Dergiler / Atatürk Dergisi / 2012 / Cilt: 1 - Sayı: 1

OSMANLI DEVLETİ’NDEN TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NE GERÇEKLEŞMEYEN DEMİRYOLU PROJELERİ VE ETKİLERİ (1876-1939)

Sayfa
225–257
Yayın Tarihi
2016-03-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dolayısıyla çalışmada 1876-1939 yılları arasında küresel boyutta devletlerin demiryolu ulaşım politikaları da dikkate alınarak gerçekleşmeyen hatlar ele alınacak ve etkileri tartışılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Bu çalışmanın konusu 1876 ve 1939 yılları arasında Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne gerçekleşmeyen demiryolu hatlarıdır. 1854 yılında İskenderiye-Kahire arasında döşenen ilk demiryoluyla başlanan süreçte Osmanlı’da ve Türkiye Cumhuriyeti’nde ekonomik, sosyal ve siyasal yaşam yeniden şekillenmiştir. 19. yüzyılın ortalarında Asya, Avrupa ve Afrika’ya uzanan yaklaşık 913 000 km.²’lik yüzölçümü ile Osmanlı, Batı’da demiryolunun oluşturduğu değişimden etkilenmiş, bu nedenle dünya ekonomisindeki pozisyonunu güçlendirmek ve siyasal gücünü tekrar kazanmanın en etkili yolu olarak demiryollarını görmüş ancak demiryolu yapımı için gereken teknoloji ve sermayeden yoksun olan devlet, Batı sermayesine teslim olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Osmanlı Devleti’nin sonuçlandırılamayan projelerin stratejik açıdan etkileri kısa sürede ortaya çıkarken, siyasal ve sosyal yaşama etkileri günümüze kadar uzanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Dolayısıyla çalışmada 1876-1939 yılları arasında küresel boyutta devletlerin demiryolu ulaşım politikaları da dikkate alınarak gerçekleşmeyen hatlar ele alınacak ve etkileri tartışılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Osmanlı Devleti’nin · Türkiye Cumhuriyeti ve Gerçekleşmeyen Demiryolu Projeleri

Özet

Öz Bu çalışmanın konusu 1876 ve 1939 yılları arasında Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne gerçekleşmeyen demiryolu hatlarıdır. 1854 yılında İskenderiye-Kahire arasında döşenen ilk demiryoluyla başlanan süreçte Osmanlı’da ve Türkiye Cumhuriyeti’nde ekonomik, sosyal ve siyasal yaşam yeniden şekillenmiştir. 19. yüzyılın ortalarında Asya, Avrupa ve Afrika’ya uzanan yaklaşık 913 000 km.²’lik yüzölçümü ile Osmanlı, Batı’da demiryolunun oluşturduğu değişimden etkilenmiş, bu nedenle dünya ekonomisindeki pozisyonunu güçlendirmek ve siyasal gücünü tekrar kazanmanın en etkili yolu olarak demiryollarını görmüş ancak demiryolu yapımı için gereken teknoloji ve sermayeden yoksun olan devlet, Batı sermayesine teslim olmuştur. Osmanlı, Batı devletlerine verdiği ayrıcalıklarla birçok hattın yapımını o dönem gündeme taşımış, proje halindeki bu hatların önemli bir kısmı sonuçlandırılamamıştır. Osmanlı Devleti’nin sonuçlandırılamayan projelerin stratejik açıdan etkileri kısa sürede ortaya çıkarken, siyasal ve sosyal yaşama etkileri günümüze kadar uzanmıştır. Atatürk Döneminde ise demiryolu Osmanlı’nın son yüzyıldaki politikasında olduğu gibi siyasetin temel halkalarından birini oluşturmuş ancak izlenen politikalar Batı emperyalizmin gölgesinde değil, ulusal politikaların aydınlığında gerçekleştirilmiştir. Ülkenin kuzey-güney ve doğu-batı ana yönleri arasında demiryollarıyla bağlantı sağlanmış, nüfus hareketlilik kazanmış, ekonomi gelişmiş ve ulusal bilincin şekillenmesinde demiryolu önemli bir görev üstlenmiştir. Bu gelişmelere rağmen gerçekleşemeyen hatlar söz konusu olmuştur. Dolayısıyla çalışmada 1876-1939 yılları arasında küresel boyutta devletlerin demiryolu ulaşım politikaları da dikkate alınarak gerçekleşmeyen hatlar ele alınacak ve etkileri tartışılacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKBULUT, G. (2016). OSMANLI DEVLETİ’NDEN TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NE GERÇEKLEŞMEYEN DEMİRYOLU PROJELERİ VE ETKİLERİ (1876-1939). Atatürk Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 1, 225–257. https://ajindex.com/articles/7031

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. BİRİNCİL KAYNAKLAR / B/1318 (19 Kasım 1900), Cisr-i Hamidi: Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) İstanbul, Y.A. HUS, 411/174. (1896/1897), Reseau fere de I asie Mineure Hazırlayan: Wilhelm von Pressel. İstanbul-Bağdat demiryolu hattı ile diğer ulaşım yollarını gösterir harita 1/500000 Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) HRT.h, 37. (1915), Osmanlı Devleti’nin demir ve karayollarını gösterir harita. 1329’a (1913) kadar yapılmış, yapılmakta olan ve proje halindeki demiryolu ve karayolunu gösterir 1/3000000, Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) HRT. h, 140. (1925), Anadolu’da yapılacak demiryolu ve diğer yolları gösterir harita. 1/4000000 Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HRT. h., 372. / Temmuz /1856, Demiryolları; M. Stephenson’un Basra’ya kadar Demiryolu ve telgraf projesi, Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HR. SRF.3, 28/8. /Mart/1856, Ulaştırma: Fırat Havzası Demiryolu Projesi, Telgraf Projesi, Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HR. SRF.3, 27/6. / Ocak/1855, Ulaştırma, demiryolları ve telgraf hatları: Akdeniz ve Basra Körfezi arasında ulaşım işi; Fırat vadisi boyunca bir demiryolu tesisi projesi teklifi, Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HR. SRF.3, 19/8. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Arşiv Belgelerine Göre Kafkaslar’da ve Anadolu’da Ermeni Mezalimi I 1906-1918 (Armenian Vıolence and Massacre in the Caucasus and Anatolia Based on Archıves, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları No:91, 1995, Ankara. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Osmanlı Belgelerinde Ermeni-Amerikan lişkileri (1839-1895), Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları No: 85, 2007, Ankara. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Osmanlı Belgelerinde Ermeniler (Armenians ın Ottoman Documents), Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları No:14, 1995, Ankara. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Osmanlı Belgelerinde Yemen, Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayınları No:92, 2008, Ankara. Dönemin Basını ve Dergileri The Railways Gazette, 14 Ağustos 1925. The Railways Gazette, 20 Nisan 1923. The Railways Gazette, 24 Temmuz 1925.
  2. Conker, Orhan, “Osmanlı İmparatorluğu Zamanında Büyük Devletlerin Türkiye’de Takib Ettikleri Demiryolu Siyasası- Almanların Türkiye’deki Emelleri” Demiryollar Dergisi, (1Şubat 1936), S. 132, 1936, s.601-602.
  3. Demirel, M.F., “XII.inci Cumhuriyet Yıl Dönümünde Demiryollarımıza Genel Bir Bakış”, Demiryollar Dergisi, 29 İlkteşrin 1935, S. 128-129,1935, s.392- 436. Demirer, H., “Bir Cumhuriyet Yılı İçinde Türkiye Cumhuriyeti Demiryollarının Genel Durumu 1934-1935, Demiryollar Dergisi, ( 29 İlkte