Dergiler / Akademik MATBUAT / 2019 / Cilt: 3 - Sayı: 1

ERDEBİL TARİKATI’NDAN SAFEVİ DEVLETİ’NE SİYASALLAŞMA SÜRECİ VE MEŞRUİYET MESELESİ

Sayfa
1–16
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sasani dönemindeki milli hisleri, Kızılbaşlar üzerinden telkin etmiş ve halkı bu şekilde yanına çekmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sasani Devleti’nin Müslüman Araplar tarafından yenilgiye uğratılmasından sonra İran coğrafyasında kurulan devlet ve hanedanların meşruiyeti meselesi, üzerinde en çok araştırma yapılan mühim meselelerin başında gelmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İslâmî dönem ile birlikte burada ortaya çıkan Tahiri, Saffari, Samani, Büveyhi, Gazneli, Selçuklu, Harezmşah, İlhanlı, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Timur devletlerinden sonra kurulan Safevi Devleti, tarikattan siyasallaşma sürecine doğru giderken meşruiyetini iki temel üzerine oturtmaya çalışmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sasani dönemindeki milli hisleri, Kızılbaşlar üzerinden telkin etmiş ve halkı bu şekilde yanına çekmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Erdebil Tarikatı · Safevi Devleti

Özet

Sasani Devleti’nin Müslüman Araplar tarafından yenilgiye uğratılmasından sonra İran coğrafyasında kurulan devlet ve hanedanların meşruiyeti meselesi, üzerinde en çok araştırma yapılan mühim meselelerin başında gelmektedir. İslâmî dönem ile birlikte burada ortaya çıkan Tahiri, Saffari, Samani, Büveyhi, Gazneli, Selçuklu, Harezmşah, İlhanlı, Akkoyunlu, Karakoyunlu ve Timur devletlerinden sonra kurulan Safevi Devleti, tarikattan siyasallaşma sürecine doğru giderken meşruiyetini iki temel üzerine oturtmaya çalışmıştır. Siyasi meşruiyetini Kızılbaş Türkmenlerinin askeri gücünden istifade ederek gerçekleştirmiştir. Dinî meşruiyetini ise Sünni olan Erdebil Tarikatı’nın, Safiyüddin Erdebili’den sonra Şiiliğe ve siyasi hedeflere dönüşmesiyle birlikte bu mezhebe ve tarikat ehline dayandırmıştır. Şii mezhebi üzerine kurduğu devletin İran üzerine hâkim olması gerekliliğini, Sünni Osmanlı ve Özbeklerle mücadeleye bağlayarak halkı ve ulemayı yanına çekmiştir. Bu şekilde bir siyaset izleyerek milli bir vahdete gitmiştir. Sasani dönemindeki milli hisleri, Kızılbaşlar üzerinden telkin etmiş ve halkı bu şekilde yanına çekmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARADENİZ, Y. (2019). ERDEBİL TARİKATI’NDAN SAFEVİ DEVLETİ’NE SİYASALLAŞMA SÜRECİ VE MEŞRUİYET MESELESİ. Akademik MATBUAT, Cilt: 3 - Sayı: 1, 1–16. https://ajindex.com/articles/730459

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (4)

  1. ANUŞ, Ebul Hasan Feyyaz (1382), Ahlak ve Siyaset Der Devre-i Moğol, Danişgâh-ı Şehid Beheşti, Danişikde-i Edebiyat ve Ulum-ı İnsani, Payanname-i Doktora, Tehran. BARTHOLD, Vasilli Vladimirocih (1377), Halife ve Sultan İslâm’da İktidarın Serüveni (terc. Sirus İzzedi), Tehran. BEYANİ, Şirin (1379), Moğolan ve Hükümet-i İlhani Der İran, Tehran. Bosworth, Edmond Cliford (1349), Silsileha-yı İslâmî, Terc. Feridun Bedirayi, Tehran. CHAMBRİDGE (1377), Tarih-i İslâm (terc. Ahmed Aram), Tehran. ÇELİK, Züriye (2014), Moğol İstilası ve Türkiye Selçuklu Devleti, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya. DEMİR, Mahmut (2014), “V. V. Barthold, Halife ve Sultan İslâm’da İktidarın Serüveni,” Mediterranean Journal of Humanities, Sayı: IV/2, s. 383-385. DERVİŞ TÖKELİ BİN İSMAİL (İBN-İ BEZAZ) (1376), Safetü’s-safa (tash. Gulam Rıza Tabatabai Mecid), Tebriz. DURANT, Will (1371), Tarih-i Temeddün VI (terc. Güruh-ı Müterciman), Tehran. ERDEM, İlhan (2001), “Olcaytu Han’ın Ölümüne Kadar İlhanlılarda Yaşanan Siyasal ve Kültürel Gelişmeler ve Yakın Doğu’ya Etkileri,” Tarih Araştırmaları Dergisi. Sayı: 31, Ankara, s. 1-36
  2. EŞŞEYBİ, Mustafa Kamil (1387), Teşyi ve Tasavvuf (terc. Ali Rıza Zekâveti Karagözlü), Tehran. HANDEMİR, Emir Mahmud (1370), İran Der Ruzigâr-ı Şah İsmail ve Şah Tahmasb Safevi (tash. Gulamrıza Tabatabi Mecid), Tehran. HAYDARİ, Asgar (1389), “Mezheb-i Şeyh Safiyüddin Erdebili,“ Tarih-i Der Ayine-i Pejuheş, Sal: 7, Şomare: 4, Zimistan, s. 73-86.
  3. KANADİ, Muhammed Rıza (1385), “Mebani-i Meşruiyet-i Devlet-i Safevi,” Miskeveyh, Danişgâh-ı İslâmi Şehr-i Rey, Güruh-ı Tarih, Şomare: 3, Tabistan, s. 113-130.
  4. KAZIMZADE, Hüseyin (1343), Silsiletü’n-neseb-i Safeviye, Berlin. LAMBTON, Ann Katharine Swynford (1359), Nazariyeha-yı Devlet Der İran (terc. Cengiz Pehlevan), Tehran. ---------------------- (1372), Tedavvüm ve Tahavvül Tarih-i Meyane-i İran (terc. Yakub Ajend), Tehran. LAPİDUS, Ira Marvin (1376), Tarih-i Cevami-i İslâmi (terc. Mahamud Ramazanzade), Meşhed. LOCKHART, Laurance (1368), İnkıraz-ı Silsile-i Safeviye ve Eyyam-ı İstila-yı Afgane Der İran (terc. Mustafa Kuli İmad), Tehran. MAZZAOVİ, Michel (1388), Peydayeş-i Devlet-i Safevi (terc. Yakub Ajend), Tehran. MİR AHMEDİ, Meryem (1369), Din ve Devlet Der Asr-ı Safevi, Tehran. NERAŞHİ, Ebu Bekir Muhammed (1363), Tarih-i Buhara (tash. Müderris Razvi) Tehran. NEVAYİ, Abdulhüseyin (1370), İran ve Cihan Ez Moğol ta Kacariye, Tehran. ÖZGÜDENLİ, Osman Gazi (2009), Moğol İran’ında Ge