Dergiler / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 8 - Sayı: 18

Hanef Mezhebi Fıkıh Usûlü Eserlerinde Hadis/Sünnet Anlayışı -Alâeddin es-Semerkandî (ö. 538/1144)’nin Mîzânü’l-Usûl fî Netâici’l- ‘Ukûl Adlı Eseri Bağlamında-

Sayfa
61–75
Yayın Tarihi
2017-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Biz de bu makalemizde Karahanlılar devri Hanefi mezhebinin, özellikle mezhep içinde klasik Hanefî usûl ve fürû geleneğinden farklı görüş ve yaklaşımlara sahip olan, Mâverâünnehir Semerkant okulunun en büyük otoritelerinden biri kabul edilen Semerkandî’nin, Mîzânü’l-Usûl fî Netâici’l-‘Ukûl adlı eserindeki bazı Hadis/Sünnet meselelerine yaklaşımını irdeleyeceğiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam Dini ile ilgili ilimler içinde önemli bir yer tutan Fıkıh Usûlü, İslam Dininin ana kaynakları olan Kur’an ve Hadis/Sünnet’in doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanması için de önemli bir görev ifa etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda ilk dönemlerden itibaren usûl ve fıkıh ilmiyle uğraşan Hanefî âlimler, Hadis/Sünnetle ilgili temel meseleleri ele alan müstakil eserler kaleme almamış olsalar da hem hadisleri anlama ve yorumlamaya yönelik önemli çalışmalar yapmışlar hem de hadisle ilgili meselelere yoğun bir şekilde katılmışlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Biz de bu makalemizde Karahanlılar devri Hanefi mezhebinin, özellikle mezhep içinde klasik Hanefî usûl ve fürû geleneğinden farklı görüş ve yaklaşımlara sahip olan, Mâverâünnehir Semerkant okulunun en büyük otoritelerinden biri kabul edilen Semerkandî’nin, Mîzânü’l-Usûl fî Netâici’l-‘Ukûl adlı eserindeki bazı Hadis/Sünnet meselelerine yaklaşımını irdeleyeceğiz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fıkıh Usûlü · Hanefi · ahbar

Özet

İslam Dini ile ilgili ilimler içinde önemli bir yer tutan Fıkıh Usûlü, İslam Dininin ana kaynakları olan Kur’an ve Hadis/Sünnet’in doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanması için de önemli bir görev ifa etmektedir. Bu bağlamda ilk dönemlerden itibaren usûl ve fıkıh ilmiyle uğraşan Hanefî âlimler, Hadis/Sünnetle ilgili temel meseleleri ele alan müstakil eserler kaleme almamış olsalar da hem hadisleri anlama ve yorumlamaya yönelik önemli çalışmalar yapmışlar hem de hadisle ilgili meselelere yoğun bir şekilde katılmışlardır. Özellikle fıkıh usûlü tarzında yazdıkları eserlerde “ahbar” ve “sünnet” adlarıyla müstakil başlıklar altında hadis ve sünnete yönelik açıklamalarda bulunmuşlardır. Usûl alimleri, ilgili konular hakkında açıklamalar yaparken hem kendi mezhebine mensup bazı alimlerin görüşlerini hem de diğer mezheplerin ilgili konular hakkındaki görüşlerini tenkit etmekte fakat daha çok kendi mezheplerinin görüşlerini yansıtmaktadırlar. Biz de bu makalemizde Karahanlılar devri Hanefi mezhebinin, özellikle mezhep içinde klasik Hanefî usûl ve fürû geleneğinden farklı görüş ve yaklaşımlara sahip olan, Mâverâünnehir Semerkant okulunun en büyük otoritelerinden biri kabul edilen Semerkandî’nin, Mîzânü’l-Usûl fî Netâici’l-‘Ukûl adlı eserindeki bazı Hadis/Sünnet meselelerine yaklaşımını irdeleyeceğiz.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

UZUNDAĞ, M. S. (2017). Hanef Mezhebi Fıkıh Usûlü Eserlerinde Hadis/Sünnet Anlayışı -Alâeddin es-Semerkandî (ö. 538/1144)’nin Mîzânü’l-Usûl fî Netâici’l- ‘Ukûl Adlı Eseri Bağlamında-. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 18, 61–75. https://ajindex.com/articles/74744

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Abbasov, Azar, Alâeddin es-Semerkandî ve Mîzânü’l-Usül’ünde Mu’tezile Görüşlerini Usül Açısından Değerlendirmesi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2012. Aclûnî, İsmail b. Muhammed, Keşfu’l-Hafâ ve Mûzilü’l-İlbâs ammâ İştehera mine’l-Ehâdîs alâ Elsineti’n-Nâs. I-II. thk. Ahmed Kalas, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut, 1984.
  2. Agitoğlu, Nurullah, “Usûl Adlı Eseri Bağlamında Hanefî Usûlcü Pezdevî’ye Göre Sünnet ve Haberin Çeşitleri”, Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, cilt: VIII, sayı: 16, s. 7-25. 2017.
  3. Ahmed b. Hanbel, Müsned, I-VI, Çağrı Yay., İstanbul, 1992.
  4. Aktepe, İshak Emin, Şâfiî Öncesinde ve İmam Şâfiî’de Sünnet, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2005. Ali el-Kârî, Ebü’l-Hasan Nurüddîn Ali b. Sultan Muhammed, el-Esrârü’l-Merfû’a fi’l-Ahbâri’l-Mevdû’a (el-Mevdû’âtü’l-Kübrâ, thk. Muhammed b. Lütfi Sabbâğ, Dârü’l-Emâne, Beyrut, 1986.
  5. Altuntaş, Havva, Alâeddin es-Semerkandî Ve Tuhfetü’l-Fukahâ Adlı Eserinde Mezhep İçi Tercihler, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2008.
  6. Apaydın, H. Yunus, “Meşhur”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42: 201-210. İstanbul: TDV Yay., 2012
  7. Baktır, Mustafa, “Umûmü’l-Belvâ” Umûmü’l-Belvâ” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 36:155-156. İstanbul: TDV Yay., 2012. Debusî, Ebû Zeyd Abdullah (Ubeydullah) b. Muhammed b. Ömer b. Îsâ, Takvîmu’l-edille fî Usûli’l-Fıkh, thk. Halil Muhyiddin el-Hüseyn, Beyrut, 2001.
  8. Demir, Serkan, “Hanefi Mezhebi Fıkıh Usûlünde Sünnet Anlayışı”, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006. Ebû Dâvud, Süleyman b. Eş’as es-Sicistânî, es-Sünen, I-V, Çağrı Yay., İstanbul, 1992.
  9. Durmuş, İsmail, “Tağlîb”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 39: 372-374. İstanbul: TDV Yay., 2010.
  10. Ertürk, Mustafa “Haber-i Vâhid”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 36: 349-352. İstanbul: TDV Yay., 1996.
  11. Günay, Hacı Mehmet, “Semerkandî Alâeddin”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, 36: 470-471. İstanbul: TDV Yay., 2009.
  12. Hansu, Hüseyin, Mu‘tezile ve Hadis, Kitabiyat, Ankara,, 2004.
  13. İbn Mace, Sünen, I-II, Çağrı Yay. İstanbul, 1992.
  14. Kavakçı, Yusuf Ziya, XI. Ve XII. Asırlarda Karahanlılar Devrinde Mavara' Al-Nahrİslam Hukukçuları, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum,, 1976. Kehhâle, Ömer Rıza, Mu’cemü’l-Müellifin: Terâcimu Musannifi’l-Kütübi’l-Arabiyye, I-XV, Mektebetü’l-Müsenna, Beyrut, 1957.
  15. Keleş, Ahmet, Hadislerin Kur'ân'a Arzı, İnsan Yay., İstanbul, 1998. Kırba