Dergiler / Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 1

İran ve Suudi Arabistan’ın Dış Politika Anlayışları ve Güç Mücadelesine Genel Bir Bakış

Sayfa
176–201
Yayın Tarihi
2020-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmamızda İran ve Suudi Arabistan’ın bölgesel rekabetini anlayabilmemiz için öncelikle dış politika anlayışlarına değinilecek, daha sonra ise tarihsel olarak iki ülkenin bugünkü düşmanlığının kökenlerini oluşturan sebeplere değinilerek durum somutlaştırılmaya çalışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İran ve Suudi Arabistan günümüzde hiç şüphesiz ki Ortadoğu’nun en önemli iki aktörüdür. 1979 yılında İran’da devrim gerçekleşmesi sonucu kurulan İran İslam Cumhuriyeti’nin dış politika anlayışının kökten değişimi ve bunun sonucunda Suudi Arabistan ile ilişkiler kopma noktasına gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bundan sonraki süreçte devrim ihracı ve Şii ayaklanmaları, Hac olayları, İran-Irak Savaşı, Nimr el Nimr idamı, Şii hilali, Arap Baharı gibi gelişmeler iki ülke arasında krizlere sebep olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmamızda İran ve Suudi Arabistan’ın bölgesel rekabetini anlayabilmemiz için öncelikle dış politika anlayışlarına değinilecek, daha sonra ise tarihsel olarak iki ülkenin bugünkü düşmanlığının kökenlerini oluşturan sebeplere değinilerek durum somutlaştırılmaya çalışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Suudi Arabistan · İran · Güç Mücadelesi

Özet

İran ve Suudi Arabistan günümüzde hiç şüphesiz ki Ortadoğu’nun en önemli iki aktörüdür. 1979 yılında İran’da devrim gerçekleşmesi sonucu kurulan İran İslam Cumhuriyeti’nin dış politika anlayışının kökten değişimi ve bunun sonucunda Suudi Arabistan ile ilişkiler kopma noktasına gelmiştir. Bundan sonraki süreçte devrim ihracı ve Şii ayaklanmaları, Hac olayları, İran-Irak Savaşı, Nimr el Nimr idamı, Şii hilali, Arap Baharı gibi gelişmeler iki ülke arasında krizlere sebep olmuştur. Yakın tarihte ise Yemen İç Savaşı’ndan sonra İran-Suudi Arabistan ilişkileri bu ülke üzerinden adeta bir vekalet savaşı haline gelmiş ve iki ülkenin Ortadoğu üzerindeki hegemonik güç mücadelesi gözle görülür bir hal almıştır. Bu çalışmamızda İran ve Suudi Arabistan’ın bölgesel rekabetini anlayabilmemiz için öncelikle dış politika anlayışlarına değinilecek, daha sonra ise tarihsel olarak iki ülkenin bugünkü düşmanlığının kökenlerini oluşturan sebeplere değinilerek durum somutlaştırılmaya çalışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇOMARLI, E., TÜRKMAN, S. (2020). İran ve Suudi Arabistan’ın Dış Politika Anlayışları ve Güç Mücadelesine Genel Bir Bakış. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 176–201. https://ajindex.com/articles/728591

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. KAYNAKÇA ACAR, N. (2018). Arap Baharı Sürecinde Ortadoğu’da Güvenlik Ve Dış Politika: Suudi Arabistan Örneği. Birey ve Toplum, 8 (16). AKDOĞAN, İ. (2016). İran Devrimden Arap Baharına Suudi Arabistan- İran İlişkileri. Ortadoğu Analiz Dergisi, 8 (73), 17. AKDOĞAN, İ. ve ATAMAN, M. (2013). Suudi Arabistan 2012.
  2. K. İnat ve M. Ataman, Muhittin (Ed.). Ortadoğu Yıllığı 2012 içinde (s. 161). İstanbul:
  3. Açılım Kitap. AKDOĞAN, İ. ve ATAMAN, M. (2014). Suudi Arabistan 2013.
  4. K. İnat ve M. Ataman, Muhittin (Ed.). Ortadoğu Yıllığı 2013 içinde (s. 483). İstanbul:
  5. Açılım Kitap. AKDOĞAN, İ. ve KALAYCI, R. (2014). Suudi Arabistan'da İhyacı Hareketler Olarak Sahve ve Vehhabilik. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, 1 (1), 157. ALICI, B. (2016). Muhsin Mahmelbaf Ekseninde Devrim Sonrası İran Sineması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 134. ARI, T. (1999). 2000’li Yıllarda basra körfezinde güç mücadelesi (4. bs.). İstanbul:
  6. Alfa Basım Yayım. ARI, T. (2008). Geçmişten günümüze Ortadoğu siyaset, savaş ve diplomasi (4. bs.). Bursa: Marmara Kitap Merkezi. ARIKAN, P. (2016). Ulusal Çıkar Çatışması ve Mezhepsel Kutuplaşma Arasında İran-Suudi Arabistan Gerginliği. ORSAM Bölgesel Gelişmeler Değerlendirmesi, 38, 1-13.
  7. ARMAOĞLU, F. (2012). 20. Yüzyıl siyasi tarihi 1914-1995 (18. bs.). İstanbul:
  8. Alkım Yayınevi.
  9. ARMAOĞLU, F. (Der.). (2010).
  10. Uluslararası İlişkiler Sözlüğü, İstanbul,
  11. Der Yayınları.
  12. ATAMAN, M. (2006). Suudi Arabistan 2005. K. İnat ve A. Balcı (Ed.). Ortadoğu Yıllığı 2005 içinde (s. 182). Ankara:
  13. Nobel Akademik Yayıncılık. ATAMAN, M. ve AKDOĞAN, İ. (2016). Suudi Arabistan 2015. K. İnat (Ed.). Ortadoğu Yıllığı 2015 (s. 153). İstanbul:
  14. Açılım Kitap. AWAD, Bilal O. (2018). Insurgency In Yemen: Houthi And Insurgent Threats To Maritime Operations. ( Master Thesis) Naval Postgraduate School Monterey (Middle East, South Asia, Sub-Saharan Africa). BAKİR, A. H. (). Kral Selman'ın Dış Politikası: Değişimin Boyutu ve Fırsatlar. Aljazeera. 10 Kasım 2019 tarihinde http://www.aljazeera.com.tr/gorus/kral-selmanin-dis-politikasi-degisimin-boyutu-ve-firsatlar sitesinden erişilmiştir. BELL, Melissa (2011).
  15. Adel al-Jubeir, Saudi ambassador, targeted in Iranian assassination plot. The Washington Post. 03 Ocak 2020 tarihinde https://www.washingtonpost.com/blogs/blogpost/post/adel-al-jubeir-saudi-ambassador-targeted-in-iranian-assassination-plot/2011/10/11/gIQA3hO4cL_blog.html sitesinden erişilmiştir. BÜYÜKKARA, M. A. (2011).
  16. Sosyal, Siyasi ve Dini Yönleriyle Yemen