Dergiler / Sufiyye / 2018 / Sayı: 4

Tasavvufun Cemaat İnşası

Dergi
Sufiyye
Sayfa
85–144
Yayın Tarihi
2018-06-07
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Cemaatin net tarifi, onu cemaate benzeyen örgüt-vârî yapıdan ayıran yönleri ortaya çıkaracaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dinin nihaî gayesi, insanları cemaat haline getirerek selamete eriştirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Müminlerin nihaî gayesi muhabbet, muhabbete giden yol cemaat, cemaate giden yol da sohbet, yani, beraberliktir.
💡
Sonuç & Katkı:Cemaatin net tarifi, onu cemaate benzeyen örgüt-vârî yapıdan ayıran yönleri ortaya çıkaracaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Din · cemaat · sünnet

Özet

Dinin nihaî gayesi, insanları cemaat haline getirerek selamete eriştirmektir. Müminlerin nihaî gayesi muhabbet, muhabbete giden yol cemaat, cemaate giden yol da sohbet, yani, beraberliktir. Nebî, sünneti aktardığı sohbetle cemaati kurar; sünnet ve cemaati tasavvuf yaşatır. Âdette sohbetle, nebî ve şeyhin sünneti talimiyle, ibadette cemaat oluşur: Dolayısıyla sünnet/tasavvuf münasebeti, cemaat/sohbet ayırımına tekabül eder; tarikat sohbeti, fertleri sünnet cemaatine götürür. Nakşi­bendîliğe “ashâb ve sohbet tarikatı” denmesi bu yüzdendir. Hem cemaat, hem tarikat mânâsında kullanılan uhuvvet=brotherhood tabiri, cemaatin ancak tasavvuf tarafından kurulabileceğini, dolayısıyla “tasavvufî cemaat”in “atlı süvari” kabilinden fazlalıklı bir tabir olduğunu gösterir. Tasavvufun cemaat arayışı, mümin fertlerin cemaatleşmesine münhasır değil, dinin boyutları ve kanallarına da şâmildir. Nakşi­bendîlik, Selefîlik ile Sünnîlik denen diyanetin iki tarzını olduğu gibi, şeriat-tarikat-marifet-hakikat denen dinin dört kapısını da terkip ederek daha büyük, kalıcı cemaat inşasını başarmıştır. Cemaatin net tarifi, onu cemaate benzeyen örgüt-vârî yapıdan ayıran yönleri ortaya çıkaracaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENCER, B. (2018). Tasavvufun Cemaat İnşası. Sufiyye, Sayı: 4, 85–144. https://ajindex.com/articles/712039

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. el-‘Aclûnî, İsmail İbni Muhammed (2006) Keşfü’l-Hafâ ve Müzîlü’l-İlbâs ‘Amme’ştehere mine’l-Ehâdîsi ‘alâ Elsineti’n-Nâs, I–II. Abdülhamid Hindâvî (ed.), Beyrût: el-Mektebetü’l-‘Asriyye. Ahmed Cevdet (1309/1891) Târîh-i Cevdet, Tertib-i Cedid, I-XII. Dersaadet: Matbaa-i Osmaniye. el-‘Attâr, Ferîdüddîn (2009) Tezkiretü’l-Evliyâ. Muhammed el-Asîlî el-Vestânî (trc.), Muhammed Edîb el-Câder (yay.), Dımaşk: Dâru’l-Mektebî. Babinger, Franz (2015) “Küçükasya’da İslamiyet (Der Islam In Klein Asien),” Mehmet Kanar (yay.), Doğu Esintileri 3: 19-55.
  2. Balot, Ryan K. (ed.) (2012) A Companion to Greek and Roman Political Thought. Chichester: Wiley-Blackwell. Barkan, Ömer Lütfi (t.y.) Kolonizatör Türk Dervişleri. İstanbul:
  3. Hamle. Bayrakdar, Mehmet (2009) Dâvûd el-Kayserî. İstanbul:
  4. Kurtuba. Bilmen, Ömer Nasuhi (1967) Hukukı İslmiyye ve Istılahatı Fıkhıyye Kamusu, I–VIII. İstanbul:
  5. Bilmen. Birinci, Ali (2010) Tarihin Alacakaranlığında: Meşâhir-i Meçhûleden Birkaç Zât 2. İstanbul: Dergâh. Boudon, Raymond-Bourricaud, François (2002) A Critical Dictionary of Sociology. Peter Hamilton (trs.). London: Routledge. el-Buhârî, Abdülazîz (1991) Keşfü’l-Esrâr ‘an Usûli’l-Pezdevî, I-IV. Muhammed el-Mu‘tasım billâh el-Bağdâdî (yay.), Beyrût: Dâru'l-Kitâbi’l-‘Arabî. Cerrahoğlu, İsmail (1971) Tefsir Usûlü (‘İlmu Usûli't-Tefsir). Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi. el-Cürcânî, Seyyid Şerîf (2003) Kitâbü’t-Ta‘rîfât. M. Abdurrahman el-Mar‘aşlı (yay.), Beyrût: Dâru’n-Nefâis. Çelebi, Kâtip (1990) İslâmda Tenkid ve Tartışma Usûlü (Mîzânu’l-Hak fi İhtiyâri’l-Ehak). Süleyman Uludağ-Mustafa Kara (yay.), İstanbul:
  6. Marifet. Çetindağ, Yusuf (2005) Ayna Kitabı. Çorum: KaraM. Darendevî, Hacı Muhammed Hilmi (2013) Tasavvuf Risâlesi. Maraş: Ukde. el-Erbilî, Muhammed Emin (2005) el-Mevâhibü’s-Sermediyye fî Menâkıbi’s-Sâdeti’n-Nakşibendiyye. Kahire: Dâru’s-Saade. Erginli, Zafer (2006) Metinlerle Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. Trabzon: Kalem. Erzurûmî, Osman Bedrüddîn (1994) Gülzâr-ı Sâminî Sohbetler, I-II. İstanbul:
  7. Marifet. Ferec, Muhammed Hayr Ali (2012) Târîhu Mustalahi's-Sünneti ve Delâletühû. Beyrût: Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye. Fleming, William (1857) The Vocabulary of Philosophy; Mental, Moral, and Metaphysical: with Quotations and References, for the Use of Students. London & Glasgow: Richard Griffin & Co. Gartner, Bertil E. (1965) The Temple and the Community in Qumran and the New Testament. Cambridge: Cambridge UP. Gazâlî, Ebû Hâmid (1999) el-Maksadü’l-Esnâ fî Şerhi Esmâillâhi’l-Husnâ. M