Dergiler / AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi / 2022 / Cilt: 10 - Sayı: 27

Kavramsal Bağlamda Şaman Teonimleri

Shaman Theonims ın Conceptual Context

Sayfa
57–77
Yayın Tarihi
2022-05-16
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yazıda şamanik kültür taşıyıcılarının uzun yıllar deforme edilmiş, ancak temel öğelerini koruyabildikleri mitolojik teonimleri araştırma konusu olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk mitolojisinin başlıca özelliği onun şaman edisyonunda takdimidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu özellik farklı biçimlerde çeşitlense de özde değişmez.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yazıda şamanik kültür taşıyıcılarının uzun yıllar deforme edilmiş, ancak temel öğelerini koruyabildikleri mitolojik teonimleri araştırma konusu olacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:mitoloji · şaman teonimleri · ruhlar dünyası

Özet

Türk mitolojisinin başlıca özelliği onun şaman edisyonunda takdimidir. Şamanlar, Türk dinî-mitolojik sistemini mistik yapılı ilahlar dünyası ile yeniden oluşturdular. Onlar Türk kozmogonisini yenilemekle birlikte ona birçok ilaveler de getirdiler. Özellikle evrenin yaratı-lması, kozmik düzen, yüksek dereceli ruhlara, onların faaliyetlerine, bu ruhların sosyal yapıları-na, karşılıklı yardımlaşmalarına veya mücadelelerine ait konulara önem veren şamanlar örnek olarak gösterilebilir. Mit, insanlığın ortak bilincinin bir yansıması olduğundan evrensel niteliğe sahiptir. Mitleri diğer anlatı türlerinden ayıran en önemli özellik mit metninin kutsallığı ve inançsal işlevidir. Bu özellik farklı biçimlerde çeşitlense de özde değişmez. Bu bakımdan mitler her kavmin, her çağın özelliklerini, sosyal ve kültürel yapısını, inanç dünyasını ortaya koymaktadır. Etnik özellik ve coğrafi koşullar hiçbir koşulda göz ardı edilemez. Bu bağlamda Türk mitolojisi; Yunan, Mısır, Sümer, Kızılderili mitolojilerinden fark-lılık gösterdiği gibi, komşuları olan Çin, Moğol, Kore vb. mitolojilerden de ayrılır. Şamanların nesnelleştirdikleri ve adına iye dedikleri doğa olayları insanları bir harmoni içine almakla yaşamı düzenlemekte; nesneler, varlıklar arasında denge kurmaktadır. Şaman mitolojisi genel olarak metin bağlamında folklorik özellik taşımaktadır. Yapılan tüm şiirsel dualar, sözlü veriler ruhlara odaklanmıştır. Bu ruhlar şamanın yardımcıları, ordusu, koruyucuları veya şamanın başvurduğu doğa iyeleridir. Bu yazıda şamanik kültür taşıyıcılarının uzun yıllar deforme edilmiş, ancak temel öğelerini koruyabildikleri mitolojik teonimleri araştırma konusu olacaktır.

Abstract

The main feature of Turkish mythology is its presentation in the shaman edition. Shamans reconstituted the Turkish religious-mythological system with the mystical world of theonims. By renewing the Turkish cosmogony, they brought many additions to it. Particular attention was paid to the creation of the universe, the cosmic order, the higher spirits, their activities, the social structures of these spirits, their mutual aid or struggle. Since myth is a reflection of the collective consciousness of humanity, it has a universal character. The most important feature that distinguishes myths from other narrative types is the sanctity of the myth text and its religious function. Although this feature may vary in different forms, it is essentially unchanging. In that respect, myths reveal the characteristics, social and cultural structure, world of belief of every tribe, every age. In any case, ethnic characteristics and geographical conditions cannot be ignored. In this context, Turkish mythology differs from Greek, Egyptian, Sumerian, and Native American mythologies, as well as its neighbors China, Mongol, Korea, etc. it also differs from mythologies. The natural events that the shamans objectify and call "possessions" organize life by bringing people into harmony and establishing a balance between objects and beings. Shaman mythology is generally folkloric in the context of the text. All the poetic prayers, verbal data are focused on the spirits. These spirits are the shaman's helpers, army, protectors, or nature possessors to whom the shaman appeals. This article will be the subject of researching the mythological theonims of shamanic culture carriers, which have been deformed for many years but preserved their basic elements.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYAT, F. (2022). Kavramsal Bağlamda Şaman Teonimleri. AKRA Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, Cilt: 10 - Sayı: 27, 57–77. https://ajindex.com/articles/732367

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Alekseev, Nikolay Аlekseyeviç (2008). “Тraditsionnıe Religioznıe Verovaniya Тyurko-yazıçnıh Narodov Sibiri”, Etnografiya i Folklor Narodov Sibiri. Nauka, s. 215-400.
  2. Nobosibirsk. Alles, Gregory D. (2005). “Homo religious”, Encyclopedia of Religion. Second Edition, Lindsay Jones Editor in Chief. Vol. 6. Thomson Gale, s. 4110-4111. New York. Anohin, Аndrey Viktoroviç (1924). Маterialı pо Şаmanstvu u Аltaytsev. İzdatelstvo RAN. Leningrad. Armstrong, Karen (2017).
  3. Mitlerin Kısa Tarihi. çev. D. Şendil, Alfa Yayınları,
  4. İstanbul.
  5. Barthes, Roland (1957). Mythologies. Éditions du Seuil. Paris. Bayat, Fuzuli (2007). Türk Mitolojik Sistemi. Ontolojik ve Epistemolojik Bağlamda Türk Mitolojisi, C. 1. Ötüken Yayınevi.
  6. İstanbul.
  7. Bayat, Fuzuli (2010). Mitolojiye Giriş. 3. bs. Ötüken Yayınevi, İstanbul.
  8. Burhanizm. Dokumentı i Materialı (1994). Sost. N. A. Maydurova. çev. 1-2. Gorno- Gorno-Altayskiy Gosudarstvennıy Universitet. Altaysk. Butanaev, Viktor Yakovleviç (2003). Burhanizm Tyurkov Sayano-Altaya. İzd-vo Ha-kasskogo Gosudarstvennogo Universiteta im. N. F. Katanova. Abakan. Campbell, Joseph (2004). Yaratıcı Mitoloji. Tanrının Maskeleri IV. çev. K. Emiroğlu. Islık Yayınları,
  9. İstanbul.
  10. Cassirer, Ernst (1953). Language and Myth. Translated. S. K. Langer. Dover Publications Inc, New York. Frog (2018). “Myth”, Humanities, Vol. 7, No 14, s. 1-39.
  11. Funk, Dmitriy Anatolyeviç (1995). “Mаterialı A. V. Anohina pо Şоrskomu Şamanizmu”, Şamanizm i Rannie Religioznıe Predstavleniya. K 90-летию d-rа İst. Nаuк, Prof. L. P. Pоtаpоvа: Sbornik Statey. Otv. Red. D. A. Funk. Moskova: İEA RAN, s. 180–206.
  12. Funk, Dmitriy Аnatolyeviç (2005). Мirı Şamanov i Skaziteley. Moskova: İEA RAN Nаuка. Gardner, Ernest A. (1981). “Mythology”, Encyclopaedia of Religion and Ethics, Vol. IX, Ed. James Hastings, New York: The Scolar Press Ilkley, s. 117-121.
  13. Gaster, Theodor H. (1984). “Myth and Story”, Sacred Narrative, Readings in the Theory of Myth. Ed. Alan Dundes. Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press, s. 110–136.
  14. Hendy, Andrew Von (2002). Modern Construction of Myth. Bloomington: Indiana Univer-sity Press.
  15. Homuşku, Olga Matpaevna (2005). Religiya v Kulture Harodov Sayano-Altaya. Moskova: İsd-vo RAGS. Honko, Lauri (1972). “The Problem of Defining of Myth”, Haralds Biezais ed. The Myth of the State, Scripta Instituti Doneriani Aboensis. No.6, Stockholm, s. 7-19.
  16. Hooke, Samuel Henry (1993). Ortadogu Mitolojisi. Mezopotamya Mısır Filistin Hitit Mu-sevi Hristiyan Mitosları. Çeviren A. Ş