Dergiler / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 9 - Sayı: 19

İbn Cüzey’in et-Teshîl li ‘Ulûmi’t-Tenzîl Adlı Tefsîri’nin Mukaddimesinde Kur’ân İlimleri ve Tefsir Usûlü Konuları

Sayfa
7–26
Yayın Tarihi
2018-04-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İbn Cüzey burada, Kur’ân’da birçok defa geçen; anlaşılması zor veya manası müphem olan kelimeleri Arapça alfabetik sıraya göre açıklamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ebu’l-Kâsım Muhammed b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Cüzey el-Kelbî el-Gırnâtî (ö. 741/1340), et-Teshîl li-‘ulûmi’t-tenzîl adlı tefsîrinde Taberî’nin (ö. 310/923) el-Câmi’u’l-beyân’ı, İbn Atıyye’nin (ö. 541/1147) el-Muharraru’l-vecîz’i ve Zemahşerî’nin (ö. 538/1144) el-Keşşâf’ından istifâde etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:İbn Cüzey burada, Kur’ân’da birçok defa geçen; anlaşılması zor veya manası müphem olan kelimeleri Arapça alfabetik sıraya göre açıklamıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İbn Cüzey · et-Teshîl · mukaddime

Özet

Ebu’l-Kâsım Muhammed b. Ahmed b. Muhammed b. Cüzey el-Kelbî el-Gırnâtî (ö. 741/1340), et-Teshîl li-‘ulûmi’t-tenzîl adlı tefsîrinde Taberî’nin (ö. 310/923) el-Câmi’u’l-beyân’ı, İbn Atıyye’nin (ö. 541/1147) el-Muharraru’l-vecîz’i ve Zemahşerî’nin (ö. 538/1144) el-Keşşâf’ından istifâde etmiştir. İbârelerinin kısalığı, tekrarlardan kaçınması ve gereksiz uzatmalara girmemesi yönüyle bu tefsir, muhtasar tefsirlerden kabul edilmektedir. Bu tefsîri ön plana çıkaran hususlardan biri de Kur’ân ilimleri ve tefsîr usûlü ile ilgili mühim bilgiler ihtivâ eden iki mukaddimesinin bulunmasıdır. Bu mukaddimelerin ilkinde İbn Cüzey, tefsîrinde takip edeceği metotları ayrıntılı bir şekilde izah etmiş; Kur’ân’ın ana konuları, Kur’ân tarihi, müfessirlerin tabakaları ve ihtilaf sebepleri gibi mevzular üzerinde durmuştur. Bunun dışında tefsir, kıraat, nahiv, fesâhat, beyân, belâgat, ahkâm, kasas, tasavvuf, usûlü’d-dîn, usûlü’l-fıkh, nâsih-mensûh, i’câzu’l-Kur’ân, fedâilü’l-Kur’ân vb. alanlarda faydalı bilgiler vermiştir. Tefsîrin ikinci mukaddimesi ise bir lûgat kitabını andırmaktadır. İbn Cüzey burada, Kur’ân’da birçok defa geçen; anlaşılması zor veya manası müphem olan kelimeleri Arapça alfabetik sıraya göre açıklamıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAĞIŞ, M. (2018). İbn Cüzey’in et-Teshîl li ‘Ulûmi’t-Tenzîl Adlı Tefsîri’nin Mukaddimesinde Kur’ân İlimleri ve Tefsir Usûlü Konuları. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 19, 7–26. https://ajindex.com/articles/74732

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Abduh er-Râcih. Tatbîkü’s-Sarfî. Beyrut: Dâru’n-Nahdati’l-‘Arabiyyeti, 2009. Abdülmüte’âl es-Sa’îdî. Buğyetü’l-Îzâh li-Telhîsi’l Miftâh. Kâhire: Mektebetü’l- Âdâb, 1999/2000. Ahmet Cevdet Paşa. Belâgat-ı Osmâniyye. Haz. Turgut Karabey, Mehmet Atalay. Ankara: Akçağ Yayınları, 2000.
  2. Bağış, Mehmet. “Beydâvî Tefsîri’nin Ulûmu’l-Kur’ân ve Tefsir Usûlü Açısından Tahlîli”. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi, 2017. Beyhâkî, Ebû Bekir Ahmed b. Hüseyn b. Ali. Sünenü’l-Beyhâkî el-Kübrâ. Tahkik: Muhammed Abdülkâdir ‘Ata. 10 cilt. Mekke: Mektebetü Dâru’l-Bâz, 1414/1994.
  3. Bilmen, Ömer Nasuhi. Büyük Tefsir Tarihi. 2 cilt. İstanbul: Ravza Yayınları, 2008.
  4. Birışık, Abdülhamit. “Kıraat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 25: 426-427. İstanbul: TDV Yayınları, 2002.
  5. Bolelli, Nusrettin. Belâgat/Arap Edebiyâtı. İstanbul: İFAV Yayınları, 2009. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. Sahîh-u Buhârî. Tahkik: Muhammed Züheyr b. Nâsır. Şerh: Mustafa Dîb el-Buğâ. 9 cilt. Dâru Tavki’n-Necât, 1422. Bulut, Ali. “Erken Dönem Tefsir Mukaddimelerinin Tefsir Usûlü Açısından Değerlendirilmesi”. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, 2009). Cârim, Ali; Emîn, Mustafa. el Belâğatü’l-Vâzıha. Beyrut: Dâru’l-Fikr, tsz., Cerrahoğlu, İsmail. Tefsir Usûlü. Ankara: TDV Yayınları, 2013. Cürcânî, Seyyid Şerîf Ali b. Muhammed. et-T’arîfât. Tahkik: Muhammed Abdurrahman el-Mar’aşlî. Beyrut: Dâru’n-Nefâis, 2007/1428. Çetin, Abdurrahman. Kur’ân İlimleri ve Kur’an-ı Kerîm Tarihi. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2012.
  6. Çetiner, Bedreddin. “Ahkâmü’l-Kur’ân”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 1: 551-552. İstanbul: TDV Yayınları, 1998.
  7. Çuhadar, Mustafa, “Fesahat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 12: 423-424. İstanbul: TDV Yayınları, 1995. Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah b. Abdurrahmân. Sünenü’d-Dârimî, Tahkik: Huseyn Selîm Esed ed-Dârânî. 4 cilt. Suûdi Arabistan: Dâru’l-Muğnî, 2000/1412. Demirci, Muhsin. Tefsir Tarihi. İstanbul: İFAV Yayınları, 2010.
  8. Demirci, Muhsin. Tefsir Usûlü. İstanbul: İFAV Yayınları, 2011.
  9. Duman, M. Zeki. Uygulamalı Tefsir Usulü ve Tefsir Tarihi. Kayseri: Erciyes Üni. Yayınları, 1992. Hâkim, Ebû Abdullah Muhammed b. Abdillâh. el-Müstedrek ale’s-Sahîhayn. Tahkik: Mustafa Abdulkâdir ‘Ata. 4 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1990/1411. İbn Cüzey, Muhammed b. Ahmed el-Ğırnâtî. et-Teshîl li ‘Ulûmi’t-Tenzîl. Tahkik: Abdullâh el-Hâlidî. 2 cilt. Beyrut: Dâru’l-Erkam, tsz. İbn Manzûr, Cemâlüddîn Ebu’l-Fazl Muhammed b. Mukrim. Lisânu’l-‘Arab. 15 cilt. Beyrut: Dâr Sâdı