Dergiler / Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 22

İslâm İktisat Düşüncesinin Gelişim Sürecinde Fıkıh İlminin Yeri

The Place of Fiqh from the Perspective of Islamic Economic Thought Development

Sayfa
109–133
Yayın Tarihi
2019-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede İslâm iktisat düşüncesinin mahiyeti, kaynakları, özellikleri, hedefleri ve tarihî birikimi fıkıh ilmi açısından ele alınacak ve sonuç olarak fıkıh ilminin İslâm iktisat düşüncesinin gelişim sürecinde üstlendiği role dikkat çekilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Müstakil bir bilim dalı olarak tarihi çok eski olmasa da İslâm iktisadının düşünce köklerini İslâm’ın doğduğu zamanlara kadar götürmek mümkündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hayatı tüm yönleriyle kuşatan İslâmiyet, ticarî faaliyetlerin yoğun olduğu bir coğrafyada yaşayan ilk muhataplarına iktisadî içerikli çok sayıda ilke ve kural belirlemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede İslâm iktisat düşüncesinin mahiyeti, kaynakları, özellikleri, hedefleri ve tarihî birikimi fıkıh ilmi açısından ele alınacak ve sonuç olarak fıkıh ilminin İslâm iktisat düşüncesinin gelişim sürecinde üstlendiği role dikkat çekilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslâm İktisadı · İslam Hukuku · İslâm İktisat Düşüncesi

Özet

Müstakil bir bilim dalı olarak tarihi çok eski olmasa da İslâm iktisadının düşünce köklerini İslâm’ın doğduğu zamanlara kadar götürmek mümkündür. Hayatı tüm yönleriyle kuşatan İslâmiyet, ticarî faaliyetlerin yoğun olduğu bir coğrafyada yaşayan ilk muhataplarına iktisadî içerikli çok sayıda ilke ve kural belirlemiştir. Klasik İslamî ilimler geleneğinde iktisadî konulara tahsis edilmiş özel bir ilim dalı bulunmamasına rağmen başta fıkıh olmak üzere bazı İslamî ilimlerin bünyesinde bu konuların ele alındığı görülmektedir. Bu bağlamda nassların doğru anlaşılmasını ve yeni durumlara uygulanmasını amaçlayan fıkıh ilmi, iktisadî anlayışın gelişmesine büyük katkı sunmuştur. On dört asırlık zengin fıkıh birikiminin yakından incelenmesi, birçok bilim alanı gibi İslâm iktisat düşüncesine dair sağlam bilgilere ulaşılmasına da vesile olacaktır. Klasik fıkıh eserlerinde iktisadî düşüncenin yerinin tespiti bu bakımdan da önem arz etmektedir. Bu makalede İslâm iktisat düşüncesinin mahiyeti, kaynakları, özellikleri, hedefleri ve tarihî birikimi fıkıh ilmi açısından ele alınacak ve sonuç olarak fıkıh ilminin İslâm iktisat düşüncesinin gelişim sürecinde üstlendiği role dikkat çekilecektir. Ayrıca İslâm iktisadı düşüncesine öncülük etmiş ilim adamlarının sınıflandırılmasından hareketle İslam iktisat düşüncesinin 20. yüzyılda ortaya çıkışında fukahanın rolü üzerinde durulacaktır.

Abstract

Although history as a separate branch of science cannot be very old, it is possible to take the roots of Islamic economics until the time of the birth of Islam. İslâm, encompassing all aspects of life, has set principles and rules in economic content to its first interlocutors who live in an area where commercial activities. In the tradition of classical Islamic sciences, although there is no special branch dedicated to economic subjects, it is seen that some of the Islamic sciences, including fiqh, deal with these issues. In this context, fiqh, which aims to the understanding of Nass, how to apply it correctly and to apply it to new situations, has made a great contribution to the development of economic understanding. A close examination of the fiqh accumulation of fourteen centuries of rich will be instrumental in achieving sound information on Islamic economics as well as many other fields of science. The determination of the place of economic thought in classical fiqh works is also important in this regard. In this article, nature, sources, characteristics, aims and historical accumulation of Islamic economy will be covered in the context of fiqh science and the role of fiqh in the development process of Islamic economy will be discussed. In addition, based on the classification of scholars who pioneered the thought of Islamic economics, the role of fukaha in the emergence of Islamic economics in the 20th century will be emphasized.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KUMAŞ, M. S., ARTUÇ, G. (2019). İslâm İktisat Düşüncesinin Gelişim Sürecinde Fıkıh İlminin Yeri. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 22, 109–133. https://ajindex.com/articles/74695

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Abozaid, Abdulazeem. “Fıkhın İslâmî Finanstaki Rolü”. İslâm İktisadını Yeniden Düşünmek. Ed. Taha Eğri v.dğr. 221-241. İstanbul: İktisat Yayınları, 2017.
  2. Ahmed Cevdet Paşa. Mecelle. Akyüz, Vecdi. “Devlet ve İşçi-İşveren İlişkileri”, Mukayeseli Hukuk ve Uygulama Açısından İşçi - İşveren Münasebetleri. Haz. Sabri Orman. 191-204. İstanbul: İlmi Neşriyat, 1990.
  3. Azid, Toseef - Al Rawashdeh, Osamah Hussain. “Toplumsal Adalet, Piyasa ve Devlete İslâmî Bir Bakış”. İslam İktisadında Sosyal Adalet. Ed. Lütfi Sunar. 1-22. İstanbul: İktisat Yayınları, 2017.
  4. Bardakoğlu, Ali. “İslam Hukunda Akit Hürriyeti ve Akdi Şartlar Açısından Bu Hürriyetin Sınırı”, Erciyes Üiversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (1983): 9-29.
  5. Bardakoğlu, Ali. “İstihsan”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 23: 339-347. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  6. Chapra, M. Umer. İktisadın Geleceği. Trc. Melih Turan. İstanbul: İktisat Yayınları, 2019.
  7. Çalış, Halit. “İslam Borçlar Hukukunda Akit Serbestisi ve Genel Olarak Sınırlamaları”, Dini Araştırmalar 7/19 (Haziran 2004): 269-295.
  8. Çalış, Halit. “İslam ve İnsan Hakları: Ödev Öncelikli Toplum Modeli”. İnsan Hakları ve Din Sempoyum Bildiriler Kitabı (15-17 Mayıs 2009). 71-85. Çanakkale: Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Yayınları, 2010.
  9. Çelik, Hüseyin. "Fey Ganimet Ayetleri Çerçevesinde Hz. Ömer’in Sevad Arazisi Hakkındaki Uygulamasının Değerlendirilmesi". Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 15 (Haziran 2010): 71-94.
  10. Doğru, Cem. “Toplumunda Kapitalist-Girişimci Sınıfın ve İnsan Tipinin Oluşumunu Engelleyen Faktörler”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11/1 (2008): 77-88.
  11. Döndüren, Hamdi. İslami Ölçülerle Ticaret Rehberi. İstanbul: Erkam Yayınlrı, 2014.
  12. Dönmez, İbrahim Kâfi. Fıkıh Usulü İncelemeleri. İstanbul: İsam Yayınları, 2014.
  13. Dumlu, Emrullah. “XVI. Yüzyıl Osmanlı Uleması Arasında Para Vakıfları Etrafında Cereyan Eden Tartısmalar (Ebussuûd, İbn Kemal- Çivizâde, Birgivî)”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi (İLTED) 2/44 (Erzurum, 2015): 303-337.
  14. Durak, Nejdet. “İnsan Hakları Sözleşmelerinde ve İslam’da Kadın Hakları”. Kadın ve Âile Sorunları Sempozyum Bildirileri Kitabı (2-3 Mayıs 2014). Ed. Şemsettin Eriş. 93-109. Konya: T.C. Gençlik ve Spar Bakanığı, 2015. Ebû Yûsuf, Kitâbü’l-Harâc. Kahire: 1396. Ebu Zehra, Muhammed. Usûlü’l-Fıkh. Beyrut: Dâru’l-Fikr, ts. Erdoğan, Mehmet. “İstihsan”. Fıkıh ve Hukuk Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Ensar Yayınları, 2015. Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed b. Ahmed. el-Mustasfâ