Dergiler / EKEV Akademi Dergisi / 2014 / Cilt: 0 - Sayı: 58

MU’TEZİLE’NİN SİYASET ANLAYIŞI

Sayfa
347–374
Yayın Tarihi
2014-03-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca, bu konuda, mezhep içerisinde bir çeşitliliğin bulunduğu ve bunun bir çatışmaya dönüşmediğini de müşahede edilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mu’tezile mezhebinin siyaset ile ilgili görüşleri genelde; yönetim ve yöneticinin gerekliliği, yönetimde “Kureyşi’lik” ayrıcalığı, yöneticinin sahip olması gereken nitelikler, “efdaliyyet” meselesi, yönetimin kaynağı ve yöneticinin göreve gelme şekli konularında yoğunlaşmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Onların çoğunluğuna göre, devlet başkanı tayin etmek vaciptir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca, bu konuda, mezhep içerisinde bir çeşitliliğin bulunduğu ve bunun bir çatışmaya dönüşmediğini de müşahede edilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mu’tezile · İmâmet · Hilâfet

Özet

Mu’tezile mezhebinin siyaset ile ilgili görüşleri genelde; yönetim ve yöneticinin gerekliliği, yönetimde “Kureyşi’lik” ayrıcalığı, yöneticinin sahip olması gereken nitelikler, “efdaliyyet” meselesi, yönetimin kaynağı ve yöneticinin göreve gelme şekli konularında yoğunlaşmıştır. Onların çoğunluğuna göre, devlet başkanı tayin etmek vaciptir. Bazılarına göre ise, devlet başkanı her zaman gerekli değildir. Bunlara göre, ümmetin kendiliğinden doğru yolu tutması ve adaletin tam olarak tecelli etmesi durumlarında, devlet başkanına ihtiyaç yoktur. Mu’tezile, Hilâfetin Kureyşîliği’ni prensip olarak reddetmekle birlikte, uygulamada Kureyşî’lik gerçekliğini kabul etmiş görünmektedir. Onlara göre imâm olacak kişi; Kitap ve Sünnet’i bilmeli, siyaset bilgisine sahip ve âdil olmalıdır. Mu’tezile’nin en çok üzerinde durduğu kavramlar “efdal” ve “mefdul” kavramlarıdır. Dört Halife devri ve onların uygulamaları, neredeyse bütün Mu’tezilî’ler tarafından onaylanmıştır. Ayrıca onlar; imâmete, ümmetin seçimi ile gelinir ve bunun delili de, icma’dır, der. Biz bu çalışmamızda Mu’tezile’nin siyaset anlayışını ortaya koyduk. Onlar siyaseti bir takım kriterler dahilinde ve bazı dengeleri gözeterek ele almıştır. Ayrıca, bu konuda, mezhep içerisinde bir çeşitliliğin bulunduğu ve bunun bir çatışmaya dönüşmediğini de müşahede edilmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇETİN, M. (2014). MU’TEZİLE’NİN SİYASET ANLAYIŞI. EKEV Akademi Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 58, 347–374. https://ajindex.com/articles/716008

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abdulcebbar, Kâdı Ebû’l-Hüseyn. (tsz). el-Muğni fi Ebvabi’t-Tevhîdi ve’l-Adl, (tah. Abdulhalim Mahmud-Süleyman Dünya), Mısır: Daru’l-Mısriyye. _____________, Şerhu’l-Usuli’l-Hamse, (Tah. Abdulkerim Osman), Mısır: Mektebetu’l- Usre. Abdurrazık, A. (1995). İslam’da İktidarın Temelleri (el-İslam ve Usuluha el-Hukm), (trc. Ömer Rıza Doğrul). İstanbul: Birleşik Yay. Ahmed b. Hanbel. (tsz). el-Müsned, Tahk. Şuayb el-Arnavut. Kahire: Müessesetu Kurtuba. Ahmed, M. (1995). Kur’ân’da anahtar siyasi kavramlar. İslam’da siyaset düşüncesi. (Derleyen: Kazım Güleçyüz). İstanbul:
  2. İnsan Yay. Akbulut, A. (2001). Sahabe dönemi iktidar kavgası. Ankara: Pozitif Matbaacılık. _____________Kur’ân-ı Kerîm açısından egemenlik meselesi. (1995).İslamî araştırmalar, 8, (3-4), _____________ (2006). Hz. Muhammed sonrası ilk siyasi krizin teolojik yansımaları, Kelam araştırmaları, 4(2),1-10.
  3. Akoğlu, M. (2006). Mihne sürecinde Mu’tezile. İstanbul:
  4. İz Yay., Akyüz, V. (1996). Kur’ân’da Siyasi Kavramlar. İstanbul:
  5. Kitabevi Yay. Ali b. Ebi Talib. (1981). Nehcu’l-Belağa, Haz. Şerîf er-Radiy, (trc. Abdulbaki Gölpınarlı). Kum: Ansariyan Puplication. Aliyyu’l-Kari. (2010). Fıkh-ı Ekber Şerhi, trc. Hüseyin Erdoğan, İstanbul:
  6. Hisar Yay. Ammara, M. (1997). Ma’riketu’l-İslam ve Usulu’l-Hükm. Beyrut: Daru’ş-Şuruk. _____________. (1998). Mu’tezile ve insanın özgürlüğü sorunu, (trc. Vahdettin İnce). İstanbul: Ekin Yay. _____________. (2000). Mu’tezile ve Devrim, (trc. İbrahim Akbaba- İbrahim Güneş). İstanbul:
  7. Ekin Yay. Ardoğan, R. (2004). Teorik temeller ve tarihsel gerilimler arasında İslam kültüründe siyasal muhalefet., Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 8(2). Ateş, S. (tsz). Kur’ân Ansiklopedisi, I-XXX, İstanbul.
  8. Ay, M. (2002). Mu’tezile ve Siyaset. İstanbul:Pınar Yay. Aydınlı, O. (2003). Mu’tezili imâmet düşüncesinde farklılaşma süreci, Araştırma: Araştırma Yay. Bağdâdi, A. (1928). Kitabu usuli’d-din. İstanbul.
  9. Bilmen, Ö. N. (1975). Hukuk-i İslamiyye ve ıstılahat-ı fıkhıyye kamusu. İstanbul.
  10. Buhari, Ebû Abdillah Muhammed b. İsmail. (1987). el-Camiu’s-Sahih. Kahire: Kitabu Bed’i’l-Vahy, Daru’ş-Şi’b. Cabiri, Muhammed Abid. (2001). Arap-İslam siyasal aklı, (trc. Vecdi Akyüz). İstanbul: Kitapevi Yay. _____________. (1997). Çağdaş Arap-İslam düşüncesinde yeniden yapılanma, (Çev. A.İ. Pala-M.Ş. Çıkar). İstanbul.
  11. Crone, P. (2007). Medieval Islamic politicial thought (Ortaçağ İslam dünyasında siyasi düşünce), (çev. Hakkı Koni). İstanbul:
  12. Kapı Yay. Davudoğlu, A. (1994). “Devlet”, DİA. İstanb