KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2015 / Cilt: 4 - Sayı: 2

TARİHİ BELLİ OLMAYAN ESKİ ANADOLU TÜRÇESİ METİNLERİNİN TARİHLENDİRİLMESİNDE YENİ BİR KISTAS: “et-/it-” ve “kıl-” Fiillerinin Kullanım Sıklığı

-

Gökhan ÖLKER
Sayfa
1–1
Yayın Tarihi
2015-08-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada yukarıdaki sorulara cevap aranacak ve “et-/it-” ve “kıl-” fiillerinin kullanım sıklığının telif veya istinsah tarihi belli olmayan Eski Anadolu Türkçesi eserlerinin tarihlendirilmesinde bir ölçü olup olmayacağı tartışılacaktır.Anahtar Sözcükler: Eski Anadolu Türkçesi, eserlerin tarihlendirilmesi, Oğuz Türkçesi, “et-/it-” ve “kıl-” fiilleri, kullanım sıklığı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eski Oğuz Türkçesi metinleri incelenirken “et-/it-” ve “kıl-” fiilleri, kullanım sıklığı bakımından her eserde farklılık gösterse de daima yan yana kullanılmış ve çoğu zaman birbirinin yerine tercih edilmiş fiiller olarak karşımıza çıkmaktadırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Daima yan yana gördüğümüz Oğuzlara ait “et-/it-” fiiliyle diğer Türklere ait “kıl-” fiilinin eserlerdeki kullanım sıklığı, tarihi süreç içerisinde nasıl bir seyir izlemiştir?
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada yukarıdaki sorulara cevap aranacak ve “et-/it-” ve “kıl-” fiillerinin kullanım sıklığının telif veya istinsah tarihi belli olmayan Eski Anadolu Türkçesi eserlerinin tarihlendirilmesinde bir ölçü olup olmayacağı tartışılacaktır.Anahtar Sözcükler: Eski Anadolu Türkçesi, eserlerin tarihlendirilmesi, Oğuz Türkçesi, “et-/it-” ve “kıl-” fiilleri, kullanım sıklığı.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Eski Anadolu Türkçesi · eserlerin tarihlendirilmesi · Oğuz Türkçesi

Özet

Eski Oğuz Türkçesi metinleri incelenirken “et-/it-” ve “kıl-” fiilleri, kullanım sıklığı bakımından her eserde farklılık gösterse de daima yan yana kullanılmış ve çoğu zaman birbirinin yerine tercih edilmiş fiiller olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Daima yan yana gördüğümüz Oğuzlara ait “et-/it-” fiiliyle diğer Türklere ait “kıl-” fiilinin eserlerdeki kullanım sıklığı, tarihi süreç içerisinde nasıl bir seyir izlemiştir? Bu kullanım sıklığı yazardan yazara veya eserden esere değişen rastlantısal bir olgu mudur yoksa kendi içerisinde bir sistematiği var mıdır? Eğer kendi içinde bir sistematiği varsa bunun sebepleri ne olabilir? Bu çalışmada yukarıdaki sorulara cevap aranacak ve “et-/it-” ve “kıl-” fiillerinin kullanım sıklığının telif veya istinsah tarihi belli olmayan Eski Anadolu Türkçesi eserlerinin tarihlendirilmesinde bir ölçü olup olmayacağı tartışılacaktır.Anahtar Sözcükler: Eski Anadolu Türkçesi, eserlerin tarihlendirilmesi, Oğuz Türkçesi, “et-/it-” ve “kıl-” fiilleri, kullanım sıklığı.

Abstract

While examining of Old Oghuz Turkish Texts, “et-/it-” and “kıl-” verbs are encountering always have been used together despite have been differ from each work in terms of usage frequency and prefer interchange together many time. How gone on the usage frequency of “et-/it-” verb belongs to Oghuz and “kıl-” verb belongs to other Turks ever since we saw together in works in the historical period? Is this usage frequency a randomly phenomenon ranging from author to author or work to work otherwise is there a systematic in itself? If there is a systematic in itself, what could be reasons of this? İn this study, it will be sought to answer the above questions and will be discussed that usage frequency of “et-/it-” and “kıl-” verbs will be beachmark or not on the datıng of Old Anatolian Turkish text uncertain writing or copied dating

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖLKER, G. (2015). TARİHİ BELLİ OLMAYAN ESKİ ANADOLU TÜRÇESİ METİNLERİNİN TARİHLENDİRİLMESİNDE YENİ BİR KISTAS: “et-/it-” ve “kıl-” Fiillerinin Kullanım Sıklığı. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 1–1. https://ajindex.com/articles/709974

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AKDAŞ, E. K. (2009). Gelibolulu Mustafa Ali Teşrifatname. Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi.
  2. AKDOĞAN, Y. (t.y.). Ahmedî Divan. Ankara: Kültür Bakanlığı (e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniyasarakdoganpdf.pdf?0 Erişim Tarihi: 15.03.2015).
  3. AKKUŞ, M. (1995). Kitab-ı Gunya. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  4. ARAT. R. R. (1991). Kutadgu Bilig I Metin. (3. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. _______ (1998). Kutadgu Bilig II Çeviri. (7. Baskı). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. _______ (1979). Kutadgu Bilig III İndeks. (Hazırlayanlar: K. Eraslan; O. F. Sertkaya; N. Yüce). Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları. _______ (1987). Anadolu Yazı Dilinin Tarihi İnkişafına Dair, Makaleler. Ankara: TKAE Yay. _______ (2006).
  5. Edib Ahmed B. Mahmud Yükneki, Atebetü’l-Hakayık. (3. Baskı). Ankara:
  6. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  7. ARGUNŞAH, M. (1999). Muhammed b. Mahmud-ı Şirvani Tuhfe-i Muradi İnceleme-Metin- Dizin. Ankara:
  8. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  9. ARIKOĞLU, İ. (2006). Ferişteoğlu’nun Cavidan-name Tercümesi: “Işk-name” (İnceleme- Metin). Yayımlanmamış Doktora Tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ATALAY, B. (1998a). Dîvânü Lugâti’t-Türk Tercümesi I-II-III. Ankara: TDK Yay. _______ (1998b). Dîvânü Lugâti’t-Türk Dizini “Endeks”. Ankara:
  10. TDK Yay. AYDIN, E. (2011). Uygur Kağanlığı Yazıtları. Konya: Kömen Yayınları.
  11. BANGUOĞLU, T. (1988a). Uygurlar ve Uygurca Üzerine. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1958. Ankara: TDK Yay. _______ (1988b). Oğuzlar ve Oğuzeli Üzerine. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1959. Ankara: TDK Yay. _______ (1988c). Oğuz Lehçesi Üzerine. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten 1960. Ankara:
  12. TDK Yay. BİLKAN, A. F. (2011). Nabi Divanı. İstanbul:
  13. Akçağ Yayınları.
  14. BİŞKİN, H. V. (2010). Vasiyyetname-i Kehhâlin. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Niğde: Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. CİN, A. (2011). Türk Edebiyatının İlk Yūsuf ve Züleyhā Hikāyesi, Ali’nin Kıssa-yı Yūsuf’u. Ankara:
  15. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  16. COŞKUN, M. (2010). Üslup Çalışmaları Üzerine. Nesrin İnşası: Düzyazıda Dil, Üslup ve Türler (Eski Türk Edebiyatı Çalışmaları V). Turkuaz. İstanbul. 72-83
  17. ÇAVDAR, Y. (2005). Tebareke (Suretü’l-Mülk) Tefsiri(b) (İnceleme-Metin-Dizin) (1b-64b). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ÇOBAN, M. S. (2005). Divânü Lugati’t-Türk’te Geçen ‘Oğuzca’ Kayıtlı Dil Malzemesi. Yay