Dergiler / AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 14

EĞİN/KEMALİYELİ TANINMAMIŞ BİR VELÎ “FÜTÛHÎ BABA VE TUHFETÜ’L-MECÂLİS ADLI ESERİ”

Sayfa
151–182
Yayın Tarihi
2018-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Rahmetli annemin anlattığı kerâmetleri ile büyüdüğüm bu zâtın hayatını ve bahse konu olan eserinde geçen tasavvufî kavramları onun rehberliğinde ilgili kaynaklara da başvurarak detaylı bir şekilde ele alacağım.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Fütuhî Baba, Erzincan’ın Kemaliye İlçesi’nin Vangük/Aslanoba köyünde muhtemelen XVIII. yüzyılda yaşamış Üveysî-meşrep bir Allah dostudur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ali el-Vangûkî tarafından (h.1215/m.1800) yılında tamamlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Rahmetli annemin anlattığı kerâmetleri ile büyüdüğüm bu zâtın hayatını ve bahse konu olan eserinde geçen tasavvufî kavramları onun rehberliğinde ilgili kaynaklara da başvurarak detaylı bir şekilde ele alacağım.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fütûhî Baba · Riyâzet · Tarîkat

Özet

Fütuhî Baba, Erzincan’ın Kemaliye İlçesi’nin Vangük/Aslanoba köyünde muhtemelen XVIII. yüzyılda yaşamış Üveysî-meşrep bir Allah dostudur. Kabri Aslanoba mezarlığındadır. Peygamber Efendimizi gördüğü bir rüya yolu ile erenler safına katılmış yine bu rüyadan aldığı manevî feyizle “Tuhfetü’l-mecâlis” adlı eserini yazmıştır. Manzum olan eser el yazmasıdır ve birçok nüshası vardır. Bizim çalışmamıza esas aldığımız nüsha yetmiş yedi varaktır. Diğer nüshalar arasında en geniş olanıdır. Hüseyin b. Ali el-Vangûkî tarafından (h.1215/m.1800) yılında tamamlanmıştır. Yazmanın sonunda müellifin öşür memurlarını şikâyet etmek için yazdığı mektup tarihsel belge niteliğinde olup, esere ayrı bir değer katmaktadır. Fütûhî Baba Arapça bilmesine rağmen herkesçe anlaşılsın diye eserini sade bir Türkçe ile yazmıştır. Müellif, âyet ve hadislere telmihde bulunarak, tasavvuf klasiklerinden alıntılar yaparak, bir dibâce otuz bir bölümde; şerîat, tarîkat, mârifet, hakîkat, seyr ü sülûk, mürşid-i kâmil, tâlip, mürid, avam, havas, nefis, kalb, gönül, kesret, vahdet, zikrullah, haset, cehl, kibir, kin, aşk, tevazu, ketm-i esrâr gibi birçok tasavvufi kavramı izah etmiştir. Rahmetli annemin anlattığı kerâmetleri ile büyüdüğüm bu zâtın hayatını ve bahse konu olan eserinde geçen tasavvufî kavramları onun rehberliğinde ilgili kaynaklara da başvurarak detaylı bir şekilde ele alacağım.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILDIRIM, B. (2018). EĞİN/KEMALİYELİ TANINMAMIŞ BİR VELÎ “FÜTÛHÎ BABA VE TUHFETÜ’L-MECÂLİS ADLI ESERİ”. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 14, 151–182. https://ajindex.com/articles/732538

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abdulkerim Kuşeyrî, Tasavvuf İlmine Dair-Kuşeyrî Risâlesi, (Haz. Süleyman Uludağ), Dergah Yay., İstanbul, 2012. Aclûnî, İsmâil b. Muhammed Keşfü’l-Hafâ ve Muzillü’l-İlbâs Ammâ İşteherâ Mine’l-Ehâdis alâ Elsineti’n-Nâs, Müessesetü’r-Risâle, Beyrut 1405. Akkan Erdoğan ve diğerleri, “Kemaliye”, TDV, c. XXV, ss. 236-237.
  2. Akpınar, Erdal, “Doğu Anadolu Bölgesi’nde Alternatif Turizm Merkezi Olmaya Aday Bir İlçe: Kemaliye”, http://sbd.aku.edu.tr/VI2/eakpinar.pdf, Erişim Tarihi: 22.07.2017, ss. 207-236.
  3. Algan, Süleyman, Fütûhî, Nâz u Niyâz (Metin-İnceleme), Atatürk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Erzurum 2011. Ankaravî, İsmail Rusûhî, Minhâcu’l-Fukarâ ve Hüccetü’s-Semâ’, Rızâ Efendi Matbaası, İstanbul 1286. Arıkan, Zeki “Egin Kasabasının Tarihsel Gelişimi” http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/19/1268/14597.pdf, Erişim Tarihi: 22.07.2017, ss. 1-64.
  4. Arseven, Celal Esad, “Kapı Halkası”, “Kapı Tokmağı”, Sanat Ansiklopedisi, II, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1947, ss. 949-951.
  5. Ateş, Sema, Fütûhî Hüseyin Çelebi‟nin “Tuhfetü‟l-Mecâlis” Mesnevisi Üzerinde Gramer İncelemesi (metin–gramer–sözlük), Cumhuriyet Üniv., SBE, Sivas 1999.
  6. Bingöl, Battal, Malatya Evleri Kapı Tokmaklarının Resimde İmge Olarak Kullanilmasi ( Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Ana Sanat Dalı Malatya, 2011.
  7. Bulut, Mehmet, “Yaygın Din Egitimi”, Diyanet İlmi Dergi,Temmuz-Agustos-Eylül 1993, Cilt:29, SAYI: 3, ss. 3-9.
  8. Bursalı Mehmet Tahir Efendi, Osmanlı Müellifleri 1299–1915,
  9. Meral Yayınları,
  10. Yaylacık Matbaası, İstanbul 1972, II, s.362. Cebecioğlu, Ethem, Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü, Rehber Yayınları, Ankara 1997. Cezûlî, Ebû Abdullah Muhammed Süleyman, Delâilü’l-Hayrât ve Tercümesi, (Çev. M. Sadi Çöğenli), Huzur Yay., İstanbul 2003. Cürcanî, es-Seyyid Eş-Şerîf Ali b. Muhammed, Kitabü’t Târifât, ts.; a.gmlf., Tarifat, (Terc. ve Şerh Eden: Ârif Erkan), Bahar Yayınları, İstanbul 1997.
  11. Çelik, İsa, “Bursalı Mehmed Tahir’in Yorumuyla ‘Nazar-ı İslâm’da Fakr” AÜAED, Sayı: 22, Erzurum 2003, ss. 187-207). --------,“Muhammed İkbal’in Düşüncesinde Tasavvufî Fakr”, Tabula Rasa, Sayı: 5, 2002, 83-106. --------, Tasavvufî Düşüncede İnsân-ı Kâmil, Kaknüs Yayınları İstanbul 2010.
  12. Demirsoy, Ali “Tarihi ve Mitolojiyi Yaşatan Kasaba” Kemaliye'de Kapı Kilit Figürlerinin Tarihsel Kökeni”, yunus.hacettepe.edu.tr/~demirsoy/Kitaplar_files/tokmaklar.pdf, Erişim Tarihi: 22.07.2017, ss. 20-23. Denktaş,