Dergiler / ULUM / 2022 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Mardin Gökçe Köyü ve Çevresinde Kullanılan Arapça Atasözleri (Karşılaştırmalı Tematik Bir Çalışma)

Arabic Proverbs Used in Gökce Village and Surroundings of Mardin (A Comparative Thematic Study)

Dergi
ULUM
Sayfa
65–106
Yayın Tarihi
2022-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Diğer taraftan bu bölgede konuşulan dilin edebi ve kültürel zenginliğine katkı sağlamak amaçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Atasözü, ataların, uzun deneme ve gözlemlere dayanan yargılarını genel kural, bilgece düşünce ya da öğüt olarak veren ve kalıplaşmış bir biçimi olan, kamuca benimsenmiş kısa, özlü söz olarak tanımlanabilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Toplam on sekiz tema ve yetmiş atasözünün ele alındığı çalışmamızda bölge halkının kullanımının yanında atasözlerinin standart Arapçası da verilerek Türkçedeki karşılıkları ile de değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Diğer taraftan bu bölgede konuşulan dilin edebi ve kültürel zenginliğine katkı sağlamak amaçlanmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sözlü Kültür · Arap Dili · Lehçe

Özet

Atasözü, ataların, uzun deneme ve gözlemlere dayanan yargılarını genel kural, bilgece düşünce ya da öğüt olarak veren ve kalıplaşmış bir biçimi olan, kamuca benimsenmiş kısa, özlü söz olarak tanımlanabilir. Bu çalışmada Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu bölgesinde yer alan ve güzide illerinden biri olan Mardin vilayetindeki Gökçe köyü ve çevresinde kullanılan atasözlerinin, fasih Arapça ve Türkçedekilerle karşılaştırmalı bir şekilde ele alınması hedeflenmiştir. Toplam on sekiz tema ve yetmiş atasözünün ele alındığı çalışmamızda bölge halkının kullanımının yanında atasözlerinin standart Arapçası da verilerek Türkçedeki karşılıkları ile de değerlendirilmiştir. Karşılaştırmalarda atasözlerine erişilemediği durumlarda hem Türkçe hem de Arapçada benzer anlamda kullanılan şiirlere yer verilmiştir. Bunun yanı sıra bazı atasözlerinin hikayelerine de yer verilmiştir. Zira bir atasözünün hikayesini bilmenin önemli olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca Mardin Gökçe köyü ve çevresinde kullanılan atasözlerini ele almak suretiyle; yaşlı nüfusun vefatıyla yok olma tehlikesi ile yüz yüze kalabilecek olan sözlü kültürü kayıt altına alarak gelecek nesillere aktarmak da bir başka hedeftir. Diğer taraftan bu bölgede konuşulan dilin edebi ve kültürel zenginliğine katkı sağlamak amaçlanmıştır.

Abstract

It is possible to define a proverb as a short, concise saying, which is a stereotyped form, which gives judgments of ancestors based on long trials and observations as a general rule, wise thought or advice. In this study, it is aimed to examine the proverbs used in and around Gökce village in Mardin province, one of the prominent provinces in the Southeastern Anatolia region of Turkey, in a comparative way with those in fluent Arabic and Turkish. In cases where proverbs cannot be accessed in comparisons, there are similar similarities in both Turkish and Arabic. In our study, in which a total of eighteen thems and seventy proverbs were discussed, besides the usage of the people of the region, the standard Arabic of the proverbs was also given and evaluated with their Turkish equivalents. In cases where proverbs cannot be reached in comparisons, poems that are used in a similar sense in both Turkish and Arabic are included. In addition to this, the stories of some proverbs are also included. Because it is possible to say that it is important to know the story of a proverb. Also, by considering the proverbs used in Mardin Gökce village and its surroundings; Another goal is to record the oral culture, which may face the danger of extinction with the death of the elderly population and transfer it to future generations. On the other hand, it is also aimed to contribute to the literary and cultural richness of the language spoken in this region.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ARAZ, M. A. K., ÇELİK, İ. (2022). Mardin Gökçe Köyü ve Çevresinde Kullanılan Arapça Atasözleri (Karşılaştırmalı Tematik Bir Çalışma). ULUM, Cilt: 5 - Sayı: 1, 65–106. https://ajindex.com/articles/709165

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Acaroğlu, Türker. Türk Atasözleri. İstanbul: İletişim Yayınları, 1993.
  2. Aksoy, Ömer Asım. Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü: Atasözleri Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1988.
  3. Aksoy, Ömer Asım. Atasözleri ve Deyimler: Bölge Ağızlarında. 2 Cilt. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 3. Basım, 2004. ʿAskerî, Ebû Hilâl el-Hasen b. Abdillâh b. Sehl. Cemheratu’l-emsâl. Beyrut: Daru’l-Fıkr, 1988.
  4. Ayverdi, İlhan. Misalli Büyük Türkçe Sözlük. İstanbul: Kubbealtı Neşriyâtı, 2. Basım., 2006.
  5. Başaran, Selman. Hadislerin Türk Atasözlerine Tesiri. Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları, 1994.
  6. Bayam, Abdülkadir. Arap Mesellerinde Şahıs İsmi Problemi. Kayseri: Tezmer, 2013. Bekrî, ʿAbdullah b. Abdülazîz b. Muhammed Ebû ʿUbeyd. Faslu’l-makal fî şerhi Kitâbı’l-emsâl. thk. İhsân ʿAbbâs. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1. Basım, 1971. Bezzâr, Ebû Bekr Ahmed b. Amr b. Abdilhâlik. el-Bahru’z-zehhâr musnedu’l-Bezzâr. thk. Mahfuzurrahman Zeynullah vd. 18 Cilt. Medine: Mektebetü’l-Ulum ve’l-Hikem, 1988. Buhârî, Muhammed b. İsmâîl b. İbrâhîm. Sahîh-i Buhârî. thk. Mustafa Dîb el-Buğa. Dımaşk-Beyrut: Dâru İbn Kesir- Dâru’l-Yemâme, 5. Basım, 1993. Buhturî, Ebû ʿUbeyd el-Velid b. Ubeyd b. Yahyâ. el-Hamâse. thk. Ahmed Muhammed ‘Ubeyd - Muhammed İbrâhim Huvver. Ebûzabî [Abudabi] el-İmaratü’l-Arabiyyeti’l-Müttehide: el-Mecmaü’s-Sekafi, 2008. Bustânî, Butrus. Muhîtü’l-Muhît: Kâmusu’l- mutevvel li’l-lugati’l-ʻArabiyye. Beyrut: Mektebetu Lübnan [Librairie du Liban], 1983. Câhiz, Ebû Osman Amr b. Bahr b. Mahbub Kinani Leysi. el-Beyân ve’t-tebyîn. 3 Cilt. Beyrut: Dâr ve Mekte-betü’l-Hilâl, 2002. Ceyhan, Âdem - Yılmaz, Hasan. “Arapça Güzel Sözler Derlemesi Nesrü’l-leâlî’nin Mensur Bir Tercümesi”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 17/3 (27 Eylül 2019), 96-136.
  7. Çotuksöken, Yusuf. Türkçe Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü. İstanbul: Toroslu Kitaplığı, 1. Basım, 2004.
  8. Çıkar, Mehmet Şirin - Timurtaş, Abdulhadi. “Mardin Yöresi Arapçasının Temel Özellikleri”. Nüsha Şarki-yat Araştırmaları Dergisi 12/34 (2012), 103-118. Dabbî, Ebu’l-ʿAbbâs Mufaddal b. Muhammed b. Ya‘lâ. Emsâlu’l-ʿArab. Beyrut: Mektebetü’l-Hilâl, 1. Basım, 2003.
  9. Demir, Zeynettin. Mardin İli Midyat İlçesinde Yaşayan Mahalmilerin Folklor ve Etnografyası. Ardahan: Ardahan Üniversitesi,
  10. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019. Ebû Osman Amr b. Bahr b. Mahbub el-Kinani el-Leysi Cahiz. Kitâbu’l-Hayevân. thk. Muhammed Basil Uyun Sevved. 8 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2. Basım, 2003. Ebu’l-Hasen Alî b. Muhammed