KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2012 / Cilt: 3 - Sayı: 6

Eş'ari Kelâmın Sistemleşmesine Katkıları Bakımından Ebû İshak el-İsferâyini

Fadıl AYĞAN
Sayfa
7–28
Yayın Tarihi
2012-12-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kendisinden sonra Cüveynî, Gazzâlî ve Fahreddîn Râzî gibi kelamcıların, onun görüşlerine atıfta bulunmaları onun mezhep içerisindeki konumunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eş’arilik, Ebu’l-Hasan el-Eş’arî’den sonra öğrencileri ve onu takip eden âlimlerin kavramsal ve metodolojik katkılarıyla sistemleşmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda kendisinden sonraki Eş’arî kelamcıları özellikle metodolojik olarak etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Kendisinden sonra Cüveynî, Gazzâlî ve Fahreddîn Râzî gibi kelamcıların, onun görüşlerine atıfta bulunmaları onun mezhep içerisindeki konumunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ebû İshâk el-İsferâyinî · eş’arilik · kelam

Özet

Eş’arilik, Ebu’l-Hasan el-Eş’arî’den sonra öğrencileri ve onu takip eden âlimlerin kavramsal ve metodolojik katkılarıyla sistemleşmiştir. Ebû İshâk el-İsferâyînî, erken dönemde Bakıllânî ve İbn Fûrek ile birlikte bu ekolün sistemleşmesini sağlayan önemli âlimler arasında kabul edilmektedir. Kendisinden sonra Cüveynî, Gazzâlî ve Fahreddîn Râzî gibi kelamcıların, onun görüşlerine atıfta bulunmaları onun mezhep içerisindeki konumunu göstermektedir. Bu bağlamda kendisinden sonraki Eş’arî kelamcıları özellikle metodolojik olarak etkilemiştir. İsferâyînî’nin en önemli özelliği erken dönem Eş’arîliğin önemli imamlarından olmakla birlikte farklı görüşleri savunmuş olmasıdır. O bazı konularda mezhebin yaygın kanaatini terk ederek Matürîdî’ye uymuş veya Mutezilî düşünceyi benimsemiştir. Bu çalışmada İsferâyînî’nin kelam sisteminden hareketle Eş’ariliğin mezhepleşme sürecine katkıları incelenecektir. Bu bağlamda mezhep içerisindeki farklı görüşlerine temas edilecek, özellikle metodolojik yaklaşımları değerlendirilerek kendisinden sonraki kelamcılara etkisi tespit edilmeye çalışılacaktır

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYĞAN, F. (2012). Eş'ari Kelâmın Sistemleşmesine Katkıları Bakımından Ebû İshak el-İsferâyini. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 3 - Sayı: 6, 7–28. https://ajindex.com/articles/74833

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. el-Âlûsî Mahmud b. Abdullah, Rûhu’l-meânî fî tefsîri’l-Kur’âni’l-azîm ve seb’i’l-mesânî, Bey- rut: Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, t.y. Ayğan, Fadıl, “Muhammed b. Ca’fer es-Sanhâcî’nin Şerhu Akîdeti Ebî İshâk el-İsferâyînî Adlı Eserine Göre İsferâyînî’nin Kelâmî Görüşleri” (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) M.Ü.S.B.E 2006. el-Bâkıllânî, Ebû Bekir b. Tayyib, et-Temhîd fi’r-red ale’l-Mülhideti ve’l-Muattılati ve’r Râfizeti ve’l-Havârici ve’l-Mu’tezileti, Kâhire: Daru’l-Fikri’l-Arabî, 1947. --------------, el-İnsâf fî mâ yecibu i’tikâduh ve lâ yecûzu’l-cehlu bih, thk. Muhammed Zâhid el-Kevseri, Kâhire 2000. el-Cürcânî, Seyyid Şerif Ali b. Muhammed, Şerhu’l-Mevâkıf, Kum, 1907. el-Cüveynî, İmamu’l-Harameyn Rükneddin Abdülmelik, eş-Şâmil fi usûli’d-dîn, thk. Ali Sami en-Neşşar, İskenderiye 1979. ------------, el-Burhân fi usûli’l-fıkh, thk. Abdulazim ed-Dîb, Kâhire: Dâru’l-Ensâr, t.y. ------------, el-İrşâd ilâ kavâtıi’l-edille fî usûli’l-i’tikâd, thk. Muhammed Yusuf Musa, Kâhire: Mektebetü’l-Hancî, 1950.
  2. Çelebi, Kâtip, Keşfü’z-zünûn, İstanbul 1941.
  3. Dağ, Mehmet, “İmamu’l-Harameyn el-Cüveynî’nin Âlem ve Allah Görüşü” (Yayınlanma- mış Doçentlik Tezi) Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1976.
  4. Düzgün, Şaban Ali, “Nesefî ve İslam Filozoflarına Göre Allah-Alem İlişkisi, Ankara: Akçağ Yayınları, 1998. el-Eş’arî Ebû’l-Hasan, Kitâbu’l-luma’ fi’r-red alâ ehli’z-zeyği ve’l-bida’, Kâhire 2010.
  5. Erdemci, Cemalettin, Kelâm İlmine Giriş, İstanbul: Dem Yayınları, 2009. el-Farisî, Abdulğafir b. İsmail, el-Halakatü’l-ûlâ min tarihi Nisâbûr, Kum 1403. Gündoğdu, Mehmet, “Ebû İshâk el-İsferâyînî ve Akaid Risalesi” (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi) M.Ü.S.B.E 1990.
  6. İbn Haldun, Abdurrahman, Mukaddime, thk. Abdüsselam eş-Şeddâdî, Beyrut: Dâru’l- Beydâ, 2005.
  7. İbn Hallikan, Ahmed b. Muhammed b. Ebî Bekr, Vefeyâtü’l-a’yân, Beyrut 1978.
  8. İbn Kesir, Ebû’l-Fidâ İsmail b. Ömer, Tefsiru’l-Kur’ani’l-Azîm, Riyad: Dâru Taybe, 1999. el-İsferâyînî, Ebû İshâk İbrahim b. Muhammed, el-Akide, Süleymaniye ktp., Hasan Hüsnü Paşa, nr. 1160. el-İsferâyînî, Ebû’l-Muzaffer Tâhir b. Muhammed, et-Tebsîr fi’d-dîn ve temyîzu’l-fırkati’n- nâciye ani’l-fıraki’l-hâlikîn, Beyrut 1983.
  9. İzmirli, İsmail Hakkı, “Ebû Bekir Bâkıllânî”, Dâru’l-Fünûn İlahiyat Fakültesi Mecmuası, İs- tanbul, 2/5-6 (1927), s. 137-172
  10. Karadaş, Cağfer, Bâkıllânî’ye Göre Allah ve Alem Tasavvuru, Bursa: Arasta Yayınları, 2003. Kuşeyrî, Ebû’l-Kâsım Abdulkerim b. Hevâzin, er-Risâle, Kahire:Dâru’l-Kütübi’l-Hâdise, Memiş, Murat, “Eş’ariliğe Yaptığı Ka