Dergiler / Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 8 - Sayı: 3

BİR SİYASAL İSLAMCININ VESAYETÇİ YAPIYLA MÜCADELESİ: İBRAHİM HALİL ÇELİK ÖRNEĞİ (1983-1998)

Sayfa
785–819
Yayın Tarihi
2021-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bilgiler ışığında makale, 12 Eylül-28 Şubat arası dönemde Refah Partisi kimliğiyle akademik camiada pek bilinmeyen, ancak Türkiye’nin siyasetinde Siyasal İslamcı kimliğiyle önemli bir etki bırakan Çelik’in belediye başkanlığından milletvekilliği dönemlerine kadarki süreci ele almaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda öncü rol alan vesayetçiler, yeni düzenlemelerle ülkeyi bilfiil yönettiler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu politik uygulamalar 1950’ye kadar devam etti. 1950’de sivil bir yönetim iktidara gelmiş olsa da, 1960 yılında yine vesayet yanlısı gruplar tarafından darbeyle yönetim ele geçirildi.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bilgiler ışığında makale, 12 Eylül-28 Şubat arası dönemde Refah Partisi kimliğiyle akademik camiada pek bilinmeyen, ancak Türkiye’nin siyasetinde Siyasal İslamcı kimliğiyle önemli bir etki bırakan Çelik’in belediye başkanlığından milletvekilliği dönemlerine kadarki süreci ele almaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:12 Eylül · Refah Partisi · Şanlıurfa

Özet

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda öncü rol alan vesayetçiler, yeni düzenlemelerle ülkeyi bilfiil yönettiler. Din temelli uygulamaların yasaklanmasına ve dinin devlet kurumlarından arındırılmasına yönelik politikalar uyguladılar. Bu politik uygulamalar 1950’ye kadar devam etti. 1950’de sivil bir yönetim iktidara gelmiş olsa da, 1960 yılında yine vesayet yanlısı gruplar tarafından darbeyle yönetim ele geçirildi. Darbe sonrası Türkiye’de zaman zaman sancılı dönemler yaşanmıştır. Özellikle 12 Eylül ve 28 Şubat olayları bu hususta zikredilebilmektedir. Bu zorlu süreçte bazı partiler kapatıldı. Siyasal İslam kimliğiyle bilinen Milli Selamet Partisi bunlardan biriydi. Siyasal İslamcılar çok geçmeden 1983 yılında Refah Partisi’ni kurdular. Parti, kurulduktan yedi ay sonra 1984 yerel seçimlerinde Şanlıurfa’da İbrahim Halil Çelik adaylığında büyük bir başarı elde etti. Çelik adaylığında 1989 yerel, 1991 ve 1995 genel seçimleri de önemli bir oy farkıyla kazanıldı. Fakat 1995 seçimlerinden 2 yıl sonra 28 Şubat denilen post modern darbe dönemi başlamış, Çelik ve dava arkadaşları büyük bir imtihandan geçmiştir. Bu bilgiler ışığında makale, 12 Eylül-28 Şubat arası dönemde Refah Partisi kimliğiyle akademik camiada pek bilinmeyen, ancak Türkiye’nin siyasetinde Siyasal İslamcı kimliğiyle önemli bir etki bırakan Çelik’in belediye başkanlığından milletvekilliği dönemlerine kadarki süreci ele almaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DABAN, C. (2021). BİR SİYASAL İSLAMCININ VESAYETÇİ YAPIYLA MÜCADELESİ: İBRAHİM HALİL ÇELİK ÖRNEĞİ (1983-1998). Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 3, 785–819. https://ajindex.com/articles/737390

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. ACAR Hasan, “Türkiye’de Siyasi Temsil Krizi Bağlamında II. Milliyetçi Cephe Hükümeti ve “Güneş Motel Olayı”nın Değerlendirilmesi”, 1. Bozok Uluslararası Siyaset Bilimi Kongresi: Geçmişten Günümüze Yerel, Bölgesel ve Küresel Krizler, Yozgat Bozok Üniversitesi, 24-26 Ekim 2018.
  2. AHMAD Feroz, Demokrasi Sürecinde Türkiye (1945-1980), (çev.) Ahmet Fethi, İstanbul: Hil Yayınları, 1996.
  3. ASLAN Emel, Türkiye’nin İç Siyasetinde Demokrat Parti (1950-1960),
  4. Yüksek Lisans Tezi, Kırşehir: Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2014.
  5. ATATÜRK Gazi Mustafa Kemal, Gençler için Fotoğraflarla Nutuk, XIV. baskı, İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2017. ATEŞ Sinan, “12 Eylül 1980 Darbesi ile 28 Şubat 1997 Darbesi Arasında Din-Siyaset İlişkileri ve Din Eğitimi Politikaları”, AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 13, Mayıs 2018. AVCI Casim, “Hilafet”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 17. Cilt, İstanbul: TDV Yayınları, 1998. BAL Rıdvan, “Atatürk Uluslararası Barış Ödülü”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 68, Bahar 2021.
  6. BAYKUŞ Hüseyin K., Bir Siyasal İslamcının Hikayesi: Çelik, Yayınlanmamış çalışmadan notlar, 2021. BAYIR ERLER Özgün, “Türkiye’de Çok Partili Hayata Geçiş Sürecinde Solda Partileşme”, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, No. 45, Ekim 2011. BİRLİK Gültekin Kamil, “Celal Bayar’ın Başbakanlığı İsmet İnönü’den Devralması ve Bunun Siyasi Müsteşarlık Üzerine Etkisi”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 46, Güz 2010.
  7. ÇELİK İbrahim Halil ile röportaj, Eylül 2020. ÇETİN Atilla, “İnönü, Mustafa İsmet”, Türkiye Diyanet Vakfı/İslam Ansiklopedisi, 22. Cilt, 2000. DURSUN Soner, “Türk Siyasal Hayatında Milliyetçi Cephe Hükümetleri (1975-1977)”, 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Dergisi, Cilt 7, Sayı 20, Yaz 2018.
  8. ENGİN Recep Taha, Türk Siyasi Hayatında Milli Görüş Hareketi: Temel Esasları ve Söylevleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2019. ERDOĞAN Caner, “Tek Parti İktidarı Dönemi’nde (1923-1950) Cumhuriyet Halk Partisi’nin İdeolojik Değişim ve Dönüşüm Sürecinin Çözümlenmesi, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 10, Sayı 51, 2017.
  9. ERKANLI Orhan, Anılar. Sorunlar. Sorumlular, (IV. baskı), İstanbul: Baha Matbaası Yayınları, 1973. ERSAL Aytekin, “Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi’nin Şeyh Sait İsyanı’na Bakışı”, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, Yıl 12, Sayı 24, Güz 2016. ERSÖZ Resul, “Klasik