Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAhundzade’nin XIX. yüzyılın sonlarında alfabe reformuyla başlattığı alfabe-dil politikası, XX. yüzyılda Azerbaycan’da yapılan alfabe değişiklikleri ve bu değişikliklerin ulusal kimlik, ilerleme ve modernleşme söylemlerine eklemlenmesi oluşturmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Devlet dili uzun bir süredir gerçek bir sosyo-dil bilimsel fenomen olarak var olmasına rağmen, sosyo-dil bilimsel bir kavram olarak yenidir ve tarihsel olarak yaşadığımız yüzyılla daha çok bağlantılıdır. Tarih boyunca, dil politikası faktörü, devlet dilinin ulusal bir temelde olmasını gerektirmemiştir. Böylece Hun, Göktürk, Hazar, Uygur, Karahanlı devletlerinin devletlerinin resmî dili, ulusal dil ile örtüşmüş, yani devlet dili olmuştur. Dil politikası, toplumlarda farklı nedenlere bağlı olmuş, onun uygulanmasında birçok faktör kendisini göstermişti. Azerbaycan’da da dil politikasının uygulanmasında çok farklı nedenler olmuştur. Azerbaycan’daki alfabe değişikliklerinin farklı siyasal ve kültürel süreçlerde nasıl ve hangi savlar esasında gerçekleştirildiği ve bu değişikliklerin ulusal kimlik tartışmalarına ne şekilde yansıması gibi konuları bu yazımızda incelemeye çalışacağız. Bu inceleme, 1918- 2018 dönemini kapsayan tarihsel sürece atıfla, farklı çağdaşlaşma ve ilerleme söylemleri ile ulusal dil ve ulusal kimlik tanımlarının birbirlerine eklemlenmeleri çerçevesinde yapılacaktır. Bu açıdan Azerbaycan’da bir asırda üç defa alfabe değişikliğinin farklı politik ve kültürel paradigmalarda alfabe değişikliklerini farklı vurgularla bir önceki dönemin siyasal ve kültürel mirasını bir anlamda reddetmek, onların yeni dönüşüm süreçlerinde belirleyiciliklerini azaltmaya yönelik simgesel faaliyetler olarak değerlendirmek mümkündür. Çalışmamızın temelini Azerbaycan’da M. F. Ahundzade’nin XIX. yüzyılın sonlarında alfabe reformuyla başlattığı alfabe-dil politikası, XX. yüzyılda Azerbaycan’da yapılan alfabe değişiklikleri ve bu değişikliklerin ulusal kimlik, ilerleme ve modernleşme söylemlerine eklemlenmesi oluşturmaktadır.
Abstract
Although the state language has existed as a true sociolinguistic phenomenon for a long time, it is new as a sociolinguistic concept and is historically more connected with the century we live in. Throughout history, the language policy factor has not required the state language to be on a national basis. Thus, the state language of Hun, Gokturk, Khazar, Uyghur and Kara-Khanid states coincided with the national language, that is, it became the state language. Language policy has been linked to different reasons in societies and many factors have shown itself in its implementation. There are many different factors and reasons in the implementation of language policy in Azerbaijan. In this article, we will try to examine the issues such as how alphabet changes in Azerbaijan are made in different political and cultural processes and on what arguments and how these changes are reflected in the national identity discussions. This study will be carried out with reference to the historical process covering the period 1918-2018, in the context of articulation of different modernization and progress discourses and definitions of national language and national identity. In this respect, it is possible to reject the alphabet changes in the different political and cultural paradigms of the alphabet change three times in a century with different emphasis as a symbolic activity aimed at reducing the determinism of their previous determination in the new transformation processes. Alphabet-language policy that M. F. Ahundzade initiated at the end of the XIX th century and the alphabet changes made in Azerbaijan in the XX th century and the addition of these changes to the discourses of national identity, progress and modernization form the basis of this research.