Dergiler / Asya Studies / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 17

ELBİSTAN/ALEMBEY VE EKİNÖZÜ/ALİŞAR KÖYLERİ AĞIZLARINDAN DERLEME SÖZLÜĞÜNE KATKILAR

CONTRIBUTIONS TO THE DICTIONARY COMPILATION FROM THE DIALECTS OF ELBISTAN/ALEMBEY AND EKINOZU/ALISAR VILLAGES

Sayfa
153–164
Yayın Tarihi
2021-09-29
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çünkü kullandığımız dilin hangi dillerden etkilendiğini, nereden ve ne şekilde geldiğini, kelimelerin zaman içerisinde hangi ses ve anlam serüvenlerinden geçtiğini, daha da önemlisi geçmişte kullanılan fakat günümüzde kullanımdan düşmüş olan arkaik kelimeleri ağızlardan görmekteyiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye Türkçesinin temel dil alanlarından birisi olan ağızlar (dialects) ülkemizde üzerine çok fazla çalışmanın yapıldığı bir alandır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmaların tarihi 19. yüzyılın ortalarına kadar uzanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çünkü kullandığımız dilin hangi dillerden etkilendiğini, nereden ve ne şekilde geldiğini, kelimelerin zaman içerisinde hangi ses ve anlam serüvenlerinden geçtiğini, daha da önemlisi geçmişte kullanılan fakat günümüzde kullanımdan düşmüş olan arkaik kelimeleri ağızlardan görmekteyiz.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ağız · Elbistan Ağzı · Ekinözü Ağzı

Özet

Türkiye Türkçesinin temel dil alanlarından birisi olan ağızlar (dialects) ülkemizde üzerine çok fazla çalışmanın yapıldığı bir alandır. Türkiye Türkçesi ağızlarıyla ilgili ilk çalışmalar Kunos, Nemeth, Maksimov gibi yabancı araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Bu çalışmaların tarihi 19. yüzyılın ortalarına kadar uzanmaktadır. Cumhuriyetin ilanından sonra yerli bilim insanları da ağızlar üzerine çalışma yapmaya başlamış ve günümüze kadar pek çok çalışma yapılmıştır. Dilde sadeleşme hareketlerinin de etkili olduğu bu çalışmalar daha sonrasında yapılan derleme faaliyetleriyle belli başlı bir çalışma sahası olmuştur. Bu özelliği ile ağızlarda yer alan kelime ve ifadeler Türk dili ve kültürü için adeta bir hazine konumundadır. Çünkü kullandığımız dilin hangi dillerden etkilendiğini, nereden ve ne şekilde geldiğini, kelimelerin zaman içerisinde hangi ses ve anlam serüvenlerinden geçtiğini, daha da önemlisi geçmişte kullanılan fakat günümüzde kullanımdan düşmüş olan arkaik kelimeleri ağızlardan görmekteyiz.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ASIL, E. (2021). ELBİSTAN/ALEMBEY VE EKİNÖZÜ/ALİŞAR KÖYLERİ AĞIZLARINDAN DERLEME SÖZLÜĞÜNE KATKILAR. Asya Studies, Cilt: 5 - Sayı: 17, 153–164. https://ajindex.com/articles/735400

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (24)

  1. Acar, T. (1972). Artvin Yöresi ve Ağızları, (Basılmamış Doktora Tezi), Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
  2. Adıgüzel, A. (2013). Dünyada ve Türkiye Türkçesinde Ağız Çalışmaları ve Yöntemler. Turkish Studies, 8(9), 387-401.
  3. Akar, A. (2006). Ağız Çalışmalarında Yöntem Sorunları. Turkish Studies, 1(2), 37-53.
  4. Aksoy, Ö. A. (1945). Gaziantep Ağzı I Gramer. İstanbul:
  5. İbrahim Horoz Basımevi. Aksoy, Ö. A. (1945). Gaziantep Ağzı II. İstanbul:
  6. İbrahim Horoz Basımevi. Aksoy, Ö. A. (1946). Gaziantep Ağzı III (Sözlük ve Kullanılmayan Kelimeler). İstanbul:
  7. İbrahim Horoz Basımevi. Alpaslan, Y. ve Yakar, S. (2009).
  8. Seyahatname, Şehir Tarihi ve Coğrafya Kitaplarına Göre Maraş. Kahramanmaraş: Ukde. Banguoğlu, T. (1977). Anadolu (ve Rumeli) Ağızları. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, C.1. İstanbul:
  9. Dergah Yayınları.
  10. Banguoğlu, T. (2019). Türkçenin Grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  11. Beysanoğlu, Ş. (1966). Diyarbakır Ağzı. Ankara:
  12. Halkevi Yayınları.
  13. Bilgin, A. (2006). Elbistanca Sözlük: Örnekleriyle Elbistan Ağzı. Elbistan: Pınar Yayınları.
  14. Bulut, S. (2013). Türkiye Türkçesi Ağızları Üzerine Çalışma Yapılmayan İl ve İlçeler. Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(1), 1129- 1149. Bulut, S. (2017). Ahıska Bölgesi Türkleri Ağzından Derleme Sözlüğüne Katkılar-I. Asya Studies, 2(2), 9-16.
  15. Buran, A. (1999). Anadolu (Türkiye Türkçesi) Ağızlarının Karşılaştırılmalı İncelemesi ve Bu Konu ile İlgili Sorunlar, Ağız Araştırmaları Bilgi Şöleni, 9 Mayıs 1997, Ankara, (s. 89-91), Ankara:
  16. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  17. Buran, A. (2011). Türkiye Türkçesi Ağızlarının Tasnifleri Üzerine Bir Değerlendirme. Turkish Studies, 6(1), 41-54.
  18. Büke, H. (2020). Denizli Ağzından Derleme Sözlüğüne Katkılar. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 0(50), 131-148.
  19. Büyükakkaş, A. (2009). Türkiye Türkçesi Ağız Sözlükleri Üzerine Bir Deneme. Turkish Studies, 4(4), 184-195.
  20. Çiftçi, F. (2014). Bitlis Merkez Ağzından Derleme Sözlüğü'ne Katkılar. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 261-272.
  21. Demir, N. (1998). Ağız Araştırmalarında Kaynak Kişi Meselesi. (Editörler: Metin Özarslan & Özkul Çobanoğlu). Dursun Yıldırım Armağanı İçinde (s. 171-180). Ankara:
  22. Türk Diyanet Vakfı Matbaası. Demirci, M. ve Güzel, M. (2016). Kahramanmaraş Ağızları Üzerine Yapılan Çalışmalar. Route Educational and Social Science Journal, 3(1), 159-185.
  23. Demirci, M. (2017).
  24. Derleme Sözlüğü'ne Osmaniye, Düziçi Ağ