçilmiş olabileceği konusu ele alınacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Hadisler, hicrî ikinci asrın ortalarından itibaren, konuları ya da sahâbî râvîleri gibi çeşitli özelliklerine göre, kitaplarda tasnif edilmeye başlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu süreçte telif edilen hadis kitaplarından bazıları diğerlerine göre daha fazla şöhret bulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Makalemizde "Sahîhayn" adıyla da anılan bu iki meşhur hadis kitabının ilk hadislerinin, müellifleri tarafından niçin ilk hadis olarak seçilmiş olabileceği konusu ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Buhârî · Müslim · Sahîhayn
Özet
Hadisler, hicrî ikinci asrın ortalarından itibaren, konuları ya da sahâbî râvîleri gibi çeşitli özelliklerine göre, kitaplarda tasnif edilmeye başlanmıştır. Bu süreçte telif edilen hadis kitaplarından bazıları diğerlerine göre daha fazla şöhret bulmuştur. Mesela İslam Dünyasında Buhârî ve Müslim'in "el-Câmîu's-Sahîh" adlı eserleri, hadislerin konularına göre tasnif edildiği “câmi” türündeki hadis kitaplarının en meşhur örnekleri olarak kabul edilmiştir. Makalemizde "Sahîhayn" adıyla da anılan bu iki meşhur hadis kitabının ilk hadislerinin, müellifleri tarafından niçin ilk hadis olarak seçilmiş olabileceği konusu ele alınacaktır.
EVGİN, A. (2009). Buhârî ve Müslim'in İlk Hadisleri ve "İlk Olma Gerekçeleri" Hakkında Bir Araştırma. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), Cilt: 9 - Sayı: 2, 39–67. https://ajindex.com/articles/749829
ACLÛNÎ, İsmail b. Muhammed, Keşfu’l-Hafâ ve Müzîlü’l-İlbâs ‘Ammâ İştehera Mine’l-Ehâdîsi ‘Alâ Elsineti’n-Nâs, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1988. AHMED b. HANBEL, el-Müsned, Çağrı Yay., İstanbul 1992. AHMED NÂİM-KÂMİL MÎRAS, Sahîh-i Buhârî Muhtasarı Tecrîd-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi, DİB. Yay., Ankara 1980.
AYDINLI, Abdullah, Hadis Istılahları Sözlüğü, Hadisevi Yay., İstanbul 2006. AYNÎ, Bedruddîn Ebî Muhammed b. Ahmed, Umdetü'l-Kârî Şerhu Sahîhi'l-Buhârî, Neşr: Muhammed Mahmûd el-Halebî, Mısır 1972.
AYVALLI, Ramazan, "Ameller Niyetlere Göredir" Hadisi Hakkında Birkaç Söz, Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Yıl 1991, Sayı: 4, s. 85-93. A'ZAMÎ, M. Mustafa, "Buhârî" md., DİA, İstanbul 1992, 6/368-372.
BAĞCI, Musa, İnsanın Kaderi Hadislerin Telkin Ettiği Kader Anlayışı, Ankara Okulu Yay., Ankara 2009. BEĞÂVÎ, Hüseyn b. Mes'ûd, Şerhu's-Sünneh, thk: Şuayb el-Arnâût-Muhammed Züheyr eş- Şâvîş, el-Mektebetü'l-İslâmî, Beyrut 1983. BEYHAKÎ, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyn b. Ali, es-Sünenü's-Sağîr, haz: Emin Kal'acî, Karaçi 1979. BUHÂRÎ, Muhammed b. İsmail, el-Câmiu’s-Sahîh, Çağrı Yay., İstanbul 1992.
ÇAKAN, İsmail Lütfi, Hadis Edebiyatı Çeşitleri-Özellikleri-Faydalanma Usulleri, MÜİFV. Yay., İstanbul 1989.
ÇAKIN, Kamil, "Buhârî'nin Otoritesini Kazanma Süreci", İslâmî Araştırmalar, Cilt 10, Ankara 1997, s. 100-109. EBÛ DAVUD, Süleyman b. Eş’as es-Sicistânî, es-Sünen, Çağrı Yay., İstanbul 1992.
EBU'T-TAYYİB, Sıddık Hasan Hân, es-Sirâcü'l-Vehhâc min Keşfi Metâlibi Sahîhi Müslim b. el-Haccâc, thk: Abdullah b. İbrahim el-Ensârî, Katar trs. ELBÂNÎ, Nâsıruddîn, Muhammed, İrvâu'l-Ğalîl fî Tahrîci Ehâdîsi Menâri's-Sebîl, el- Mektebetü'l-İslâmî, Beyrut 1985. ESBAHÂNÎ, Ebû Nuaym Ahmed b. Abdullah b. Ahmed b. İshak b. Musa, el-Müsnedü'l- Müstahrec 'Alâ Sahîhi Müslim, thk: Muhammed Hasen İsmail eş-Şâfiî, Dâru'l- Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut 1996.
EVGİN, A. Kadir, “Süfyân b. Uyeyne (107-198/725-813) ve Hadis Cüz’ü” Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, Cilt 3,Sayı 3, Temmuz/Ağustos/Eylül 2003, Samsun 2003, s. 69-107. ________, Buharî'nin Hocası Abdullah b. Zübeyr el-Humeydî ve Müsned'i, İlahiyât Yay., Ankara 2004. HUMEYDÎ, Abdullah b. ez-Zübeyr, el-Müsned, thk: Habiburrahman el-'Azamî, Beyrut 1988. İBN BATTÂL, Ebu’l-Hasen Ali b. Halef b. Abdülmelik, Şerhu Sahîhi’l-Buhârî, Mektebetü’r- Rüşd, Riyad 2003. İBN EBÎ ŞEYBE, Ebû Bekr Abdullah b. Muhammed, Musannefü İbn Ebî Şeybe, thk: Muhammed Avvâme, Beyrut 2006.
İBN HACER, Ahmed b. Ali el-Askalânî, Tehzîbu't-Tehzîb, Dâru İhyâi'