KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Mukaddime / 2015 / Cilt: 6 - Sayı: 2

İlahi Teklifin Ahlakî ve Kelâmî Arka Planı Teklîf-i mâ lâ yutâk Örneği / Moral and Theological Background of the Divine Offer: Things That Offered, But Cannot Be Done (Teklîf-i Mâ Lâ Yutâk) Sample

Abdulnasır Süt
Sayfa
283–308
Yayın Tarihi
2016-01-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Teklif-i ma la yutâk bu zaviyeden değerlendirildiğinde Mu’tezile’ye göre hiç bir surette mümkün değilken Ehl-i sünnete (Eş’arilere) göre aklen mümkün/caizdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:“Güç yetirilemeyen şeyin teklifi” (teklif-i mâ lâ yutâk) mevzusunda kelâmî ekollerin tutumlarını belirleyen temel husus, ulûhiyet tasavvurlarıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Eş’ariler, ilahi fiillerde gaye aramanın doğru olmadığını, kulların Allah’ın fiillerini değerlendirme ve belirleme haklarının bulunmadığını ifade etmektedirler.
💡
Sonuç & Katkı:Teklif-i ma la yutâk bu zaviyeden değerlendirildiğinde Mu’tezile’ye göre hiç bir surette mümkün değilken Ehl-i sünnete (Eş’arilere) göre aklen mümkün/caizdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Teklif · kudret · fiil

Özet

“Güç yetirilemeyen şeyin teklifi” (teklif-i mâ lâ yutâk) mevzusunda kelâmî ekollerin tutumlarını belirleyen temel husus, ulûhiyet tasavvurlarıdır. Eş’ariler, ilahi fiillerde gaye aramanın doğru olmadığını, kulların Allah’ın fiillerini değerlendirme ve belirleme haklarının bulunmadığını ifade etmektedirler. Kulların mutlak yaratıcının fiillerine anlam ve değer verme çabası, bir haddi aşma olarak telakki edilmiştir. Mâtürîdîler, ilahi fiillerin bir gaye ve hikmetten ari olmasının mümkün olmadığını, ancak ilahi kudrete bir sınır çizilemeyeceğini belirtmektedirler. Mu’tezile ise, Allah ile insan ilişkisi adalet prensibi bağlamında değerlendirmiştir. Mu’tezile’nin va’d, va’id, el-menziletü beyne’l-menzileteyn, lutuf, salah-aslah, teklifin sıhhati gibi konularda yaptığı değerlendirmeler, Allah’ın fiillerinin ahlakî bir “değer”lendirme olarak okunabilir. Teklif-i ma la yutâk bu zaviyeden değerlendirildiğinde Mu’tezile’ye göre hiç bir surette mümkün değilken Ehl-i sünnete (Eş’arilere) göre aklen mümkün/caizdir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Süt, A. (2016). İlahi Teklifin Ahlakî ve Kelâmî Arka Planı Teklîf-i mâ lâ yutâk Örneği / Moral and Theological Background of the Divine Offer: Things That Offered, But Cannot Be Done (Teklîf-i Mâ Lâ Yutâk) Sample. Mukaddime, Cilt: 6 - Sayı: 2, 283–308. https://ajindex.com/articles/7386

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Amidî, Ebkârü’l-Efkâr fî Usuli’d-Din, thk. Ahmed Ferid Mezidî, Darü’l-Kütübi’lİlmiyye, Beyrut 2003.
  2. Arslan, Hulusi, Mu’tezile’ye Göre İyilik ve Kötülük (Husn ve Kubh) Problemi, Basılmamış doktora çalışması, Kayseri 1999.
  3. Aruçi, Muhammed, “el-Esma ve’s-sıfat fima beyne ulemai’s-selef ve ehli’l-i‘tizâl”, İslâm Araştırmaları Dergisi, 1997, sayı: 1, s. 31-46. Bahauddin Zâde, Muhyiddin Muhammed b. Bahaiddin, el-Kavlu’l-fasl şerhü’lfıkhı’l-ekber, thk. Refik el-Acem, Daru’l-muntehab el-arabi, Birinci Baskı, Beyrut 1418/1998. Bakıllânî, Kitabu’t-temhîd, tsh. el’Eb Richard Yusuf Mekarisî el-Yesû’î, elMektebetü’ş-Şarkiyye, Beyrut 1957.
  4. Cengiz, Yunus, Kâdî Abdülcebbâr’da Eylem Teorisi, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara 2010. Cürcânî, Ali b. Muhammed b. Ali el-Hüseyni, Kitabu’t-ta’rifat, thk. Nasruddin Tunusi, Kahire 2007. Cüveynî, İmamu’l-harameyn, Akidetü’n-Nizamiyye fi erkani’l-İslamiyye, thk. Muhammed Zahid Kevseri, Mektebetü’l-Ezheriyyeli’t-Turas, 1992/1412. ___________, Kitabü’l-irşad ila kevati’il-edilleti fi usuli’l-itikad, thk. Muhammed Yusuf Musa Ali Abdulmunim Abdulhamid, Mektebetü’l-hanci, Mısır 1369/1950.
  5. Çelebi, İlyas, İslam İnanç Sisteminde Akılcılık ve Kadı Abdulcebbar, Rağbet Yayınları, İstanbul 2002. __________, “Lutuf”, DİA, XXVII/239-241, 2003.
  6. Delius, Harald, “Etik”, Günümüzde Felsefe Disiplinleri, Çev. Inkılap Yayınları, 3. Baskı, İstanbul 2007.
  7. Draz, Abdullah, Kur’an Ahlakı, Çev. Emrullah Yüksel, Ünver Günay, İz Yayıncılık, İstanbul 2004. es-Subkî, Taceddin Ebi Nasr Abdulvehhab, et-Tabakatu’ş-Şafi’iyyeti’l-Kübra, IV, thk. Mahmud Muhammed Tanahi ve Abdulfettah Muhammed el-Hulu, İkinci Baskı, 1413. Eş’arî, Ebu’l-Hasan, el-İbane an usuli’d-diyane, thk. Ahmed b. Said b. Nasır Şeffanî el-Ehcerî, Mektebetü San’a el-Eseriyyeti, İkinci Baskı, Yemen 1431/2010. __________, Kitabu’l-Luma fi reddi ala ehli’z-zeyği ve’l-bid’a, thk. Eş-Şeyh Abdulaziz İzzuddin, Daru’l-Lübnan, 1408/1987. Fahreddin er-Râzî, Kitabu levâmi‘ el-beyyinât şerhi esma'illahi ve’s-sıfat, thk. Birinci Baskı, Mısır 1323. __________, el-Erba’in fî Usûli’d-Din, thk. Ahmed Hicazî es-Sekâ, Daru’l-Ceyl, Birinci baskı, Beyrut 2004. __________, el-Mesâilu’l-hamsûn fî usûli’l-Kelam, thk. Ahmed Hicazî Sekâ, Dâru’lCîl, Beyrut, tsz. Fahri, Macit, İslam Felsefesi Tarihi, Çev. Kasım Turhan, İstanbul 1998.
  8. Faruki, İsmail R., Tevhid, İnsan Yayınları, İstanbul 1995. Gazalî, Muhammed Ebu Hamid, el-İktisadfi’l-itikâd, thk. İnsaf Ramazan, Birinci Baskı, Beyrut 1423/2003. __________, el-Mu