Dergiler / Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 3

“Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî” Adlı Risâlede İbn-i Haldun'un İktisadi Düşüncelerinin Yansımaları

Sayfa
59–76
Yayın Tarihi
2018-07-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sebeple, ele alınan çalışmanın başlıca amacı, Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî’nin müellifinin İbn-i Haldun’a ait aktardığı görüşleri ve eleştirileri ortaya koymaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti’nin farklı dönemlerinde devlet düzeninde yaşanan aksaklıkları ve bunların çözüm yollarını ortaya koymak gayesiyle çeşitli ıslahatnameler, risaleler ya da raporlar hazırlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Değişen şartlar göz önüne alındığında, ilk dönemlerdeki daha çok askeri bozulmaları ele alan risalelerden farklı olarak, 19. yüzyılda hazırlanan bazı risaleler, iktisadi düşünceyi ilgilendiren görüşleri kapsamakta ve bu yönde teklifler sunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sebeple, ele alınan çalışmanın başlıca amacı, Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî’nin müellifinin İbn-i Haldun’a ait aktardığı görüşleri ve eleştirileri ortaya koymaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Devleti · İbn-i Haldun · Risale

Özet

Osmanlı Devleti’nin farklı dönemlerinde devlet düzeninde yaşanan aksaklıkları ve bunların çözüm yollarını ortaya koymak gayesiyle çeşitli ıslahatnameler, risaleler ya da raporlar hazırlanmıştır. Değişen şartlar göz önüne alındığında, ilk dönemlerdeki daha çok askeri bozulmaları ele alan risalelerden farklı olarak, 19. yüzyılda hazırlanan bazı risaleler, iktisadi düşünceyi ilgilendiren görüşleri kapsamakta ve bu yönde teklifler sunmaktadır. Bunlardan birisi de, Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî başlığını taşıyan elyazmasıdır. Viyana Milli Kütüphanesi’nde bulunan ve muhtemelen tek nüsha olan bu eser, dönemin iktisadi düşüncesine ışık tutacak mahiyettedir. 1833 yılında kaleme alınmış olduğu anlaşılan ve Osmanlı Devleti’nde iktisadi düşünce tarihi bakımından mevcut kaynaklar içerisinde ilk telif eser olarak nitelendirilebilecek bu elyazması, esas olarak politik ekonomiye dair bilgiler ihtiva etmekte ve bazı bölümlerinde yer yer İbn-i Haldun’a ait görüşlere de yer vermektedir. Birçok disipline konu olan görüşleriyle İbn-i Haldun’un iktisadi ve mali görüşleri de önem arz etmektedir. Bu açıdan Osmanlı Devleti’nde telif olunan ilk iktisat elyazmasında İbn-i Haldun’a ait fikirlerin yer almış olması dikkate değerdir. Bu sebeple, ele alınan çalışmanın başlıca amacı, Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî’nin müellifinin İbn-i Haldun’a ait aktardığı görüşleri ve eleştirileri ortaya koymaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDAR, M. (2018). “Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî” Adlı Risâlede İbn-i Haldun'un İktisadi Düşüncelerinin Yansımaları. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 3, 59–76. https://ajindex.com/articles/732998

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Anonim, Risâle-i Tedbîr-i ‘Umrân-ı Mülkî, Viyana Nationalbibliothek, Codex Mixt. 1169. Aydın, K. A. (2015). İbn-i Haldun’un toplumsal ve iktisadi görüşleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, İstanbul.
  2. Çağrıcı, Mustafa. (1988). “Asabiyet”. TDVİA, C. III, ss. 453-455. El-Husrî, S. (2001). İbn-i Haldun üzerine araştırmalar. (Hzl. Süleyman Uludağ). İstanbul: Dergâh Yayınları.
  3. Haftacı, V. (2014). İktisadi düşünceden yönetim düşüncesine. Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
  4. Haldun, İ. (2004). Mukaddime, (Hzl. Halil Kendir)., Ankara:
  5. Yeni Şafak Yayını. Haldun, İ. (2011). Mukaddime. C. 1, (Hzl. Süleyman Uludağ). İstanbul: Dergâh Yayınları.
  6. Haldun, İ. (2011). Mukaddime. C. 2, (Hzl. Süleyman Uludağ). İstanbul: Dergâh Yayınları.
  7. Okumuş, E. (2006). İbn-i Haldun’un Osmanlı düşüncesine etkisi. İslam Araştırmaları Dergisi. S. 15, ss.141-185.
  8. Ortaylı, İ. (2007). Batılılaşma yolunda. İstanbul:
  9. Merkez Kitaplar Yayınevi.
  10. Sanay, Eyyüp. (2007). İbn-i Haldun ve Düşünceleri. Gün Yayınları.
  11. Süreyya, M. (2000). Sicill-i Osmanî. C. 4, İstanbul:
  12. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  13. Toynbee, A. (1962).
  14. A study of history III, The growth of civilizations. New York: Oxford University Press.
  15. Yalçın, A. (1976). İktisadi doktrinler ve sistemler tarihi. Ankara: Ekonomik ve Sosyal Yayınlar. Yıldırım, E. (2006.) İbn-i Haldun’un iktisadi ve mali düşünceleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı, Kütahya.