Dergiler / Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları / 2022 / Sayı: 41

Atatürk İçin Türk Denizciliğinin Anlamı ve Erken Cumhuriyet Dönemindeki Yansımaları

The Meaning of the Turkish Maritime for Atatürk and Its Reflections in The Early Republican Period

Sayfa
141–177
Yayın Tarihi
2022-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Denizciliği; siyasal, askerî, iktisadi ve kültürel çabalar üzerinden etraflıca değerlendirme amacı taşıyan bu çalışmanın neticesinde Atatürk önderliğinde Türk denizciliğine atfedilen önem çeşitli boyutlarıyla incelenmiş olup onun millî güce dönüştürülme süreci ortaya çıkarılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye Cumhuriyeti’nin denizlerde millî hak ve menfaatlerini korumak için siyasi, askerî ve iktisadi güce sahip olma zorunluluğu, devletin kuruluşu itibarıyla önemsenen konulardan biri olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Atatürk’ün ifadesiyle modern donanmalar çağında Türkler parlak harekâtlar gerçekleştirememişti ve bu durum yeni teşekkül eden Türkiye Cumhuriyeti donanmasının güçlendirilmesi gereğini göstermişti.
💡
Sonuç & Katkı:Denizciliği; siyasal, askerî, iktisadi ve kültürel çabalar üzerinden etraflıca değerlendirme amacı taşıyan bu çalışmanın neticesinde Atatürk önderliğinde Türk denizciliğine atfedilen önem çeşitli boyutlarıyla incelenmiş olup onun millî güce dönüştürülme süreci ortaya çıkarılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Denizcilik · Deniz Ticareti · Cumhuriyet Donanması

Özet

Türkiye Cumhuriyeti’nin denizlerde millî hak ve menfaatlerini korumak için siyasi, askerî ve iktisadi güce sahip olma zorunluluğu, devletin kuruluşu itibarıyla önemsenen konulardan biri olmuştur. Atatürk’ün ifadesiyle modern donanmalar çağında Türkler parlak harekâtlar gerçekleştirememişti ve bu durum yeni teşekkül eden Türkiye Cumhuriyeti donanmasının güçlendirilmesi gereğini göstermişti. Askerî sahadaki iyileştirmelerin yeterli olmayacağı bilinciyle denizciliğin siyasi, iktisadi ve kültürel alanlarının da geliştirilmesine ilişkin adımlar atılmıştı. Öncelikle Türk limanları arasında Türk bayrağını dalgalandıran gemilerle ulusal deniz ticaretinin ve ardından Türk limanlarının dâhil olduğu uluslararası deniz ticareti faaliyetlerinin modernleştirilmesi için altyapı ve üstyapı çalışmaları, mevzuat iyileştirmeleri ve uluslararası antlaşmalar titizlikle gerçekleştirilmişti. Bu makalede, Erken Cumhuriyet dönemi Türk denizciliği ele alınmış olup döneme ait süreli yayınlardan, denizcilik raporlarından, çeşitli arşiv belgelerinden ve araştırma eserlerinden faydalanılmıştır. Denizciliği; siyasal, askerî, iktisadi ve kültürel çabalar üzerinden etraflıca değerlendirme amacı taşıyan bu çalışmanın neticesinde Atatürk önderliğinde Türk denizciliğine atfedilen önem çeşitli boyutlarıyla incelenmiş olup onun millî güce dönüştürülme süreci ortaya çıkarılmıştır.

Abstract

The necessity to have the political, military, and economic power to protect its national rights and interests at sea has been one of the critical issues since the establishment of the Turkish state. In Atatürk’s words, the Turks did not accomplish significant naval operations in the era of the modern navy, and this situation revealed the need for a strong Turkish navy. Given that strengthening only the naval force would not be enough, steps were taken to develop the Turkish maritime political, economic, and cultural aspects. In this article, the Turkish maritime in the Early RepublicanPeriod is discussed in the light of periodicals, maritime reports, archive documents, and secondary sources. As a result of this study, which aims to evaluate maritime in detail with political, naval, economic, and cultural efforts, the importance attributed to the Turkish maritime under the leadership of Atatürk is examined, and its transformation into a national maritime power is revealed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SONGUR, F. (2022). Atatürk İçin Türk Denizciliğinin Anlamı ve Erken Cumhuriyet Dönemindeki Yansımaları. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, Sayı: 41, 141–177. https://ajindex.com/articles/710559

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA) TBMM Zabıt Cerideleri T.C. Resmî Gazete Deniz Dergisi Deniz Mecmuası “Akdeniz İşleri”, Deniz Mecmuası, S.312, İstanbul, Deniz Matbaası, 1929, s. 157-159. Âli İktisat Meclisi Raporları, Neşriyat Serisi: A, N: 9, Ankara, Başvekâlet Müdevvenat Matbaası, 1932.
  2. Arı, Kemal: “Cumhuriyetin İlk Yıllarında Türkiye’de Denizcilik Ülküsü ve Bu Alanda Yeni Bir Kültür Oluşturma Çabaları”, Türk Denizcilik Tarihi Sempozyumu ve Türk Denizcilik Ticareti Tarihi Sempozyumu II, İstanbul, Pîrî Reis Üniversitesi, 2010, s. 162-169.
  3. Atabey, Figen: Cumhuriyet Dönemi Deniz Kuvvetleri, Ankara, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Basımevi, 2002. Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri I-III, 5. Baskı,
  4. Ankara,
  5. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi, 2006. Atatürk’ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri, Ankara,
  6. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi, 1991.
  7. Balcıoğlu, Mustafa-Kütükçü, Mehmet Akif: “Cumhuriyet’in Uluslararası Hukuk Alanındaki İlk Başarısı: Bozkurt-Lotus Davası”, Cumhuriyet’in 80. Yılına Armağan, Ankara, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, 2004, s. 87-104.
  8. Bayat, Mert: Atatürk’ün Deniz Stratejisi, Harp Akademileri Özel Bülten Eki, S.160, İstanbul, Harp Akademisi Basımevi, 1988.
  9. Baykal, Reşat: Tersanelerimiz ve Denizcilik Kuruluşlarımız, İstanbul, İTÜ Vakfı Yayınları, 2017.
  10. Boratav, Korkut: Türkiye İktisat Tarihi 1908-2015, 24. Baskı,
  11. Ankara, İmge Kitabevi, 2019. Bozkurt-Lotus Davası, yay. haz. Mustafa Balcıoğlu, Enver Bozkurt, M. Akif Kütükçü, Yasin Poyraz, Ankara, Nobel Akademik Yayıncılık, 2003.
  12. Büyüktuğrul, Afif: Büyük Atamız ve Türk Denizciliği, Ankara, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1969.
  13. C.H.F. Programı, Ankara, TBMM Matbaası, 1931. C.H.P. Halkevleri Halkodaları 1932-1942,
  14. İstanbul-Ankara, Alâeddin Kıral Basımevi, 1942. Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922-1946, ed. Roger Chesneau, London, Conway Maritime Press, 1980. Cumhuriyet Donanması 1923-2000, The Fleet Of The Republic, ed. Cem Gürdeniz, Erdoğan Yüceliş, İstanbul, Seyir Hidrografi ve Oşinografi Daire Başkanlığı, 2000.
  15. Çoker, Fahri: Bahriyemizin Yakın Tarihinden Kesitler, Ankara, Dz.K.K.lığı Karargah Basımevi, 1994.
  16. Çoker, Fahri: Deniz Harp Okulumuz 1773, İstanbul, Deniz Basımevi Müdürlüğü, 2006. “Deniz Haberleri”, Deniz Mecmuası, S.347, İstanbul, Deniz Matbaası, 1938, s. 107-112. “Donanmamızın Malta ve Faler’i Ziyaretleri”, Deniz Mecmuası, S.343, İstanbul,