Dergiler / ULUM / 2022 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Arap Dilinde 'Edatların Anlamı' Sorunu

The Problem of 'Meaning of Prepositions' in the Arabic Language

Dergi
ULUM
Sayfa
1–16
Yayın Tarihi
2022-07-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Edatın tek başına iken bir mânayı gösterip göstermediği hususu özellikle dilcilerin edat tanımı üzerinden ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap dili gramercileri, geleneksel kelime tasnifinde isim ve fiili kendi başına anlamlı, edatları (hurûfü’l-meânî/anlam harfleri) ise tek başına anlamsız dil birimleri olarak değerlendirmişlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada Arap nahivcilerin edatın anlamlı veya anlamsız bir dil unsuru olup olmadığı yönündeki değerlendirmeleri ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Edatın tek başına iken bir mânayı gösterip göstermediği hususu özellikle dilcilerin edat tanımı üzerinden ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Arap dili · Kelime · Edat

Özet

Arap dili gramercileri, geleneksel kelime tasnifinde isim ve fiili kendi başına anlamlı, edatları (hurûfü’l-meânî/anlam harfleri) ise tek başına anlamsız dil birimleri olarak değerlendirmişlerdir. Bu yaklaşım Türkçe dahil olmak üzere pek çok dilde genellikle kabul edilmiştir. Buna göre edatlar kendi başına anlamı olmayan ve dilbilgisel görevler üstlenen sözcüklerdir. Ancak bu genel kanaatin aksine bazı Arap dilciler edatların tek başına iken de anlamlı olduğunu iddia etmişlerdir. Edatın tek başına anlamlı olduğu görüşü bir tarafa bırakıldığında hem Arap ve Türk dilciler hem de çağdaş dönem dilbilimciler kullanım/bağlam olmaksızın edatın anlam kazanmayacağını belirtmişlerdir. Anlamsız/boş kelime olarak görülen edatlar sözdizimine girmedikçe bir anlam kazanamazlar. Aslında edat için koşulan bu şart diğer kelime türleri (isim, fiil) için de geçerlidir. Bu çalışmada Arap nahivcilerin edatın anlamlı veya anlamsız bir dil unsuru olup olmadığı yönündeki değerlendirmeleri ele alınmıştır. Yanı sıra Türkçe ve çağdaş dilbilimde bu konuya nasıl yaklaşıldığına da değinilmiştir. Edatın tek başına iken bir mânayı gösterip göstermediği hususu özellikle dilcilerin edat tanımı üzerinden ele alınmıştır.

Abstract

The grammarians of the Arabic language considered the noun and verb to be meaningful on their own, and the prepositions (ḥurūf al-maʿânî/meaning letters) as meaningless language units when they were alone in the traditional word classification. This approach is generally accepted in many languages, including Turkish. According to this, prepositions are words that have no meaning on their own and undertake grammatical tasks. However, contrary to this general opinion, some Arab linguists claimed that prepositions are meaningful when they are alone. Leaving aside the view that the preposition is meaningful on its own, both Arab and Turkish linguists and modern linguists stated that the preposition would not gain meaning without usage/context. Prepositions that are seen as meaningless/empty words cannot gain any meaning unless they enter the syntax. In fact, this condition for prepositions also applies to other types of words (noun, verb). In this study, the evaluations of the Arabic syntaxists on whether the preposition is a meaningful or meaningless language element are discussed. In addition, it is also mentioned how this issue is approached in Turkish and modern linguistics. The issue of whether the preposition shows a meaning when it is alone has been discussed especially through the definition of the preposition by linguists.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HACIBEKİROĞLU, A. (2022). Arap Dilinde 'Edatların Anlamı' Sorunu. ULUM, Cilt: 5 - Sayı: 1, 1–16. https://ajindex.com/articles/709162

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abdülcelîl, Menkûr. ʿİlmü’d-delâle uṣûlühû ve mebâhis̱ühû fi’t-türâs̱i’l-ʿArabî. Dımaşk: İttihâdü’l-küttâbi’l-Arab, 2001.
  2. Aksan, Doğan. Anlambilim: Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Ankara: Engin Yayınevi, 2009.
  3. Aksan, Doğan. Her Yönüyle Dil: Ana Çizgileriyle Dilbilim. Ankara: TDK Yayınları, 5. Basım, 2009.
  4. Asutay, Muhammet Mücahit. Arap Anlambilimi ve Arap Anlambiliminin el-Hasâʾis’teki Temelleri. Erzu-rum: Atatürk Üniversitesi,
  5. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013. Batalyevsî, Ebû Muhammed Abdullāh b. Muhammed b. Sîd. Kitâbü’l-Ḥulel fî ıṣlâḥi’l-ḫalel min Kitâbi’l-Cümel. thk. Saîd Abdülkerîm Se‘ûdî. Beyrut: Dârü’t-talîa, 1980.
  6. Bloomfield, Leonard. Language. London: George Allen & Unwin Ltd, 1970. Cemâlüddin, Mustafa. el-Baḥs̱ü’n-naḥvî ʿinde’l-uṣûliyyîn. Kum: Dârü’l-hicre, 2. Basım, 1405. Cürcânî, Ebû Bekr Abdülkāhir b. Abdirrahmân b. Muhammed. Kitâbü’l-Cümel. thk. Ali Haydar. Dımaşk: Dârü’l-hikme, 1392/1972. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf b. Alî b. Yûsuf b. Hayyân el-Endelüsî. et-Teẕyîl ve’t-tekmîl fî şerḥi Kitâbi’t-Teshîl. thk. Hasan Hindâvî. 14 Cilt. Dımaşk: Dârü’l-kalem, 1418/1997. Enbârî, Ebü’l-Berekât Kemâlüddîn Abdurrahmân b. Muhammed b. Ubeydillâh. Esrârü’l-ʿArabiyye. thk. Muhammed Behcet el-Baytâr. Dımaşk: el-Mecmau’l-ilmiyyu’l-Arabî, ts. Ergin, Muharrem. Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım Yayın Tanıtım, 2009.
  7. Erkman-Akerson, Fatma. Türkçe Örneklerle Dile Genel Bir Bakış. İstanbul: Multilingual Yayınları, 2007. Fârâbî, Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b. Uzluğ. el-Elfâẓü’l-müstaʿmele fi’l-manṭıḳ. thk. Muhsin Mehdî. Beyrut: Dârü’l-meşrik, 2. Basım, 1986. Fârâbî, Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b. Uzluğ. Kitâbü’l-ʿİbâre (el-Manṭıḳ ʿinde’l-Fârâbî içinde). thk. Refîk el-Acem. Beyrut: Dârü’l-meşrik, 1985. Fârisî, Ebû Alî Hasen b. Ahmed b. Abdilgaffâr. Kitâbü’l-Îżâḥ. thk. Kâzım Bahrü’l Mürcân. Beyrut: Âlemü’l-kütüb, 2. Basım, 1416/1996. Feyyûmî, Ebü’l-Abbâs Hatîbüddehşe Ahmed b. Muhammed b. Alî. el-Miṣbâḥu’l-münîr fî ġarîbi’ş-şerḥi’l-kebîr li’r-Râfiʿî. thk. Abdülazîm eş-Şinâvî. 2 Cilt. Kahire: Dârü’l-maârif, 2. Basım, ts. Fîrûzâbâdî, Ebü’t-Tâhir Mecdüddîn Muhammed b. Ya‘kūb b. Muhammed. el-Ḳāmûsü’l-muḥîṭ. Beyrut: Mü-essesetü’r-risâle, 8. Basım, 1426/2005.
  8. Gencan, Tahir Nejat. Dilbilgisi. Ankara: TDK Yayınları, 4. Basım, 1979.
  9. Guiraud, Pierre. Anlambilim. çev. Berke Vardar. İstanbul: Multilingual Yayınları, 1999.
  10. Hadot, Pierre. Wittgenstein ve Dilin Sınırları. çev. Murat Erşen. Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2011. H