KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2019 / Cilt: 8 - Sayı: 2

KIRGIZ TÜRKÇESİNDE GRAMERLEŞME VE SÖZCÜKLEŞME ÖRNEĞİ OLARAK emiş~imiş~mış~miş BİÇİMLERİ

Esra Gül KESKİN
Sayfa
770–789
Yayın Tarihi
2019-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmamızda Kırgız Türkçesinde emiş~imiş~mış~miş biçimlerinin kullanıldığı yapılar incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkçede birçok örneği tespit edilen gramerleşme ve sözcükleşmenin Kırgız Türkçesinde de örnekleri bulunmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gramerleşme genel anlamda bir sözcüğün ek hâline gelmesini ve gramatikal bakımdan daha düşük işlev gösteren unsurların daha yoğun gramatikal işleve sahip unsurlar hâline gelmesini ifade ederken sözcükleşmeyse gramerleşmenin ters yönünü, yani bir ekin sözcük hâline gelişini ifade etmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmamızda Kırgız Türkçesinde emiş~imiş~mış~miş biçimlerinin kullanıldığı yapılar incelenecektir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kırgız Türkçesi · gramerleşme · sözcükleşme

Özet

Türkçede birçok örneği tespit edilen gramerleşme ve sözcükleşmenin Kırgız Türkçesinde de örnekleri bulunmaktadır. Gramerleşme genel anlamda bir sözcüğün ek hâline gelmesini ve gramatikal bakımdan daha düşük işlev gösteren unsurların daha yoğun gramatikal işleve sahip unsurlar hâline gelmesini ifade ederken sözcükleşmeyse gramerleşmenin ters yönünü, yani bir ekin sözcük hâline gelişini ifade etmektedir. Türkiye Türkçesinde isimleri yüklemleştirme ve basit zamanlı fiillerin birleşik zaman çekimlerini oluşturma gibi görevleri olan i- (e-) ek-fiilinin Kırgız Türkçesinde -miş ekiyle birlikte oluşturduğu imiş~emiş yapısı, bu lehçede benzer kullanımları olmakla birlikte, cümlelerde sözcük olarak da kullanılmaktadır. Ayrıca emiş~imiş şeklinin ekleşmiş biçimi olan -miş de Kırgız Türkçesinde bulunur. Çalışmamızda Kırgız Türkçesinde emiş~imiş~mış~miş biçimlerinin kullanıldığı yapılar incelenecektir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KESKİN, E. G. (2019). KIRGIZ TÜRKÇESİNDE GRAMERLEŞME VE SÖZCÜKLEŞME ÖRNEĞİ OLARAK emiş~imiş~mış~miş BİÇİMLERİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 2, 770–789. https://ajindex.com/articles/709775

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Akın, C. (2015). Türk dilinde bir geçmiş zaman eki ‘-çI’. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 53, 149-153.
  2. Argunşah, M. ve Yüksekkaya, G. S. (2012). Karahanlıca Harezmce Kıpçakça dersleri. İstanbul:
  3. Kesit Yayınları.
  4. Arıkoğlu, E., Alimova, C., Askarova, R. ve Selçuk, B. K. (2017). Kırgızca-Türkçe sözlük I-II. Bişkek (KTS-I, KTS-II). Biray, N. (2014). Kazak Türkçesinde -mIs. Dil Araştırmaları, 14, 35-54.
  5. Buran, A. (1999). Türkçede kelimelerin ekleşmesi ve eklerin kökeni, III. Uluslararası Türk Dil Kurultayı 1996, Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, s. 207-214.
  6. Coldoşov, R. (2016). 1916 Cıldarı kötörülüştün cetekşileri cana kırgız manaptarının Ordu. Bişkek. Çengel, H. K. (2017). Kırgız Türkçesi grameri (Ses ve şekil Bilgisi). Ankara:
  7. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  8. Demir, N. (2002). Kıbrıs ağızlarında imiş hakkında. Bilig, 23, 129-139.
  9. Eraslan, K. (2012). Eski Uygur Türkçesi grameri. Ankara:
  10. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  11. Ersoy, F. (2007).
  12. Çuvaş Türkçesi, Türk Lehçeleri Grameri (ed. Ahmet Bican Ercilasun). Ankara: Akçağ Yayınları, s. 1285-1340.
  13. Ersoy, H. Y. (2007a).
  14. Yeni Uygur Türkçesi, Türk lehçeleri grameri (ed. Ahmet Bican Ercilasun). Ankara: Akçağ Yayınları, s. 355-428.
  15. Ersoy, H. Y. (2007b).
  16. Başkurt Türkçesi, Türk lehçeleri grameri (ed. Ahmet Bican Ercilasun). Ankara: Akçağ Yayınları, s. 749-810.
  17. Gogol, N. (2012). Şinel. Caŋı Ala Too, 7(39) (Şinel). Karaağaç, G. (2013b). Dil bilimi terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  18. Hacıeminoğlu, N. (1997). Harezm Türkçesi grameri. İstanbul Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  19. Hatiboğlu, V. (1974).
  20. Türkçede eklerin kökeni. Türk Dili, XXIX(268), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 331-340.
  21. Hengirmen, M. (2009). Dil bilgisi ve dil bilim terimleri sözlüğü. (3. Baskı). Ankara:
  22. Engin Yayınevi.
  23. Hopper, P. J. ve Traugott, E. C. (2003). Grammaticalisation. (2. baskı). Cambridge: Cambridge University Press,. İlhan, N. (2009). Türkçede ek + kök / kök + ek kaynaşmasıyla ortaya çıkan ekler. Turkish Studies, 4(8), 1535-1557.
  24. İmer, K., Kocaman, A. ve Özsoy, A. S. (2013). Dilbilim sözlüğü. (2. Baskı). İstanbul:
  25. Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  26. Kara, M. (2007).
  27. Türkmen Türkçesi, Türk lehçeleri grameri (ed. Ahmet Bican Ercilasun). Ankara: Akçağ Yayınları, s. 231-290.
  28. Karabeyoğlu, A. R. (2012). (Kazan) Tatar Türkçesinde iméş. Turkish Studies, 7(1), 1353-1373.
  29. Karatayev, O. (2017). Kırgızdardın tüştük sibir çölkömü cana etnostoru menen etnogenetikalık etnomadaniy tarıhıy calpıltıktarı. Türkiya. Kartallıoğlu, Y. ve