Dergiler / Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi / 2022 / Cilt: 5 - Sayı: 6

1839-1856 YILLARI ARASINDA MALATYA KAZASI’NIN NÜFUSU: ASPUZU’YA GÖÇ ve TANZİMAT FERMANI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRME

Sayfa
196–214
Yayın Tarihi
2022-08-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma, ağırlık olarak demografik yapı üzerinde etkili olan şehrin Aspuzu’ya göçü ve Tanzimat Fermanı sonrasında yapılan nüfus sayımları ve sonuçları üzerinden ilerletilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti, klasik döneminde her devlet gibi hem sınırları içerisinde yaşayan tebaanın güvenliği hem de gelir kaynaklarının kontrolü açısından belli aralıklarla nüfus ve arazi sayıma gitmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mahmud döneminde 1831 yılında ülke genelinde nüfus sayımları yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma, ağırlık olarak demografik yapı üzerinde etkili olan şehrin Aspuzu’ya göçü ve Tanzimat Fermanı sonrasında yapılan nüfus sayımları ve sonuçları üzerinden ilerletilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Malatya · Nüfus · Aspuzu

Özet

Osmanlı Devleti, klasik döneminde her devlet gibi hem sınırları içerisinde yaşayan tebaanın güvenliği hem de gelir kaynaklarının kontrolü açısından belli aralıklarla nüfus ve arazi sayıma gitmiştir. Bundan dolayı bu sayımları çeşitli defterlerde kayıt altında tutmayı temel görevleri arasında saymıştır. Böylece hâkimiyeti altındaki toprakların kullanımı, bu sayım üzerinden asker alma, vergi koyma gibi amaçlar için tahrirler, avarız defterleri, tımar tevcih defterleri gibi çeşitli usuller kullanılmıştır. Ancak Osmanlı’nın klasik dönemde yaptığı nüfus sayımları, XIX. yüzyılda girişilen yenileşme çabaları sonucunda değişime uğramıştır. II. Mahmud döneminde 1831 yılında ülke genelinde nüfus sayımları yapılmıştır. Modern anlamda ilk nüfus sayımı olarak görülen bu sayım, tüm Müslüman ve gayr-ı Müslim erkek nüfus üzerinden gerçekleştirilmiştir. Ülke genelinde yapılan nüfus sayımı ile birlikte askerlik bakımından Müslüman nüfusun, cizye vergisi bakımından da Hıristiyan nüfusun sayısının belirlenmesi sağlanmıştır. Bu nüfus sayımları Malatya’da da yapılmıştır. Bu çalışmada 1839-1856 yılları arasında Malatya Kazası’nın nüfusu incelenecektir. Çalışma, ağırlık olarak demografik yapı üzerinde etkili olan şehrin Aspuzu’ya göçü ve Tanzimat Fermanı sonrasında yapılan nüfus sayımları ve sonuçları üzerinden ilerletilecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ULUKAYA, G. (2022). 1839-1856 YILLARI ARASINDA MALATYA KAZASI’NIN NÜFUSU: ASPUZU’YA GÖÇ ve TANZİMAT FERMANI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRME. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi, Cilt: 5 - Sayı: 6, 196–214. https://ajindex.com/articles/730832

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Salname-i Vilayet-i Ma’muratü’l-Aziz, Def’a 1,1301. Salname-i Vilayet-i Ma’muratü’l-Aziz, Def’a 2, 1302. Salname-i Vilayet-i Ma’muratü’l-Aziz, Def’a 5, 1305. Ağaldağ, S. Malatya Eski Çağ Tarihi, Malatya Kitaplığı, İstanbul 2016.
  2. Aksın, A. “Ormanlı Döneminde Harput’un (Ma’muratü’l-Aziz) İdari Yapısı”, Tarih Yolunda Bir Ömür: Ergün Öz Akçora Armağanı, C.I, Hiper Yayın, İstanbul 2019, ss.397-409.
  3. Aslan, S.–Yılmaz, A. “Tanzimat Döneminde Osmanlı Bürokratik Yapı ve Düşüncesinin Değişimi”, Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Sivas 2001, ss. 287-297.
  4. Barkan, Ö. L. “Avarız”, İslam Ansklopedisi, C.II, İstanbul 1988.
  5. Çadırcı, M. “1830 Genel Sayımına Göre Ankara Şehir Merkezi Nüfusu Üzerinde Bir Araştırma”, Osmanlı Araştırmaları Dergisi, Ankara 1980.
  6. Çadırcı, M. “Tanzimat’ın İlanı Sırasında Türkiye’de Yönetim (1826-1839)”, Tanzimat Sürecinde Türkiye: Ülke Yönetimi. Ankara 2017, İmge Kitabevi Yayınları, ss.97-132.
  7. Çadırcı, M. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Eyalet ve Sancaklarda Meclislerin Oluşturulması (1840-1864)”, Tanzimat Sürecinde Türkiye: Ülke Yönetimi, Ankara 2017, İmge Kitabevi Yayınları, ss.259-285.
  8. Çadırcı, M. “1830 Genel Sayımına Göre Ankara Şehir Merkezi Nüfusu Üzerine Bir Araştırma”, Osmanlı Araştırmaları Dergisi, Ankara 1980, ss.109-132.
  9. Çadırcı, M. “Tanzimat’ın Uygulanmasında ve Karşılaşılan Güçlükler (1840-1856)”, Tanzimat: Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, (Ed. Halil İnalcık-Mehmet Seyitdanlıoğlu), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 2012, ss. 197-207.
  10. Elibüyük, M. “Malatya İli Yerleşmelerinin Tarihsel Dönemlere Göre Coğrafi Dağılışı”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Ankara 2013, ss.183-220.
  11. Elibüyük M. “Geçmişten Günümüze Malatya İli Yerleşmeleri”, Kervansaray Buluşması: Malatya Tarihi ve Arkeoloji Sempozyumu, Malatya 2006, ss.65-92.
  12. Güler, A. “Osmanlı Devleti’nin Son Yıllarında Türkiye’nin Demografik Durumuna Genel Bir Bakış”, Osmanlı, (C.IV), YTY, Anlara 1999, ss.567-571.
  13. Güneş, M. “Osmanlı Dönemi Nüfus Sayımları ve Bu Sayımları İçeren Kayıtların Tahlili”, Gazi Akademik Bakış, 2014, ss.269-298.
  14. Gül, A. “Son Dönem Osmanlı Taşrasında Yaşanan İç Göçlere Dair Bazı Değerlendirmeler (Malatya Şehri Örneği)”, Geçmişten Günümüze Malatya: Kent, Kültür, Kimlik, C. II, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara 2017, ss.299-320.
  15. Honingmann, E. “Malatya”, İslam Ansiklopedisi, C.VII, İstanbul 1988, MEB Yayınları, ss.232-239.
  16. İnalcık, H. “Tanzimat’ın Uygulanması ve Sosyal Tepkiler”, Tanzimat’tan Cumhuriyete